WARM SALAD WITH AVOCADO

Problemy z jakością obrazu w telewizji satelitarnej to sytuacja, z którą spotykamy się regularnie podczas naszych interwencji serwisowych. Przyczyny bywają banalne, ale czasem trzeba naprawdę pogłówkować, żeby znaleźć źródło kłopotów. Poniżej opisujemy najczęstsze powody zakłóceń i podpowiadamy, co możecie zrobić samodzielnie, a kiedy lepiej wezwać fachowca.

Niedokładne ustawienie anteny

To zdecydowanie najczęstsza przyczyna problemów z odbiorem. Antena satelitarna musi być skierowana na satelitę Hotbird, który dla naszej lokalizacji oznacza kierunek na południe z bardzo niewielkim odchyleniem na zachód. Kąt elewacji, czyli nachylenie czaszy w pionie, powinien wynosić około 29-30 stopni. Wystarczy przesunięcie o ułamek stopnia, żeby jakość sygnału znacząco się pogorszyła. Przy standardowej antenie 80 cm nawet 0,5 stopnia odchylenia powoduje spadek sygnału o kilka decybeli, co w praktyce oznacza zaniki obrazu przy gorszej pogodzie.

Jeśli samodzielnie ustawiacie antenę, pamiętajcie o kilku zasadach. Najpierw sprawdźcie w menu dekodera poziom sygnału. W dekoderach Polsat Box szukajcie tej opcji pod przyciskiem czerwonym na pilocie lub w sekcji informacyjnej. W urządzeniach Canal+ wejdźcie w Menu, potem Ustawienia, następnie Diagnostyka i Informacje techniczne. Na ekranie zobaczycie paski pokazujące siłę i jakość sygnału. Ustawiajcie antenę powoli, czekając kilka sekund po każdym ruchu, bo dekoder potrzebuje chwili na odczytanie nowych wartości. Warto poprosić kogoś o pomoc, bo jedna osoba kręci anteną, a druga patrzy na ekran i komunikuje wyniki.

W praktyce minimalna jakość sygnału, przy której dekoder jeszcze odbiera programy w standardzie HD, to parametr MER na poziomie 9 dB. Ale żeby odbiór był pewny i nie zanikał przy deszczu czy chmurach, powinniście osiągnąć co najmniej 12 dB, a najlepiej 15 dB. Te wartości możecie odczytać w menu diagnostycznym dekodera. Jeśli nie potraficie samodzielnie osiągnąć takich parametrów, warto rozważyć wezwanie instalatora anten satelitarnych, który dysponuje profesjonalnym miernikiem sygnału.

Warunki atmosferyczne

Deszcz, śnieg, gęste chmury i silny wiatr to naturalni wrogowie telewizji satelitarnej. Intensywne opady deszczu potrafią osłabić sygnał o kilka decybeli, co przy słabo ustawionej antenie oznacza całkowity zanik obrazu. Mokry śnieg przyklejający się do czaszy anteny jest jeszcze gorszy, bo dodatkowo zmienia kształt powierzchni odbijającej sygnał. Silny wiatr z kolei może przestawić antenę lub powodować drgania, które objawiają się jako chwilowe zaniki i pojawianie się obrazu.

Co możecie zrobić? Przede wszystkim zainwestujcie w antenę o większej średnicy. Standardowe zestawy często zawierają anteny 65-70 cm, które przy gorszej pogodzie po prostu nie dają rady. Antena 80 cm daje znacznie lepsze rezultaty, a 90 cm praktycznie eliminuje problemy związane z pogodą. Pamiętajcie też o regularnym czyszczeniu czaszy ze śniegu i lodu. Zimą warto sprawdzać antenę po każdym większym opadzie. Jeśli antena jest zamontowana na dachu, zadbajcie o solidne mocowanie masztu, żeby wiatr nie mógł jej przesunąć.

