BRAISED BEEF WITH CHESTNUTS & BEETROOT

Zanim zaczniesz cokolwiek przykręcać albo wiercić, musisz wiedzieć jedną rzecz: w bloku nie jesteś sam i nie każdy instalator anten satelitarnych, którego wezwiesz, od razu zapyta Cię o zgodę administracji. A to właśnie od niej zaczyna się cała sprawa. Montaż anteny satelitarnej na balkonie w bloku to nie to samo co postawienie czaszy na domu jednorodzinnym. Tu masz do czynienia ze wspólnotą albo spółdzielnią, regulaminem, sąsiadami i elewacją, która nie jest Twoją własnością. Dlatego zaczynamy od formalności, a dopiero potem bierzemy się za narzędzia.

Kiedy zgoda administracji jest potrzebna, a kiedy nie

Nie ma w Polsce przepisu, który by wprost zabraniał montażu anten satelitarnych na blokach. Nie ma też takiego, który by wprost na to pozwalał. Ostateczne zdanie ma zarządca budynku i regulamin wspólnoty. Z naszych doświadczeń wynika, że w większości bloków obowiązuje zasada: jeśli ingerujesz w elewację albo w elementy konstrukcyjne balkonu, musisz mieć zgodę na piśmie. Jeśli antenę mocujesz od wewnątrz, obejmami do poręczy, bez wiercenia i bez naruszania ocieplenia, zazwyczaj nikt nie robi problemów.

• Przykręcanie uchwytu do ściany zewnętrznej balkonu wymaga zgody, bo niszczysz tynk i warstwę ocieplenia
• Montaż na bocznej ścianie loggii traktowanej jako część wspólna również wymaga zgody
• Wiercenie w płycie balkonowej albo betonie balustrady to ingerencja w konstrukcję
• Uchwyt z obejmą na poręczy, bez wiercenia i bez naruszania izolacji, przeważnie przechodzi bez problemów

Warto przy rozmowie w administracji od razu powiedzieć, że planujesz uchwyt balkonowy z obejmami i że nie będziesz wiercić. Typowa czasza 70–80 cm od Corabu, zamontowana od wewnątrz balustrady, nie wystająca poza obrys balkonu, przeważnie nie budzi zastrzeżeń. Jeśli blok stoi w strefie konserwatorskiej, zarządca może wskazać konkretne miejsce. Poproś o to na piśmie, żeby później nikt nie twierdził, że antena wisi niezgodnie z ustaleniami.

Wybór uchwytu i miejsce montażu

Na balkonie masz do wyboru kilka rodzajów uchwytów i to, który wybierzesz, ma znaczenie dla tego, jak mocno trzyma się antena, gdy wieje. Najpopularniejsze są uchwyty balkonowe z obejmami stalowymi na poręcz. Rama to stalowa rura ocynkowana o średnicy 38 mm, a ramię ma długość od 25 do 60 cm. Uchwyt czołowy (przedni) odsuwa czaszę od barierki na 40–60 cm, co bywa przydatne, kiedy poręcz jest gruba albo chcesz, żeby czasza wystawała trochę wyżej. Uchwyt boczny montuje się z prawej lub lewej strony poręczy i ramię ma zwykle 25–40 cm. Do czaszy do 80 cm wystarczy ramię 25–40 cm, większe czasze (90 cm i więcej) lepiej zamontować na ramieniu minimum 50 cm, żeby czasza nie opierała się o balustradę.

• Ramię 25–40 cm: czasza do 80 cm, standardowy balkon
• Ramię 40–60 cm: czasza 80–90 cm, gruba poręcz albo potrzeba odsunięcia od ściany
• Uchwyt musi być sztywny, jak rama się chwieje, przy wietrze czasza się przesunie i sygnał ucieknie
• Podłóż gumową podkładkę między obejmę a poręcz, żeby stal nie rysowała farby i żeby zmniejszyć wibracje

Jeśli nie możesz zamontować uchwytu na poręczy, masz jeszcze 2 opcje. Uchwyt ścienny przykręcany do wewnętrznej ściany balkonu (tej od strony mieszkania), ale to już wymaga wiercenia i zgody. Albo podstawka balastowa, czyli ciężka stopa z masztem, która stoi na podłodze balkonu i nie przykręcasz jej do niczego. Rozwiązanie wygodne formalnie, ale przy mocnym wietrze cała konstrukcja może się przesunąć, a na wyższych piętrach bywa tak, że wiatr przemieszcza ciężką podstawę.

