HOME-MADE SAUSAGES

Montaż anteny satelitarnej w placówce przedszkolnej wymaga przemyślenia kilku rzeczy naraz. Z jednej strony zależy nam na dostępie do programów edukacyjnych i bajek dla dzieci, z drugiej musimy zadbać o zgodność z przepisami dotyczącymi publicznego odtwarzania treści. Pojawia się też pytanie o sprzęt - czy wybrać dekoder od Polsatu lub Canal+, czy może wystarczy moduł CAM CI+. Warto też pomyśleć o trybie hotelowym w telewizorze, który ograniczy dzieciom możliwość przestawiania kanałów. Poniżej opisujemy różne zagadnienia związane z organizacją takiej instalacji, żeby można było skorzystać z usług instalatora albo przeprowadzić montaż anteny satelitarnej samodzielnie.

Czy potrzebna jest zgoda na publiczne odtwarzanie programów

Jedno z ważniejszych pytań dotyczy licencji na publiczne prezentowanie kanałów. W Polsce placówki wychowawcze, w tym przedszkola, podlegają przepisom o tzw. reemisji. Jeśli w instytucji planowany jest dostęp do programów telewizyjnych, mogą pojawić się dodatkowe wymogi prawne. Przepisy często się zmieniają, dlatego wskazane jest sprawdzenie aktualnych informacji na stronach rządowych oraz w regulaminach operatorów.

Bywa, że wystarczy standardowa umowa, ale czasem trzeba podpisać dodatkowe porozumienie dotyczące praw do odtwarzania. Dotyczy to szczególnie kanałów z filmami i bajkami chronionymi prawem autorskim. Operatorzy satelitarni, tacy jak Polsat Box czy Canal+, mają w regulaminach odrębne zapisy o możliwościach korzystania z sygnału w miejscach dostępnych dla większej liczby osób. Warto zapytać obsługę klienta danego dostawcy, czy rodzaj umowy, którą chcemy zawrzeć, uwzględnia wyświetlanie treści w przedszkolu. Dzięki temu unikniemy nieporozumień i ewentualnych problemów z inspekcją odpowiednich służb.

Wybór dekodera czy modułu CAM CI+

Decyzja o typie urządzenia odbiorczego wpływa na wygodę instalacji oraz przyszłe koszty serwisowe. Dwie najpopularniejsze ścieżki to zainstalowanie dekodera od operatora albo użycie tylko modułu CAM CI+. Obie opcje mają swoje zalety i ograniczenia, które warto rozważyć przed podjęciem decyzji.

Dekoder to osobne urządzenie, które podłącza się do telewizora kablem HDMI. Zaletą takiego rozwiązania jest pełen dostęp do funkcji operatora - interaktywnego przewodnika, nagrywania, biblioteki VOD. W przypadku Canal+ do wyboru są modele Ultrabox+ 4K, Dualbox+ 4K oraz Canal+ BOX+. W Polsat Box propozycje to Polsat Box 4K, Polsat Box 4K Lite, Soundbox 4K oraz Evobox Stream. Należy pamiętać, że dekodery 4K są dostępne wyłącznie w opcji wynajmu - jedynie model Evobox Stream bywa dostępny w sklepach RTV jako własność dla ofert internetowych Polsat Box GO, a w Canal+ sprzedawany jako własność jest tylko HD model WiFiBox+ (Sagemcom DSIW74) w ofercie prepaid.

Moduł CAM CI+ to mała karta wkładana bezpośrednio do gniazda w telewizorze obsługującym standard DVB-S2. Rozwiązanie to zajmuje mniej miejsca, nie wymaga dodatkowego kabla i pozwala sterować kanałami z poziomu pilota telewizora. Wadą jest ograniczona funkcjonalność - brak nagrywania, brak biblioteki VOD, czasem problemy z obsługą niektórych kanałów. W ofercie Canal+ dostępny jest moduł CAM ECP, a w Polsat Box - moduł CAM CI+.

