PORK AND BACON PIE

Zmiana operatora telewizyjnego to decyzja, która spędza sen z powiek niejednemu abonentowi. Z jednej strony kusi lepsza oferta programowa u konkurencji, z drugiej – odstraszają wizje piętrzących się formalności, kar za sprzęt i konieczności wzywania fachowca do przekręcania anteny. Rzeczywistość jest jednak znacznie prostsza, niż sugerują to internetowe fora pełne sprzecznych opinii. Rozłożymy teraz całą operację na dwa równoległe tory: rozstanie z dotychczasowym dostawcą oraz start u nowego.

Rozliczenie ze starym operatorem – od czego zacząć

Zanim podpiszecie umowę z nową platformą, musicie uporządkować sprawy z obecną. Pierwszym krokiem jest złożenie wypowiedzenia. Zarówno Canal+, jak i Polsat Box przyjmują je na kilka sposobów: przez formularz w panelu klienta, e-mailem, listownie na adres siedziby firmy albo osobiście w punkcie obsługi. W piśmie musicie podać imię i nazwisko, numer umowy, numer kontaktowy oraz jednoznaczne oświadczenie o rezygnacji. Dokument wymaga odręcznego podpisu. Okres wypowiedzenia wynosi najczęściej 30 dni i – uwaga – liczy się go od początku kolejnego pełnego cyklu rozliczeniowego. Jeśli więc złożycie pismo 15 dnia miesiąca, okres wypowiedzenia ruszy od 1 dnia następnego miesiąca i potrwa do jego końca.

Po rozwiązaniu umowy macie 14 dni kalendarzowych na dostarczenie wypożyczonego sprzętu w przypadku Canal+ oraz 30 dni w przypadku Polsat Box. To rozróżnienie bywa źródłem pomyłek, dlatego sprawdźcie termin właściwy dla waszego operatora. W skład zestawu zwrotnego wchodzą wszystkie elementy, które otrzymaliście przy podpisywaniu umowy lub w ramach późniejszych wymian urządzeń. Lista obejmuje dekoder główny, kartę dostępu sparowaną z tym konkretnym egzemplarzem, pilota zdalnego sterowania, zasilacz sieciowy oraz moduł CAM CI+ ECP, jeżeli zamiast dekodera korzystaliście z modułu wbudowanego w telewizor. Pominięcie któregokolwiek z tych elementów może skutkować naliczeniem opłaty za brakujące wyposażenie.

Operator udostępnia dwie drogi zwrotu. Pierwsza to osobista wizyta w salonie lub punkcie serwisowym, gdzie pracownik przyjmie sprzęt, sprawdzi jego stan wizualny i wyda stosowne potwierdzenie. Ten dokument ma ogromne znaczenie jako zabezpieczenie na wypadek późniejszych nieporozumień dotyczących niezwróconego wyposażenia. Druga opcja to wysyłka kurierska na adres wskazany przez operatora. Większość platform przyjmuje wyłącznie przesyłki nadane na terenie kraju. Wysyłka kurierska to wygodne rozwiązanie, jednak niesie za sobą ryzyko uszkodzenia lub zagubienia paczki w transporcie. Jeśli decydujecie się na tę formę, bezwzględnie ubezpieczcie przesyłkę na kwotę odpowiadającą wartości urządzenia. Konieczne jest również solidne zabezpieczenie sprzętu przy użyciu grubej warstwy folii bąbelkowej, sztywnego kartonu i najlepiej oryginalnego opakowania, jeśli je zachowaliście. Brak zwrotu lub zwrot po upływie wyznaczonego terminu może skutkować naliczeniem opłaty karnej, która w przypadku nowoczesnych dekoderów obsługujących rozdzielczość 4K potrafi sięgnąć kilkuset złotych.

Czy trzeba wymieniać instalację satelitarną

To jedno z najczęściej zadawanych pytań przy zmianie platformy. W internecie krąży wiele nieprecyzyjnych informacji sugerujących, że każdy operator wymaga dedykowanej instalacji. W rzeczywistości sytuacja jest znacznie prostsza. Zarówno Canal+, jak i Polsat Box transmitują swoje pakiety programowe z tej samej pozycji satelitarnej, czyli z satelity Hot Bird na pozycji orbitalnej 13°E. Oznacza to, że raz zamontowana i prawidłowo ustawiona antena satelitarna wystarczy do odbioru oferty każdego z tych operatorów. Nie musicie więc wzywać instalatora anten satelitarnych tylko po to, by przestawiał czaszę – ona już celuje we właściwy punkt na niebie.

Inaczej wygląda sprawa, jeśli wasza obecna antena odbiera sygnał z satelity Astra (19,2°E), na którym nadawane są głównie kanały niemieckie i francuskie oraz TV Trwam i Radio Maryja. W takim wypadku konieczne będzie przestawienie czaszy na Hot Birda albo – jeśli chcecie zachować dostęp do obu pozycji – montaż dodatkowego konwertera i przełącznika DiSEqC. To jednak scenariusz rzadszy, dotyczący głównie osób, które świadomie wybrały odbiór z Astry.

Jak sprawdzić stan obecnej instalacji przed zmianą operatora

Zanim zamówicie nowy dekoder, warto przejrzeć całą instalację od dachu po gniazdko w pokoju. Zacznijcie od oględzin czaszy anteny – czy nie jest poluzowana na uchwycie, czy nie ma widocznych wgnieceń albo śladów korozji na krawędziach. Następnie przyjrzyjcie się konwerterowi zamontowanemu na wysięgniku. Sprawdźcie, czy obudowa nie jest popękana i czy złącza nie noszą śladów rdzy. Wilgoć, która dostała się do środka konwertera, potrafi stopniowo pogarszać odbiór, aż w końcu całkowicie go uniemożliwi.

Kolejny element to kabel koncentryczny biegnący od anteny do dekodera. Na całej długości przewodu nie powinno być ostrych załamań, przecięć izolacji ani miejsc, gdzie kabel jest naciągnięty jak struna. Szczególną uwagę zwróćcie na złącza typu F przy konwerterze i przy dekoderze – jeśli są poluzowane albo skorodowane, sygnał będzie niestabilny niezależnie od tego, jak dobrze ustawiona jest antena. W instalacjach, gdzie kabel ma więcej niż 25–30 metrów, sygnał ulega naturalnemu osłabieniu. W takich sytuacjach czasem stosuje się wzmacniacz liniowy, ale zbyt silne wzmocnienie potrafi przesterować tor sygnałowy, co objawia się tym, że część kanałów działa bez zarzutu, a na innych obraz się zacina mimo wysokiego wskazania poziomu sygnału w menu dekodera.

Konwerter – małe urządzenie o dużym znaczeniu

Konwerter to ta część instalacji, którą widać na wysięgniku przed czaszą anteny. Jego zadaniem jest zebranie fal z satelity i przekształcenie ich na sygnał, który kabel może przesłać do dekodera. Wybór odpowiedniego typu konwertera zależy od tego, ile dekoderów lub tunerów będzie podłączonych do jednej anteny.

Jeśli zmieniacie operatora i przy okazji dokładacie drugi telewizor w sypialni, a dotychczas mieliście konwerter Single, trzeba będzie wymienić go na model Twin lub Quad. Samodzielna wymiana konwertera nie jest szczególnie trudna – stary odkręca się z uchwytu, nowy wsuwa na to samo miejsce i dokręca śrubę blokującą. Trzeba jednak pamiętać, że po wymianie konieczne może być delikatne skorygowanie kąta skręcenia konwertera (tzw. skew), który wpływa na jakość odbioru.

Kabel koncentryczny i złącza – na co zwrócić uwagę

Przewód łączący antenę z dekoderem to nie jest zwykły kabel, który można zastąpić pierwszym lepszym drutem. W instalacjach satelitarnych stosuje się kabel koncentryczny o impedancji 75 omów, najczęściej typu RG-6 lub jego grubszą odmianę Triset-113. Różnica między nimi polega głównie na średnicy żyły wewnętrznej – w RG-6 wynosi ona około 1,02 mm, w Trissecie 1,13 mm. Grubsza żyła to mniejsze tłumienie sygnału na długich odcinkach, co ma znaczenie przy trasach przekraczających 25 metrów. Kabel z żyłą miedzianą jest lepszy od stalowego pokrytego cienką warstwą miedzi – miedź nie koroduje i lepiej przewodzi sygnał.

Końcówki kabla zarabia się wtykami typu F. Są trzy rodzaje tych złącz: nakręcane (najprostsze, wystarczy nóż i odrobina wprawy), kompresyjne (wymagają zaciskarki, ale dają trwałe i szczelne połączenie odporne na wilgoć) oraz samokompresyjne (rozwiązanie pośrednie – wciska się je na kabel bez zaciskarki, a trzymają lepiej niż nakręcane). Do instalacji zewnętrznych, gdzie złącze jest narażone na deszcz i mróz, zdecydowanie lepiej sprawdzają się wtyki kompresyjne. