POTATO MASALA

Jeśli macie w domu antenę satelitarną ustawioną na Hotbirda, bo korzystacie z Polsat Box albo Canal+, to tak naprawdę macie już wszystko, czego potrzeba do słuchania dziesiątek stacji radiowych prosto z satelity. Nie musicie dokupywać żadnych dodatkowych urządzeń ani przerabiać instalacji. Wystarczy, że antena jest dobrze ustawiona, konwerter sprawny, kabel w dobrym stanie, a dekoder lub telewizor obsługuje kanały radiowe. I to w zasadzie tyle, jeśli chodzi o wymagania sprzętowe.

W dalszej części tego tekstu pokażemy wam krok po kroku, jak znaleźć stacje radiowe na swoim dekoderze, co zrobić gdy ich nie widać na liście, jakie rozgłośnie są dostępne bez żadnych opłat i kiedy lepiej wezwać instalatora anten satelitarnych z miernikiem, zamiast kręcić anteną na chybił trafił.

Skąd się biorą stacje radiowe w sygnale satelitarnym

W transmisji satelitarnej zarówno telewizja, jak i radio wędrują w tym samym strumieniu danych. Dekoder nie rozróżnia, czy to kanał TV, czy stacja radiowa — dla niego to po prostu kolejny serwis w multipleksie. Różnica sprowadza się do tego, że przy radiu nie ma obrazu, a jedynie dźwięk i ewentualnie prosta plansza z nazwą stacji wyświetlana na ekranie telewizora.

W praktyce po przeskanowaniu satelity na liście kanałów pojawia się osobna kategoria „radio” albo „stacje radiowe”. Po wybraniu takiej pozycji na telewizorze widzicie zwykle czarne tło z logo rozgłośni, a dźwięk leci przez głośniki telewizora albo przez kino domowe, jeśli macie je podłączone przez HDMI. Jakość audio potrafi być zauważalnie lepsza niż w przypadku klasycznego FM, szczególnie gdy sygnał jest przesyłany w formacie stereo o wyższej przepływności.

Jakie urządzenia pozwalają słuchać radia z satelity

Większość sprzętu, który już macie w salonie, radzi sobie z odbiorem kanałów radiowych bez żadnej dodatkowej konfiguracji. Poniżej lista najpopularniejszych urządzeń i tego, na co zwrócić uwagę:

• Dekodery Polsat Box: modele Polsat Box 4K, Polsat Box 4K Lite oraz Soundbox 4K mają wbudowaną obsługę stacji radiowych. Po przeskanowaniu satelity stacje radiowe lądują na osobnej liście, dostępnej z poziomu przycisku „radio” na pilocie lub przez menu kanałów. Dekoder Evobox Stream, dostępny czasem w sklepach RTV do ofert internetowych Polsat Box GO, również odbiera radio satelitarne.
• Dekodery Canal+: Ultrabox+ 4K, Dualbox+ 4K oraz Canal+ BOX+ bez problemu odtwarzają kanały radiowe. W przypadku Canal+ stacje radiowe są często ukryte za kanałami telewizyjnymi — na przykład Radio Jasna Góra znajduje się pod pozycją 294, a po wciśnięciu przycisku „+” rozwija się lista, z której wybiera się opcję RADIO JASNA GÓRA.
• Moduły CAM CI+: jeśli używacie modułu Polsat Box CAM CI+ albo Canal+ CAM CI+ ECP w telewizorze z wbudowanym tunerem satelitarnym, odbiór radia też jest możliwy. Warunek jest taki, że telewizor musi mieć w menu opcję przeszukiwania kanałów radiowych. W nowszych odbiornikach Samsung, LG czy Sony ta funkcja jest dostępna, ale bywa schowana głęboko w ustawieniach.
• Telewizory z tunerem DVB-S2: wiele modeli dostępnych w sklepach ma wbudowany tuner satelitarny. Po podłączeniu kabla od anteny bezpośrednio do telewizora i uruchomieniu skanowania, odbiornik sam znajduje zarówno kanały TV, jak i radiowe. W menu trzeba tylko zaznaczyć, że interesuje was również radio — domyślnie niektóre telewizory pomijają te stacje podczas automatycznego skanowania.

Co można odebrać — przegląd stacji radiowych z Hotbirda i Astry

Z satelity Hotbird (13°E), na którym nadają polskie platformy, dostępnych jest łącznie ponad 260 cyfrowych stacji radiowych. Część z nich jest kodowana i wymaga aktywnej karty abonenckiej, ale sporo nadaje zupełnie za darmo. Poniżej tabela z najciekawszymi polskojęzycznymi rozgłośniami, które złapiecie bez dodatkowych opłat:

Oprócz wyżej wymienionych, w ramach pakietów Polsat Box i Canal+ dostępne są też stacje kodowane: Jedynka, Dwójka, Trójka, Polskie Radio 24, Radio Zet, Radio Zet Chilli, Antyradio i wiele innych. Ich lista zmienia się w zależności od posiadanego pakietu. TOK FM zakończył nadawanie z Hotbirda i od pewnego czasu jest dostępny wyłącznie przez satelitę Eutelsat 16E, więc jeśli wasza antena jest ustawiona tylko na 13°E, tej stacji nie odbierzecie.