Czy z Twojego balkonu widać satelitę

Zanim kupisz sprzęt, wyjdź na balkon i sprawdź, czy masz wolny widok w stronę południa z bardzo niewielkim odchyleniem na zachód. Tam znajduje się Hot Bird, a to z niego odbierasz Polsat Box i Canal+. Podnieś rękę pod kątem około 30 stopni nad horyzont i zobacz, czy w tym kierunku nie stoi inny blok albo nie ma grubych drzew. W miastach, gdzie stoi dużo budynków blisko siebie, bywa tak, że z balkonu od północy nie zobaczysz satelity w ogóle, a z południowego sygnał jest czysty. Jeśli balkon jest od północy, czasami da się zamontować antenę na krawędzi tak, że czasza „wygląda" nad dach albo bokiem obok ściany sąsiedniego bloku. Wymaga to dłuższego ramienia albo montażu na ścianie bocznej, ale to już sprawa dla instalatora, bo samodzielne celowanie w takich warunkach bywa trudne.

Co kupić: czasza, konwerter, kabel

Do odbioru polskich pakietów potrzebujesz czaszy o średnicy 60–80 cm. W okolicach Warszawy wystarcza 70 cm, a 80 cm daje zapas na gorszą pogodę. Corab i Telmor to marki, które monterzy znają i którym ufają. Konwerter (głowica LNB) to element na ramieniu czaszy odbierający sygnał. Do 1 dekodera wystarczy konwerter Single, przy dwóch telewizorach albo dekoderze z nagrywaniem potrzebujesz Twin, a Quad pozwala podłączyć 4 odbiorniki.

• Single: 1 dekoder, najprostsza konfiguracja
• Twin: 2 telewizory albo dekoder z nagrywaniem (np. Polsat Box 4K, Dualbox+ 4K)
• Quad: do czterech odbiorników, przy większej liczbie telewizorów w domu

Kabel to koncentryczny o impedancji 75 omów, oznaczany jako RG-6. Na zewnątrz używaj kabla z powłoką PE (czarna otulina), odpornego na promieniowanie UV i wilgoć. Kabel z powłoką PVC (biały) nadaje się do wnętrz. Długość od anteny do dekodera nie powinna przekraczać 30–40 m, bo przy większych odległościach sygnał słabnie. Złącza to wtyki typu F nakręcane na kabel. Żyla środkowa musi wystawać na 2–3 mm poza krawędź wtyku, a oplot i folia ekranująca nie mogą dotykać żyły, bo zrobi się zwarcie i sygnału nie będzie.

Składanie anteny krok po kroku

Czasza składa się z talerza (reflektora), ramienia konwertera i uchwytu mocującego do masztu. Talerz przykręcasz do ramienia śrubami z nakrętkami. Konwerter wsuwasz w uchwyt na końcu ramienia, znacznik „UP" albo strzałka do góry, i delikatnie dokręcasz, ale na razie nie na siłę, bo jeszcze będziesz go obracać przy szukaniu sygnału.

Uchwyt balkonowy zakładasz na poręć: obejmami opinasz barierkę i dokręcasz kluczem. Na górny koniec masztu wsuwasz uchwyt czaszy z podłużnym otworem do regulacji kąta nachylenia, przykręcasz śrubą, ale nie do końca. Na ten uchwyt zakładasz zmontowaną czaszę. Kabel prowadzisz od konwertera do dekodera. Na zewnątrz mocujesz go opaskami do masztu. Przy konwerterze zrób pętlę skierowaną w dół, żeby woda nie spływała prosto do złącza. Złącze F owiń taśmą izolacyjną. Kabel przez okno przepuść przez przepust okienny (płaska przejściówka grubości około 2 mm, dajesz między ramę a uszczelkę). To najwygodniejsze rozwiązanie i nie wymaga przewiercania okna.

Ustawianie sygnału na dekoderze

Antena złożona, kabel podłączony do dekodera, dekoder do telewizora. Włącz dekoder i znajdź w menu sekcję z pomiarem sygnału. W Polsat Box 4K to „Ustawienia" i „Antena", w Canal+ (Dualbox+ 4K, Ultrabox+ 4K, Canal+ BOX+) znajdziesz to w „Ustawienia" i „Kalibracja anteny". Zobaczysz 2 paski: siła sygnału i jakość sygnału. Jakość jest ważniejsza, bo mówi, czy antena jest wycelowana w właściwego satelitę.