Uszkodzony kabel koncentryczny i złącza

Kabel łączący konwerter z dekoderem to element, o którym wielu użytkowników zapomina, a który ma ogromny wpływ na jakość sygnału. Stary, wieloletni kabel, szczególnie ten biegnący na zewnątrz budynku, z czasem traci swoje właściwości. Izolacja pęka pod wpływem promieniowania słonecznego, do środka wnika wilgoć i zaczyna się korozja. Efekt? Stopniowe pogarszanie się jakości sygnału, które łatwo przeoczyć, bo dzieje się powoli.

Jeszcze częściej problem tkwi w złączach typu F. To te metalowe nakrętki, które wkręca się na końce kabla i podłącza do konwertera oraz dekodera. Jeśli złącze zostało źle założone, na przykład druciki oplotu dotykają żyły środkowej, dochodzi do zwarcia. Dekoder wyświetli wtedy komunikat o zwarciu LNB i odetnie zasilanie konwertera. Sprawdźcie, czy oplot nie styka się z żyłą środkową. Jeśli tak jest, odetnijcie kawałek kabla i załóżcie złącze od nowa, tym razem dokładnie.

Przy dłuższych odcinkach kabla, powyżej 30 metrów, tłumienie sygnału staje się odczuwalne. Standardowy kabel RG-6 przy długości 50 metrów traci nawet 20 dB sygnału w najwyższych częstotliwościach. W takim przypadku warto zastosować grubszy kabel, na przykład RG-11 o średnicy zewnętrznej 10 mm, który ma znacznie mniejsze tłumienie. Pamiętajcie też, żeby nie prowadzić kabla równolegle do przewodów elektrycznych, bo mogą one powodować zakłócenia.

Awaria konwertera

Konwerter to niewielkie urządzenie zamontowane na ramieniu anteny, które odbiera sygnał z satelity i przekształca go na częstotliwość, którą może przetworzyć dekoder. To element narażony na trudne warunki atmosferyczne, dlatego z czasem się zużywa. Typowa żywotność markowego konwertera to 4-6 lat, choć zdarza się, że wytrzymuje znacznie dłużej.

Objawy uszkodzonego konwertera są różne. Może to być stopniowe pogarszanie się jakości sygnału, zaniki obrazu przy gorszej pogodzie, brak odbioru na niektórych kanałach lub całkowity brak sygnału. Czasem konwerter pada nagle, na przykład po wyładowaniu atmosferycznym w pobliżu anteny. Jeśli podejrzewacie awarię konwertera, najprościej jest podłączyć dekoder do instalacji u sąsiada i sprawdzić, czy działa. Jeśli tak, problem leży po waszej stronie.

Wymiana konwertera nie jest trudna, ale wymaga ostrożności. Przed odłączeniem starego konwertera zaznaczcie sobie jego pozycję w uchwycie, żeby nowy zamontować w podobnym miejscu. Po wymianie trzeba będzie ponownie sprawdzić jakość sygnału i ewentualnie skorygować ustawienie. Pamiętajcie, żeby kupić konwerter o niskim współczynniku szumów, najlepiej 0,1-0,3 dB. Tańsze modele o szumach 0,7 dB i wyższych dają gorsze rezultaty, szczególnie przy gorszej pogodzie.

Przeszkody w kierunku satelity

Sygnał z satelity leci do anteny po linii prostej. Jeśli na tej linii stoi drzewo, budynek, maszt czy inna przeszkoda, sygnał zostaje zablokowany lub osłabiony. Problem z drzewami jest szczególnie uciążliwy, bo rosną z roku na rok. Antena, która dwa lata temu odbierała bez zarzutu, nagle zaczyna tracić sygnał, bo korona drzewa się rozrosła.

Co gorsza, problem nasila się sezonowo. Latem, kiedy drzewo jest w pełni ulistnione, sygnał może zanikać całkowicie. Zimą, po opadnięciu liści, wszystko wraca do normy. Jeśli zauważycie taką sezonowość, to prawie na pewno wina leży po stronie drzewa. Rozwiązania są trzy: wyciąć drzewo, podnieść antenę wyżej albo przenieść ją w inne miejsce. W miastach, gdzie stoi dużo budynków blisko siebie, znalezienie odpowiedniego miejsca na antenę bywa nie lada wyzwaniem.

