HAM AND CARROT STUFFING

Siedzicie w salonie, włączacie dekoder, a zamiast filmu widzicie kolorowe kwadraty albo komunikat o braku sygnału. Zerkacie na dach. Talerz wygląda solidnie, wiatr nie wieje. Skoro antena stoi na miejscu, usterka musi czaić się po drodze do telewizora. Zanim zaczniecie kręcić talerzem, zwróćcie uwagę na to, co łączy dach z salonem. To tam najczęściej rodzą się kłopoty. Dźwięk przerywa, a napisy zamieniają się w krzaczki. Zwykłe przełączenie kanału na chwilę pomaga, ale problem szybko powraca, niszcząc wieczorny seans i wasze nerwy.

Obietnica sprawnego obrazu

Pokażemy wam, jak krok po kroku zdiagnozować usterki kabla koncentrycznego i wtyczek. Dowiecie się, jakich narzędzi użyć, żeby samodzielnie naprawić połączenie, a także kiedy wezwać pomoc. Zrozumiecie, dlaczego jedne przewody działają latami, a inne zawodzą po ulewie. Z nami przygotujecie się do naprawy tak, by nie wracać do tematu za miesiąc. Zdobędziecie wiedzę, która pozwoli uniknąć błędów i oszczędzi wam nerwów.

Newralgiczne punkty

Najczęstszym winowajcą jest złącze łączące przewód z dekoderem lub konwerterem. Z czasem metalowe elementy się luzują. Wystarczy ruch mebli, żeby wtyk F minimalnie się obrócił. To wystarczy, by stracić dane. Weźcie klucz płaski, zazwyczaj 11 lub 13 mm, i delikatnie dokręćcie nakrętkę. Nie używajcie kombinerek, bo zgnieciecie blachę i zniszczycie gwint. Metal w tych elementach jest miękki i łatwo ulega odkształceniu pod wpływem dużej siły.

Wilgoć i utlenianie

Kolejnym wrogiem jest wilgoć. Spójrzcie na wtyk przykręcony do konwertera na zewnątrz. Często zobaczycie biały nalot. To tlenki działające jak izolator. Sygnał o wysokiej częstotliwości nie przebije się przez taką warstwę. Musicie odkręcić złącze, wyczyścić je papierem ściernym albo odciąć końcówkę i założyć nowy element. Kosztuje to grosze, a odmienia jakość odbioru. Zawsze trzymajcie w szufladzie kilka zapasowych złączy, bo stare bywają całkowicie bezużyteczne po latach leżakowania.

Zarabianie wtyku F

Wielu zakłada wtyczki na oko, odwijając oplot byle jak. To błąd. Oplot musi mieć kontakt z obudową złącza, bo odpowiada za ekranowanie. Żyła centralna powinna wystawać na długość od 2 do 4 milimetrów. Zbyt krótka nie dotknie styku, a zbyt długa wygnie gniazdo. Do pracy potrzebujecie noża do izolacji, zwanego stripperem. Zdejmujecie powłokę, odwijacie oplot, nacinacie piankę i nakręcacie wtyk. Zawsze sprawdzajcie, czy żaden drucik z oplotu nie dotyka środkowej żyły, by uniknąć zwarcia.

Przewód koncentryczny

Nie każdy kabel nadaje się do sygnału satelitarnego. W marketach leżą tanie modele ze stalowym drutem powlekanym miedzią. Taki przewód rdzewieje i tłumi sygnał. Planując montaż anteny satelitarnej, wybierajcie produkty z pełnej miedzi. Przewodzi ona prąd znacznie lepiej i nie degraduje się szybko. Bardzo popularny jest kabel koncentryczny Triset-113. Posiada żyłę 1,13 mm oraz podwójny ekran. Chroni przed zakłóceniami, co ważne w miastach, gdzie stoi dużo budynków blisko siebie.

Tłumienie i trasy

Tłumienie tego przewodu wynosi od 15 do 25 dB na 100 metrów przy częstotliwościach satelitarnych. Oznacza to, że przy długich trasach sygnał dotrze w dobrej kondycji. Do elewacji wybierajcie wersję żelowaną. Żel blokuje dostęp wilgoci do wnętrza, nawet gdy powłoka ulegnie przetarciu. Przewody na zewnątrz tracą elastyczność. Powłoka pęka, dostaje się woda. Zimą zamarza i rozsadza piankę, powodując zwarcie. Objawia się to brakiem obrazu. Trzeba wyciąć uszkodzony odcinek i założyć nowy.

Zgniecenia mechaniczne

Innym razem kabel zostaje zgnieciony przez ciężką doniczkę na balkonie albo drzwi tarasowe. W miejscu zgniecenia zmienia się oporność falowa, a sygnał odbija się i wraca do konwertera. Powoduje to szatkowanie obrazu przy kanałach w wysokiej rozdzielczości. Zwracajcie uwagę, jak układacie przewody, by nikt po nich nie deptał. Unikajcie też ostrych zagięć pod kątem prostym, ponieważ minimalny promień gięcia to zazwyczaj około 5 centymetrów.

Diagnostyka w salonie

Jak sprawdzić, czy winny jest przewód? Odłączcie kabel od dekodera i obejrzyjcie wtyk. Jeśli widzicie rdzę, wymieńcie go. Weźcie krótki, 2-metrowy odcinek i podłączcie bezpośrednio do dekodera i gniazdka w ścianie. Jeśli obraz wróci, główna trasa wymaga interwencji. Możecie też skorzystać z menu diagnostycznego. W dekoderach Ultrabox+ 4K czy Polsat Box 4K znajdziecie zakładkę z informacjami o sygnale. Zwróćcie uwagę na poziom oraz jakość.

Poziom a jakość

Poziom mówi o sile sygnału, a jakość o błędach w strumieniu. Jeśli poziom jest wysoki, a jakość niska, wina leży w słabym ekranowaniu kabla albo źle zarobionych wtykach wpuszczających zakłócenia. To przydatne narzędzie w każdym urządzeniu. Jeśli chcecie dokładniej zbadać sprawę, kupcie prosty miernik sygnału, zwany sat-finderem. Wpinacie go w tor sygnałowy. Z jednej strony kabel z dachu, z drugiej dekoder. Wskazówka pokazuje siłę sygnału, co pozwala zlokalizować przerwę.

Zaawansowane pomiary

Profesjonaliści używają mierników cyfrowych pokazujących parametr MER. Dla odbioru DVB-S2 wartość ta powinna wynosić od minimalnie 12 dB. Jeśli miernik pokazuje mniej, sygnał jest zbyt zniekształcony. Taki sprzęt generuje widmo sygnału, pokazując zakłócenia od sieci komórkowej. Czasami usterka leży głęboko w ścianach. Wtedy instalacja anteny satelitarnej wymaga rozkucia tynków, co przekracza możliwości majsterkowicza. Warto skorzystać z pomocy ekspertów.

Ekipa MONTEX

Warto wtedy wezwać MONTEX. To ekipa z instalatorami w stolicy i okolicznych miejscowościach. Wykonują autoryzowane naprawy, a ich zespół świetnie radzi sobie z diagnostyką. Technicy szybko zlokalizują winowajcę i przywrócą system do sprawności. Pamiętajcie, że problemem bywa moduł dostępowy. W ofertach na kartę używa się CAM ECP do Canal+ albo CAM CI+ do Polsat Box. Te skrzyneczki mają styki, które się śniedzą. Przetarcie styków przywraca dostęp do kanałów.

Ustawienie talerza

Zdarza się, że użytkownicy kręcą śrubami na maszcie, myśląc, że to ustawienie anteny satelitarnej zawiodło. W naszych okolicach talerz patrzy na południe z lekkim odchyleniem na zachód, by łapać Hotbird. Jeśli przewód jest uszkodzony, idealne ustawienie nic nie da. Zanim wezwiecie serwis Canal+ albo serwis Polsat Box, upewnijcie się, że złącza są czyste. Zgłoszenie awarii dekodera przy winnym kablu skończy się niepotrzebną wymianą sprzętu.

Specyfika dekoderów

Różne urządzenia mają różną tolerancję na słaby sygnał. Nowsze konstrukcje, takie jak Canal+ BOX+, WiFiBox+ czy Polsat Box 4K Lite, są rygorystyczne. Gdy jakość spadnie, dekoder po prostu odcina obraz i wyświetla czarny ekran z komunikatem o braku danych. Podobnie zachowują się Evobox Stream czy Soundbox 4K. Słabo ekranowany kabel leżący obok routera Wi-Fi powoduje przenikanie zakłóceń, co negatywnie wpływa na odbiór programów z Hotbirda oraz Astry.

Ochrona na zewnątrz

Samo dokręcenie wtyku do konwertera to za mało. Konwertery mają gumowe osłony naciągane na złącze. Jeśli osłona się pokruszyła, użyjcie taśmy samowulkanizującej. Pod wpływem naciągnięcia stapia się w wodoodporną bryłę. Zwykła taśma izolacyjna odpadnie latem i wpuści wodę. Pamiętajcie o pętlach ociekowych. Przewód idący do ściany powinien zrobić łuk w dół. Krople deszczu skapują z najniższego punktu, zamiast wędrować do gniazdka w ścianie.

Rozgałęźniki

Często winowajcą są elementy pośrednie. Sygnał trafia do rozgałęźnika albo gniazdka RTV. Tanie gniazdka tłumią sygnał o kilka decybeli. Wymieńcie stare na metalowe i ekranowane. Wewnątrz rozgałęźników są cewki, które ulegają awarii od napięcia zasilającego konwerter. Odłączcie rozgałęźnik i połączcie przewody przelotowym złączem F. Jeśli obraz wróci, wiecie, co kupić w sklepie elektronicznym, by przywrócić pełną sprawność systemu odbiorczego.

Konwerter LNB

Czasami to nie kabel, ale sam konwerter na maszcie ulega awarii. Urządzenie to pracuje w skrajnych temperaturach i z czasem jego elektronika się starzeje. Objawia się to zanikiem sygnału na konkretnych polaryzacjach lub pasmach. Jeśli macie pewność, że przewód jest sprawny, a wtyki czyste, warto pożyczyć od sąsiada inny konwerter i podłączyć go testowo. To najszybszy sposób na potwierdzenie diagnozy bez kupowania nowego sprzętu w ciemno.

Wtyki kompresyjne

Warto też wspomnieć o wtykach kompresyjnych, które zaciska się specjalnymi szczypcami. Zapewniają one znacznie trwalsze połączenie niż zwykłe wtyki nakręcane, ponieważ nie luzują się pod wpływem zmian temperatury. Jeśli planujecie nową trasę kablową, zainwestujcie w zaciskarkę. To rozwiązanie stosowane przez profesjonalistów gwarantuje szczelność i doskonały styk elektryczny. Zwykłe wtyki nakręcane z czasem potrafią pękać na gwincie, co prowadzi do dostawania się wilgoci do wnętrza przewodu i trwałego uszkodzenia instalacji.

Wiercenie w ścianach

Przebijając się przez mur, zawsze używajcie długich wierteł i zachowajcie odpowiedni spadek na zewnątrz budynku. Otwór należy uszczelnić dedykowanym silikonem sanitarnym lub masą uszczelniającą, aby zapobiec wdmuchiwaniu zimnego powietrza i wody do wnętrza domu. Nigdy nie pozostawiajcie pustych przestrzeni wokół kabla, ponieważ owady i drobne gryzonie potrafią wykorzystać takie szczeliny jako drogę do ciepłych pomieszczeń, przy okazji uszkadzając izolację przewodu koncentrycznego swoimi ostrymi zębami.

Profilaktyka

• Raz w roku zróbcie przegląd i obejrzyjcie konwerter oraz osłony gumowe na dachu.
• Odkurzcie tył dekodera, bo kurz wchodzi w reakcję z wilgocią i powoduje korozję na złączach.
• Nie ciągnijcie za przewód przy przesuwaniu szafki RTV, by nie uszkodzić żyły centralnej tuż przy wtyku.
• Traktujcie kable z szacunkiem, a odwdzięczą się niezawodnym działaniem przez kolejne sezony telewizyjne bez żadnych przerw.

Działajcie

Nie czekajcie, aż serial urwie się w połowie sezonu. Zróbcie przegląd połączeń dzisiaj. Wystarczy kilka minut i klucz płaski, by cieszyć się czystym obrazem. Wasz talerz na dachu ciężko pracuje, więc zadbajcie, by jego wysiłek nie szedł na marne przez zardzewiały drut. Bierzcie sprawy w swoje ręce i cieszcie się rozrywką bez irytujących komunikatów o błędach na ekranie waszego telewizora.