Z Astry (19,2°E) oprócz Radia Maryja i TV Trwam można też znaleźć mnóstwo niemieckich i francuskich rozgłośni, ale do ich odbioru potrzebna jest albo antena z konwerterem Monoblock (dwie głowice w jednej obudowie, ustawione na dwa satelity), albo druga antena skierowana na Astrę.

Jak znaleźć stacje radiowe na dekoderze — instrukcja krok po kroku

Samo wyszukanie kanałów radiowych nie różni się wiele od skanowania telewizyjnych. Poniżej opisujemy czynności po kolei, na przykładzie typowego dekodera Polsat Box i Canal+:

• Krok 1: wejdźcie w menu główne dekodera. Szukajcie opcji „Ustawienia”, „Instalacja” albo „Konfiguracja”. W niektórych modelach jest to ikona z kluczem lub kołem zębatym.
• Krok 2: znajdźcie zakładkę „Wyszukiwanie kanałów” lub „Skanowanie satelity”. Zazwyczaj macie do wyboru skanowanie automatyczne (przeszukuje cały satelita) albo ręczne (wpisujecie konkretną częstotliwość).
• Krok 3: przed uruchomieniem skanowania sprawdźcie, czy w opcjach jest zaznaczone wyszukiwanie kanałów radiowych. W niektórych dekoderach domyślnie ustawione jest tylko „TV” i trzeba przełączyć na „TV + Radio” lub „Wszystkie”.
• Krok 4: uruchomcie skanowanie i poczekajcie, aż pasek postępu dojdzie do końca. W zależności od modelu dekodera trwa to od 2 do 8 minut.
• Krok 5: po zakończeniu skanowania wejdźcie na listę kanałów. Na pilocie szukajcie przycisku „Radio”, „TV/Radio” albo przełącznika oznaczonego nutką. Jeśli nie ma takiego przycisku, poszukajcie w menu opcji „Lista kanałów” i tam przełączcie widok z telewizyjnych na radiowe.

W dekoderach Canal+ sprawa wygląda trochę inaczej — niektóre stacje radiowe są przypisane do konkretnych numerów kanałów TV. Na przykład Radio Jasna Góra kryje się pod pozycją 294. Po wybraniu tego kanału na pilocie wciskacie „+” i z rozwijanej listy wybieracie opcję z radiem. Podobnie działa to w przypadku innych stacji dodanych przez operatora.

Od czego zależy, czy radio z satelity w ogóle zadziała

Żeby cokolwiek odebrać, instalacja antenowa musi być sprawna w podstawowym zakresie. Nie ma tu żadnej magii — jeśli telewizja satelitarna działa poprawnie, to radio też będzie działać. Są jednak sytuacje, w których kanały TV śmigają bez zarzutu, a stacji radiowych brak na liście. Oto najczęstsze przyczyny:

• Antena źle ustawiona: nawet niewielkie odchylenie czaszy od właściwego kierunku potrafi sprawić, że część transponderów (czyli pakietów kanałów na konkretnych częstotliwościach) nie jest odbierana. Jeśli radio nadaje na transponderze o słabszym sygnale, może po prostu nie zostać znalezione podczas skanowania. Antenę na Hotbirda ustawia się mniej więcej na południe z lekkim odchyleniem na zachód, a kąt podniesienia czaszy to około 29-30 stopni dla centralnej Polski.
• Stary konwerter LNB: konwertery z czasem tracą czułość, szczególnie po kilku latach wystawienia na deszcz i mróz. Jeśli wasz konwerter ma więcej niż 5-6 lat, a do tego na liście kanałów brakuje całych grup programów, wymiana na nowy model (np. Single LNB z szumem poniżej 0,2 dB) może rozwiązać sprawę.
• Kabel kiepskiej jakości: przewód z żyłą stalową pokrytą cienką warstwą miedzi (tzw. CCS) z czasem koroduje i tłumi sygnał znacznie bardziej niż kabel z pełnej miedzi. Jeśli odległość od anteny do dekodera przekracza 15-20 metrów, kabel z litej miedzi to absolutna podstawa.
• Źle zarobione wtyki: wtyki typu F nakręcane na kabel muszą być solidnie dokręcone, a ekran (oplocie) nie może dotykać żyły środkowej. Nawet pojedynczy włosek miedzianego oplotu zwierający z żyłą potrafi całkowicie wyciąć sygnał z danego transpondera. Po zarobieniu wtyku warto sprawdzić miernikiem, czy nie ma zwarcia.

Kiedy wezwać fachowca, a kiedy działać samemu

Jeśli macie dekoder, który normalnie odbiera telewizję, ale na liście kanałów nie widzicie zakładki z radiem, najpierw zróbcie ręczne skanowanie z włączoną opcją „TV + Radio”. W 8 na 10 przypadków to wystarczy. Jeśli po skanowaniu nadal nie ma stacji radiowych, sprawdźcie w ustawieniach dekodera siłę i jakość sygnału na transponderze, na którym nadaje radio — na przykład 12188 MHz, polaryzacja V, SR 27500 dla RMF Classic i Złotych Przebojów.

Gdy poziom sygnału spada poniżej 50-55%, a jakość oscyluje w okolicach 30-40%, to znak, że antena wymaga korekty ustawienia. Tutaj przydaje się miernik satelitarny, którym dysponują instalatorzy. Samodzielne kręcenie anteną „na oko” rzadko kończy się sukcesem, bo wystarczy przesunięcie o 2-3 milimetry, żeby zgubić sygnał z całego transpondera. Fachowiec z miernikiem podepnie się pod konwerter, wybierze konkretny transponder i ustawi antenę z dokładnością co do ułamka stopnia. Taka usługa w dużym mieście to kwestia kilkudziesięciu minut roboty.

Jeśli natomiast mieszkacie w miejscu, gdzie w linii prostej na południe stoją wysokie budynki albo rosną duże drzewa, może się okazać, że antena w ogóle nie ma szans na poprawny odbiór. W takiej sytuacji instalator przyjedzie z miernikiem i od razu oceni, czy w ogóle jest sens montować cokolwiek w danym miejscu, czy trzeba szukać innej lokalizacji dla czaszy — na przykład na drugiej ścianie budynku albo na dachu.

Jak poprawić jakość dźwięku z radia satelitarnego

Samo radio z satelity gra przez głośniki telewizora, ale jeśli macie w domu amplituner albo soundbar podłączony przez HDMI ARC, warto przekierować dźwięk właśnie tam. Różnica jest słyszalna od razu — szczególnie na stacjach muzycznych, gdzie przepływność audio bywa wyższa niż w przeciętnym streamingu internetowym.

W dekoderach Polsat Box i Canal+ można też w ustawieniach audio zmienić format wyjściowy dźwięku z PCM na Dolby Digital, o ile amplituner to obsługuje. Nie każda stacja radiowa nadaje w Dolby, ale te, które to robią, brzmią czyściej i z lepszą separacją kanałów.

• Czy potrzebuję osobnej anteny do odbioru radia satelitarnego? Nie, ta sama antena, która odbiera telewizję z Hotbirda, bez problemu łapie też wszystkie stacje radiowe nadawane z tej samej pozycji. Nie trzeba nic dokupować ani przerabiać.
• Dlaczego po skanowaniu nie widzę żadnych stacji radiowych na liście kanałów? Najprawdopodobniej podczas skanowania nie była zaznaczona opcja wyszukiwania kanałów radiowych. Wejdźcie w ustawienia skanowania i zmieńcie filtr z „Tylko TV” na „TV + Radio” lub „Wszystkie”. Potem uruchomcie skanowanie jeszcze raz.
• Czy radio satelitarne działa podczas złej pogody? Przy intensywnych opadach deszczu lub śniegu sygnał z satelity może być mocniej tłumiony. Antena o średnicy 80 cm radzi sobie z tym lepiej niż czasza 60 cm. Jeśli podczas ulewy radio zanika, a telewizja jeszcze działa, to znaczy, że transponder z radiem ma słabszy sygnał i antena prawdopodobnie wymaga delikatnej korekty ustawienia.
• Jak przełączyć się między listą kanałów TV a listą radia na pilocie? W większości dekoderów służy do tego przycisk oznaczony „TV/Radio”, „Radio” albo ikoną nutki. W niektórych modelach trzeba wejść w menu listy kanałów i tam przełączyć widok. W Canal+ część stacji radiowych jest dostępna przez wybranie konkretnego numeru kanału TV i rozwinięcie dodatkowej listy przyciskiem „+”.
• Czy mogę nagrywać radio satelitarne na dysk twardy? Tak, jeśli wasz dekoder ma funkcję nagrywania (PVR), możecie nagrywać zarówno kanały telewizyjne, jak i radiowe. Plik z nagraniem zawiera tylko ścieżkę audio, więc zajmuje znacznie mniej miejsca niż nagranie wideo.