Zakłócenia od innych urządzeń

Mało kto zdaje sobie sprawę, że urządzenia elektroniczne znajdujące się w pobliżu anteny satelitarnej mogą powodować zakłócenia odbioru. Routery WiFi pracujące w paśmie 5 GHz, telefony komórkowe, a nawet nieprawidłowo działające zasilacze potrafią emitować sygnały, które zakłócają pracę konwertera. Problem jest szczególnie widoczny, gdy antena znajduje się blisko okna, za którym stoi router, lub gdy kabel antenowy biegnie równolegle do przewodów zasilających.

Jednym z bardziej nieoczywistych źródeł zakłóceń jest bliskość lotniska lub bazy wojskowej. Systemy radarowe i łączność lotnicza pracują z dużą mocą w pasmach częstotliwościowych zbliżonych do zakresu satelitarnego. W takich przypadkach wszystkie zakłócenia koncentrują się w ognisku anteny i interferują z sygnałem docierającym z satelity. Jeśli mieszkacie w pobliżu lotniska i macie ciągłe problemy z odbiorem mimo prawidłowego ustawienia anteny, to może być właśnie ta przyczyna.

Rozwiązaniem w przypadku zakłóceń częstotliwościowych jest wymiana standardowego konwertera na model pracujący w technologii SCR, zwanej też Unicable. Konwertery tego typu, na przykład Inverto Unicable czy Opticum Robust SCR, wykorzystują inne częstotliwości do przesyłania sygnału, co pozwala uniknąć interferencji. Przy konfiguracji dekodera musicie wybrać odpowiednie częstotliwości, na przykład 1210 MHz, 1420 MHz, 1680 MHz lub 2040 MHz, unikając zakresu 1800-2000 MHz, który koliduje z pasmem telefonii komórkowej.

Zwarcie w instalacji

Komunikat o zwarciu LNB na ekranie dekodera oznacza, że w kablu antenowym doszło do zwarcia. Najczęściej przyczyną jest źle założone złącze F, gdzie oplot styka się z żyłą sygnałową. Ale zwarcie może powstać też w innym miejscu instalacji, na przykład w gnieździe antenowym, rozgałęźniku czy sumatorze.

Żeby zlokalizować zwarcie, odłączajcie kolejno elementy instalacji, sprawdzając po każdym odłączeniu, czy komunikat zniknął. Zacznijcie od dekodera, potem odłączcie kabel od gniazdka ściennego, potem od rozgałęźnika. Kiedy komunikat zniknie, wiecie, że zwarcie jest w ostatnim odłączonym elemencie. Czasem wystarczy wymienić złącze F, a czasem trzeba wymienić cały odcinek kabla.

Menu diagnostyczne dekodera

Każdy dekoder satelitarny ma wbudowane narzędzia diagnostyczne, które pomagają ocenić stan sygnału. W dekoderach Polsat Box, na przykład w modelu Polsat Box 4K lub Polsat Box 4K Lite, wejdźcie w Menu, potem Ustawienia, następnie Instalacja i Informacje techniczne. Znajdziecie tam paski pokazujące siłę sygnału, jego jakość oraz parametr MER wyrażony w decybelach.

W dekoderach Canal+, na przykład w modelu Ultrabox+ 4K lub Dualbox+ 4K, ścieżka jest podobna: Menu, Ustawienia, Diagnostyka, Informacje techniczne. Tam również zobaczycie paski siły i jakości sygnału. Pamiętajcie, że sam pasek siły nie mówi wszystkiego. Może być wysoki, a jakość niska, co oznacza, że sygnał jest silny, ale pełen zakłóceń. Dopiero oba parametry na odpowiednio wysokim poziomie gwarantują pewny odbiór.