Ustawianie zaczynasz od tego, że patrzysz na sąsiadów. Jeśli na balkonie obok stoi antena, ustaw swoją w podobnym kierunku. Potem przesuwasz czaszę bardzo powoli w lewo i prawo (poziomo), obserwując pasek jakości na ekranie. Kiedy znajdziesz maksimum, delikatnie dokręcasz śrubę obrotu. Następnie regulujesz nachylenie (góra-dół) i znów szukasz maksimum jakości. Na końcu obracasz konwerter w uchwycie o kilka stopni w lewo albo prawo i sprawdzasz, czy jakość wzrosła. To tzw. skręt konwertera. Kiedy na obu paskach masz wartości powyżej 70–80%, antena jest ustawiona prawidłowo. Dokręć wszystkie śruby i sprawdź jeszcze raz po dokręceniu, bo sama czynność dokręcania czasem przesuwa czaszę o ułamek stopnia.

Jeśli po 30 minutach kręcenia nie masz żadnego sygnału, sprawdź kolejno: czy kabel jest dobrze zarobiony, czy żyła w złączu nie jest zagięta, czy konwerter jest na swoim miejscu, czy nie ma widocznej przeszkody w kierunku południowym. Instalatorzy z miernikami sygnału robią to szybciej i dokładniej, więc jeśli sam nie dajesz rady, warto kogoś wezwać.

Najczęstsze usterki i jak je naprawić

Obraz się zacina: najczęstsza przyczyna to przesunięta czasza. Wystarczy ułamek stopnia i jakość spada poniżej progu dekodowania. Powody bywają różne: wiatr poruszył uchwytem, ktoś oparł się o barierkę i antena drgnęła, zmiana temperatury rozszerzyła albo skurczyła metal. Poluzuj śrubę obrotu i powoli przesuń czaszę w lewo-prawo, patrząc na jakość sygnału w dekoderze. Znów znajdź maksimum i dokręć.

Woda w złączu: złącze F na konwerterze nie jest zabezpieczone przed wilgocią, woda wsiąka i niszczy ekran kabla. Obraz zacina się szczególnie podczas deszczu albo po deszczu. Rozwiązanie: odetnij 5 cm kabla (często są już czarne i zgorzkniałe), zarób nowe złącze i owiń taśmą uszczelniającą, żeby woda nie miała dostępu.

Śnieg na czaszy: kilka centymetrów mokrego śniegu na talerzu wystarczy, żeby sygnał zniknął. Możesz czaszę nawoskować zwykłym woskiem do samochodu, żeby śnieg łatwiej spływał. Nie stosuj agresywnej chemii, która mogłaby uszkodzić powłokę lakierniczą. Zimą po obfitych opadach wyjdź na balkon i zmieść śnieg miotłą.

• Wiatr i luźny uchwyt: dokręć obejmy, sprawdź łączenie masztu z uchwytem czaszy
• Woda w złączu F: odetnij 5 cm kabla, zarób nowe złącze, owiń taśmą
• Śnieg na talerzu: zmieść miotłą, nawoskuj powierzchnię na zimę
• Zerwany albo przetarty kabel: sprawdź cały przebieg, czy nie przeciął się o krawędź balkonu albo o ramę okna

Moduł CAM CI+ zamiast dekodera

Jeśli nie chcesz dodatkowego pudełka pod telewizorem, masz alternatywę: moduł CAM CI+. To mała kasetka, którą wsuwasz w slot CI+ w telewizorze, a do niej wkładasz kartę od operatora. Canal+ oferuje moduł CAM ECP (obsługuje jakość 4K), a Polsat Box ma swój moduł CAM CI+. Pilota używasz od telewizora, nie masz kabla HDMI ani wolnej półki na dekoder. Wadą jest to, że nagrywanie i funkcje typu „wstecz" działają w ograniczonym zakresie albo wcale, zależnie od modelu telewizora. Moduł CAM CI+ ECP wymaga telewizora ze slotem CI+ w standardzie wersja 1.3 albo nowszej i z obsługą rozdzielczości 4K. Nie każdy telewizor spełnia te wymagania, więc przed zakupem sprawdź specyfikację swojego TV. Dekodery 4K obu operatorów (Polsat Box 4K, Polsat Box 4K Lite, Ultrabox+ 4K, Dualbox+ 4K) są oferowane na wynajem, a nie na własność, więc jeśli chcesz mieć sprzęt na własność, moduł CAM bywa wygodniejszą drogą.