PEPPERED TENDERLOIN WITH MUSTARD AND SPINACH

Kupno pierwszego domu to moment, w którym zaczyna się myśleć o rzeczach, które wcześniej wydawały się odległe albo zwyczajnie was nie dotyczyły. Telewizja w każdym pokoju, internet w garażu, może monitoring na podwórku. Nagle okazuje się, że to wszystko trzeba zaplanować, kupić, zamontować i — co najważniejsze — zrobić tak, żeby działało bez ciągłego dzwonienia po fachowca. Instalacja antenowa to temat, przy którym łatwo popełnić błędy, a ich naprawa potrafi kosztować więcej niż sam sprzęt.

W tym przewodniku przeprowadzimy was przez cały proces: od oceny tego, co już macie w domu, przez dobór anteny i kabli, aż po ustawienie sygnału na telewizorze. Nie będziemy owijać w bawełnę — dostaniecie konkretne wskazówki, nazwy sprzętów i parametry, na które trzeba zwrócić uwagę.

Co zastaniesz w domu z rynku wtórnego

Jeśli kupiliście dom, w którym ktoś już mieszkał, istnieje spore prawdopodobieństwo, że instalacja telewizyjna ma kilka lat albo wręcz kilkanaście. W starszych budynkach dominuje kabel RG-59 — cieńszy, z gorszym ekranowaniem, który nie radzi sobie najlepiej z nowoczesnymi sygnałami cyfrowymi. Współczesne standardy wymagają kabla RG-6 lub grubszego RG-11, który zapewnia mniejsze tłumienie sygnału na dłuższych odcinkach.

Zacznijcie od przejścia po całym domu i sprawdzenia każdego gniazdka antenowego. Odkręćcie osłonę gniazdka i zobaczcie, jaki kabel jest podłączony. Jeśli widzicie cienki przewód z siatkowym oplotem i plastikową izolacją, która łatwo pęka przy dotknięciu — to znak, że cała instalacja kwalifikuje się do wymiany. Zwróćcie też uwagę na złącza typu F, czyli te metalowe nakrętki na końcach kabla. Powinny być dokręcone, a żyła centralna nie może być połamana ani skorodowana. Korozja na złączach to częsta przyczyna zaników obrazu i pikselizacji, szczególnie w wilgotnych miesiącach.

Gdy okaże się, że instalacja nadaje się do wymiany, nie próbujcie naprawiać jej po kawałku. Wymiana jednego odcinka kabla przy starym reszcie nie rozwiąże problemu. Potraktujcie to jak okazję do zrobienia wszystkiego od nowa — poprawnie i raz na lata.

Nowy dom w stanie surowym — szansa, żeby zrobić to dobrze za pierwszym razem

Dom w stanie deweloperskim albo surowym daje wam pełną kontrolę nad instalacją. To najlepszy moment, żeby zastanowić się, gdzie postawicie telewizory, bo później kucie ścian i ciągnięcie nowych kabli to spory kłopot i dodatkowy koszt. Typowy schemat zakłada telewizor w salonie, w sypialni i czasem w gabinecie lub kuchni. Do każdego z tych miejsc musicie poprowadzić osobny kabel koncentryczny od punktu centralnego, który najczęściej montuje się na strychu, w garażu lub w szafie technicznej przy wejściu do domu.

Punkt centralny to miejsce, gdzie schodzą się wszystkie kable i gdzie montuje się urządzenia rozdzielające sygnał. Musicie tam zapewnić dostęp do gniazdka elektrycznego, bo niektóre urządzenia — jak wzmacniacze czy multiswitche — potrzebują zasilania. Warto od razu poprowadzić w tym samym korytku kable sieciowe typu skrętka kat. 5e lub kat. 6. Tak, wiele urządzeń korzysta z Wi-Fi, ale połączenie przewodowe jest bardziej pewne, szczególnie gdy chodzi o przesyłanie wideo w wysokiej rozdzielczości z dekodera do drugiego telewizora albo o podłączenie konsoli do internetu.