Wybór anteny i miejsca montażu

Antena satelitarna do odbioru polskich pakietów powinna mieć średnicę w przedziale 60-80 cm. Mniejsze talerze działają, ale są bardziej wrażliwe na opady śniegu i deszczu. Większe anteny lepiej odbierają sygnał, ale w miejscach gdzie stoi dużo budynków blisko siebie mogą być trudniejsze w montażu. Jeśli przedszkole znajduje się w takiej okolicy, warto rozważyć zlecenie oceny miejsca instalatorowi, który podpowie najlepsze rozwiązanie.

Antenę kierujemy na południe z bardzo lekkim odchyleniem na zachód. Taki kierunek odpowiada pozycji satelity Hotbird, z którego nadawane są polskie pakiety Polsat Box oraz Canal+. Jeśli chcemy dodatkowo odbierać kanały z satelity Astra - TV Trwam, Radio Maryja, programy niemieckie i francuskie - potrzebna będzie druga antena albo jedna z wieloma głowicami konwertera.

Miejsce montażu warto wybrać tak, aby od anteny do telewizora była jak najkrótsza droga kabla. W budynku przedszkolnym dobrze sprawdzają się ściany szczytowe, dachy płaskie z solidnym uchwytem podsufitowym albo balustrady tarasów. Ważne, aby w polu widzenia anteny nie było drzew ani budynków, które mogłyby zasłaniać sygnał. Jeśli antena będzie zamontowana na dachu, trzeba pamiętać o bezpieczeństwie - najlepiej powierzyć taką pracę instalatorowi z uprawnieniami do prac na wysokości.

Tryb hotelowy w telewizorze

W telewizorach zainstalowanych w salach przedszkolnych warto włączyć tryb hotelowy, nazywany też trybem komercyjnym albo instytucjonalnym. Funkcja ta blokuje dostęp do menu ustawień, zapobiega przypadkowemu przełączeniu źródła sygnału i pozwala zablokować wybrane kanały. Dzieci nie będą mogły przypadkowo wyłączyć telewizora z sieci albo zmienić ustawień kanałów.

Włączanie trybu hotelowego zależy od marki telewizora. W telewizorach Samsung zwykle trzeba wejść w menu serwisowe kombinacją klawiszy na pilocie, w LG tryb ten jest dostępny w standardowym menu ustawień. Warto sprawdzić instrukcję konkretnego modelu albo zapytać instalatora, który przeprowadza montaż. Po włączeniu trybu hotelowego dobrze jest zapisać kod PIN w bezpiecznym miejscu, bo bez niego wyłączenie blokady bywa trudne.

Kable i akcesoria instalacyjne

Jakość kabla koncentrycznego ma istotny wpływ na jakość odbioru. Zalecany kabel to jeden z popularnych typów o impedancji 75 ohm, z miedzianym rdzeniem i podwójnym ekranowaniem. Długość pojedynczego odcinka nie powinna przekraczać 30-40 metrów, bo przy większych odległościach sygnał słabnie. Jeśli kable muszą być dłuższe, stosuje się wzmacniacz sygnału albo multiswitch.

Do połączeń kabli używa się wtyków typu F. Zamontować wtyk trzeba dokładnie - źle zaciśnięty wtyk bywa przyczyną przerw w odbiorze, zwłaszcza w miejscach gdzie kable są narażone na wiatr i wilgoć. Warto stosować wtyki zabezpieczone uszczelkami gumowymi, jeśli antena jest zamontowana na zewnątrz.

• Kabel koncentryczny - 75 ohm, podwójnie ekranowany
• Wtyki typu F - mosiężne lub niklowane
• Uchwyty montażowe - ocynkowane lub nierdzewne
• Złączki rozgałęźne - do podziału sygnału na kilka odbiorników
• Wzmacniacz sygnału - przy długich kablach powyżej 30 metrów
• Multiswitch - przy kilku odbiornikach i kilku głowicach

Krok po kroku - montaż anteny

Pierwszy etap to wybór miejsca montażu i przygotowanie narzędzi. Potrzebny jest klucz nasadowy, śrubokręt, wiertarka z wiertłami do muru, miarka oraz opcjonalnie wskaźnik sygnału. W sklepach specjalistycznych można kupić prosty wskaźnik, który pomaga precyzyjnie ustawić antenę. Jeśli nie czujemy się na siłach, na tym etapie warto wezwać instalatora, który ma odpowiedni sprzęt pomiarowy i doświadczenie w ustawianiu anten w różnych warunkach.

Drugim krokiem jest zamocowanie uchwytu montażowego do ściany albo dachu. Trzeba wiercić otwory pod kołki rozporowe, używając wiertła o średnicy odpowiedniej do wybranego kołka. Uchwyt powinien być zamocowany co najmniej czterema śrubami, żeby wytrzymał wiatr. Po zamocowaniu uchwytu przykręcamy ramię anteny i ustawiamy ją wstępnie w kierunku południa z lekkim odchyleniem na zachód.

Trzeci etap to podłączenie kabla i precyzyjne ustawienie anteny. Kabel prowadzimy od głowicy konwertera przez uchwyt, zabezpieczając go opaskami samozaciskowymi. Wtyk F nakręcamy na koniec kabla, upewniając się, że żyła środkowa wystaje na odpowiednią długość. Po podłączeniu kabla do dekodera albo telewizora włączamy wskaźnik sygnału i precyzyjnie ustawiamy azymut oraz elewację anteny, delikatnie poruszając ramieniem w lewo-prawo i góra-dół.

Czwarty krok to zaciśnięcie wszystkich śrub i uszczelnienie połączeń. Po znalezieniu optymalnej pozycji mocno dokręcamy śruby azymutu i elewacji. Złącza na zewnątrz budynku owijamy taśmą samowulkanizującą, żeby zapobiec dostawaniu się wody do kabla. Kabel prowadzimy do środka budynku przez otwór w ścianie, uszczelniając go silikonem.

Najczęstsze problemy i rozwiązywanie usterek

Brak sygnału po montażu najczęściej wynika z błędnego ustawienia anteny albo uszkodzonego kabla. Najpierw warto sprawdzić, czy kable są dobrze wciśnięte we wtyki i czy wtyk w konwerterze jest dokręcony. Jeśli to nie pomaga, trzeba delikatnie przestawić antenę, patrząc na wskaźnik sygnału w telewizorze albo dekoderze.

Sygnał zanikający w czasie deszczu albo śniegu to normalne zjawisko, ale jeśli problem pojawia się często, może to oznaczać zbyt małą antenę albo zbyt mały prześwit w polu widzenia anteny. Drzewa rosnące między anteną a satelitą z czasem mogą zasłaniać sygnał - wtedy trzeba przyciąć gałęzie albo przenieść antenę w inne miejsce.

Brak niektórych kanałów przy działających pozostałych wskazuje na problem z głowicą konwertera albo ustawieniem polaryzacji. W takiej sytuacji warto wymienić konwerter na nowy - są tanie i łatwe w montażu. Jeśli problem dotyczy tylko kanałów z drugiego satelity, trzeba sprawdzić ustawienie drugiej głowicy albo ustawienia przełącznika DiSEqC.

Konserwacja i przeglądy

Antena satelitarna zamontowana na zewnątrz budynku jest narażona na warunki atmosferyczne i z czasem wymaga drobnych napraw. Raz w roku warto wejść na dach albo podjechać drabiną do anteny, żeby sprawdzić stan śrub, kabli i złączy. Śruby, które poluzowały się od wiatru, trzeba dokręcić, a złącza z pękniętą izolacją - owinąć nową taśmą samowulkanizującą.

Kabli nie wolno zginać na ostrych kątach ani ciągnąć przez miejsca narażone na tarcie. Jeśli kabel w jakimś miejscu jest przetarty, lepiej wymienić cały odcinek, żeby uniknąć przerw w odbiorze. Wymiana całego kabla od anteny do telewizora zajmuje zwykle godzinę i nie wymaga specjalistycznych narzędzi.

W okresie jesienno-zimowym warto też sprawdzić, czy na talerzu anteny nie zalega śnieg albo liście. Nagromadzony śnieg może znacząco osłabić sygnał, a w skrajnych przypadkach doprowadzić do całkowitego braku odbioru. Zdejmowanie śniegu trzeba robić ostrożnie, żeby nie uszkodzić powłoki anteny ani nie przestawić ustawienia.