Antena naziemna czy satelitarna — co wybrać na start

Zanim zamówicie sprzęt, zdecydujcie, czego właściwie potrzebujecie. Telewizja naziemna (DVB-T2) to bezpłatne kanały publiczne i komercyjne nadawane z nadajników naziemnych. Żeby je odbierać, wystarczy antena zamontowana na dachu lub balkonie i podłączona bezpośrednio do telewizora z tunerem DVB-T2 albo do zewnętrznego dekodera. Jeśli mieszkacie w promieniu 20–30 km od nadajnika, zazwyczaj wystarczy antena kierunkowa bez wzmacniacza. W większej odległości — powyżej 40 km — przyda się antena ze wzmacniaczem, najlepiej takim zasilanym z zasilacza, nie bezpośrednio z telewizora.

Telewizja satelitarna oferuje znacznie bogatszą ofertę kanałów, ale wymaga więcej sprzętu. Potrzebujecie anteny satelitarnej, czyli popularnego „talerza", konwertera (często nazywanego LNB), kabla koncentrycznego i dekodera. W Polsce główne platformy to Polsat Box i Canal+. Polsat Box oferuje dekodery Polsat Box 4K, Polsat Box 4K Lite, Soundbox 4K oraz Evobox Stream. W ofercie Canal+ znajdziecie urządzenia Ultrabox+ 4K, Dualbox+ 4K i Canal+ BOX+. Dekodery 4K są w obu przypadkach dostępne głównie w formie wynajmu, ale w ofertach prepaidowych można czasem kupić model Evobox Stream jako własność. Do odbioru kanałów w jakości HD wystarczy też moduł CAM — w przypadku Canal+ to moduł ECP, a u Polsat Box moduł CI+.

Obie platformy korzystają z satelity Hot Bird, który dla mieszkańców centralnej Polski wymaga ustawienia anteny na południe z niewielkim odchyleniem na zachód. Osobnym satelitą jest Astra, z której nadawane są kanały niemieckie, francuskie i religijne jak TV Trwam czy Radio Maryja. Jeśli wasze zainteresowania wykraczają poza polskie pakiety, warto rozważyć konwerter podwójny, który odbiera sygnał z obu satelitów jednocześnie.

Jaki sprzęt wybrać — antena, kabel i akcesoria

Instalacja anteny satelitarnej wymaga kilku podstawowych elementów. Oto czego potrzebujecie:

• Antena satelitarna — standardowy rozmiar to 60–85 cm w średnicy. W miastach, gdzie sygnał jest mocniejszy, wystarczy antena o średnicy 60 cm. Na obrzeżach albo w miejscach osłoniętych drzewami lepiej postawić na 80 lub 85 cm. Czasze wykonane z aluminium są lżejsze i nie korodują.
• Konwerter — jeśli planujecie podłączyć 1 telewizor, wystarczy konwerter single. Do 2 telewizorów — twin. Jeśli w przyszłości chcecie rozbudować instalację, od razu weźcie quad, czyli konwerter z 4 wyjściami.
• Kabel koncentryczny — najlepiej markowy RG-6 z miedzianą żyłą centralną i podwójnym ekranowaniem. Na zewnątrz stosujcie kabel żelowy, odporny na promieniowanie UV i wilgoć. Wewnątrz wystarczy standardowy.
• Złącza F — nakręcane, metalowe. Unikajcie złącz wciskanych, bo szybko się luzują i powodują problemy z sygnałem.
• Uchwyt ścienny — aluminiowy, nie za długi. Im krótszy uchwyt, tym mniej drgań i lepsza stabilność anteny.

Do montażu anteny telewizyjnej potrzebujecie natomiast anteny kierunkowej (np. typu Yagi) ewentualnie ze wzmacniaczem, kabla koncentrycznego i uchwytu masztowego. Przy wyborze anteny naziemnej sprawdźcie na mapach nadajników Emitel, w jakim kierunku i jak daleko od was znajduje się najbliższy nadajnik. To pomoże dobrać antenę o odpowiednim zysku.

Montaż anteny satelitarnej krok po kroku

Zanim wejdziecie na dach, przygotujcie narzędzia: wiertarkę udarową z wiertłem 12 mm, młotek, klucze nasadowe lub płaskie w rozmiarach 8–13 mm, poziomicę i obcinaczki do kabli. Przydadzą się też rękawice robocze, bo krawędzie aluminiowej czaszy bywają ostre.

Krok 1. Wybierzcie miejsce montażu. Antena musi być skierowana na południe — jeśli nie macie kompasu, wystarczy sprawdzić, o której godzinie słońce pada na ścianę południową, i zamontować antenę właśnie tam. Upewnijcie się, że między anteną a niebem nie ma drzew ani elementów budynku, które mogłyby zasłonić sygnał.

Krok 2. Przyłóżcie uchwyt do ściany z poziomicą i zaznaczcie miejsca na otwory. Wywierćcie co najmniej 4 otwory, wbijcie kołki rozporowe 12 mm i przykręćcie uchwyt śrubami. Uchwyt musi być idealnie w pionie — inaczej później ciężko będzie ustawić antenę.

Krok 3. Złóżcie czaszę z jarzmem i zamontujcie konwerter w uchwycie. Nie dokręcajcie śrub do końca — potrzebujecie luzu do regulacji.

Krok 4. Przeciągnijcie kabel koncentryczny od anteny do punktu centralnego w domu. Przy otworze w ścianie zastosujcie przepust kablowy, a miejsce połączenia zabezpieczcie taśmą samowulkanizującą przed wilgocią.

Krok 5. Na obu końcach kabla zamontujcie złącza F. Zdejmijcie zewnętrzną izolację na długości ok. 1,5 cm, odwińcie oplot na zewnątrz, odsłońcie żyłę centralną na ok. 1 cm i nakręćcie złącze tak, aby żyła wystawała o 1–2 mm.

Krok 6. Podłączcie kabel do konwertera i do dekodera. Na ekranie dekodera uruchomcie wskaźnik siły sygnału — w menu urządzenia powinna być opcja sprawdzania parametrów sygnału. Teraz delikatnie obracajcie antenę w poziomie, obserwując wyświetlacz. Gdy zobaczycie sygnał, dokręcajcie śruby powoli, cały czas kontrolując, czy wartość nie spada. Na koniec skorygujcie kąt nachylenia (elewację) i obróćcie konwerter w jarzmie, dopóki jakość nie osiągnie najwyższego poziomu. Przy odbiorze z satelity Hot Bird wskaźniki siły i jakości powinny wynosić co najmniej 70–80%.

Gdy samodzielna instalacja się komplikuje

Nie każdy ma warunki, żeby samodzielnie zamontować antenę na dachu — czasem brakuje narzędzi, czasem pewności, a czasem zwyczajnie czasu. W takiej sytuacji warto skorzystać z pomocy doświadczonego instalatora. Przykładowo, firma CYFRA.TV z siedzibą w Warszawie dysponuje własnymi ekipami monterskimi w stolicy oraz w okolicznych miejscowościach. Firma ta zajmuje się autoryzowanymi naprawami sprzętu Canal+ i Polsat Box, a także kompleksowym montażem i serwisem anten naziemnych oraz satelitarnych. Jeśli macie problemy z serwisem Canal+ albo serwisem Polsat Box — na przykład dekoder nie widzi karty, sygnał znika po deszczu albo instalacja wymaga rozbudowy o kolejne gniazdka — taka firma jest w stanie pomóc na miejscu.

Podłączanie do telewizora i strojenie kanałów

Gdy antena jest zamontowana i podłączona, czas uruchomić telewizor. Podłączcie kabel antenowy do gniazda „Antenna In" lub „RF In" z tyłu telewizora albo dekodera. Następnie przejdźcie do menu urządzenia i wybierzcie opcję automatycznego wyszukiwania kanałów. W przypadku telewizji naziemnej ustawcie typ sygnału na DVB-T2. Dla satelitarnej musicie wybrać satelitę Hot Bird i uruchomić skanowanie. Cały proces trwa zazwyczaj kilka minut.

Po zakończeniu skanowania sprawdźcie, czy wszystkie kanały się wyświetlają. Jeśli brakuje niektórych multipleksów albo obraz się rwie, wróćcie do ustawień sygnału i sprawdźcie, czy siła i jakość utrzymują się na odpowiednim poziomie. Warto też odwiedzić zakładkę z informacjami o sygnale w trakcie oglądania konkretnego kanału — tam zobaczycie rzeczywiste parametry odbioru.

Instalacja na wiele telewizorów

Jeśli chcecie oglądać telewizję w więcej niż jednym pokoju, potrzebujecie dodatkowego sprzętu. W przypadku telewizji naziemnej wystarczy rozdzielacz sygnału — prosty, pasywny element z 1 wejściem i 2 lub 4 wyjściami. Pamiętajcie tylko, że każde dodatkowe wyjście obniża poziom sygnału o kilka decybeli, więc przy większej liczbie telewizorów może być potrzebny wzmacniacz.

W instalacji satelitarnej sprawa jest bardziej złożona. Jeśli chcecie niezależnie oglądać różne kanały na każdym telewizorze, potrzebujecie multiswitcha — urządzenia, które rozdziela sygnał z konwertera na kilka wyjść, z których każde prowadzi do osobnego dekodera. Alternatywnym rozwiązaniem jest użycie konwertera typu quad lub octo i poprowadzenie osobnego kabla do każdego dekodera. To prostsze w budowie, ale wymaga więcej kabli.

Dla tych, którzy chcą oglądać ten sam kanał satelitarny na wszystkich telewizorach jednocześnie, istnieje jeszcze rozwiązanie z modulatorem i przedłużaczem pilota. Modulator zamienia sygnał z dekodera na sygnał, który mogą odebrać pozostałe telewizory przez zwykłe gniazdko antenowe. Pilot działa natomiast za pomocą przedłużacza podczerwieni — niewielkiego odbiornika, który montuje się w pobliżu dekodera. Rozwiązanie tańsze, ale ograniczone do jednego kanału satelitarnego w całym domu jednocześnie.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze instalatora

Jeśli zdecydujecie się na pomoc fachowca, zwróćcie uwagę na kilka rzeczy. Dobry instalator powinien najpierw przyjechać i ocenić warunki odbioru — sprawdzić, czy antena zmieści się na dachu, czy nie zasłaniają jej drzewa i w jakim kierunku trzeba ją ustawić. Następnie powinien przedstawić wam plan instalacji z nazwami konkretnych urządzeń i typów kabli, a nie tylko ogólną wycenę. Profesjonalista użyje kabla z miedzianą żyłą, nie aluminiową — różnica w jakości sygnału jest odczuwalna, szczególnie na dłuższych odcinkach. Ekipa powinna też zabezpieczyć wszystkie połączenia na zewnątrz budynku przed wilgocią i zamontować uchwyt anteny w sposób trwały, z użyciem kołków odpowiednich do rodzaju ściany.

Pamiętajcie, że nawet najlepsza antena nie pomoże, jeśli kabel jest słabej jakości albo złącza źle zamontowane. Dlatego przy wyborze ekipy nie kierujcie się wyłącznie najniższą ceną — zapytajcie, jakie marki kabli i akcesoriów stosują i czy dają gwarancję na wykonaną pracę.

Kilka rad na koniec

• Zawsze kupujcie kabel z miedzianą żyłą centralną — tańszy kabel z aluminium lub stali miedziowanej traci właściwości po 2–3 latach.
• Nie oszczędzajcie na złączach F. Dobre, nakręcane złącze kosztuje niewiele, a eliminuje połowę typowych problemów z sygnałem.
• Jeśli planujecie monitoring CCTV lub sieć LAN, poprowadźcie kable w tym samym czasie co antenowe — zaoszczędzicie na robociźnie i unikniecie kucia ścian.
• Antenę satelitarną montujcie jak najwyżej i z dala od linii energetycznych, które mogą powodować zakłócenia.
• Po zamontowaniu anteny naziemnej sprawdźcie odbiór w różnych porach dnia — sygnał potrafi się zmieniać w zależności od warunków atmosferycznych i pory roku.
• Jeśli mieszkacie w bloku lub kamienicy i nie możecie montować anteny na dachu, rozważenie anteny balkonowej — mniejsza, ale odpowiednio ustawiona, też odbiera satelitę.
• Dokumentujcie trasę kabli w ścianach — zróbcie zdjęcia przed zamknięciem tynkiem. Za kilka lat, gdy będziecie chcieli coś zmienić albo naprawić, te zdjęcia okażą się bezcenne.

Pierwsza instalacja antenowa we własnym domu to zadanie, z którym większość osób radzi sobie bez specjalistycznego wykształcenia technicznego. Wymaga to trochę planowania, odrobiny cierpliwości przy ustawianiu sygnału i przede wszystkim solidnych materiałów. Dobrze wykonana instalacja posłuży wam przez lata bezawaryjnie, a jeśli kiedyś zechcecie ją rozbudować — na przykład o kolejny dekoder albo monitoring — odpowiednie okablowanie będzie już na miejscu.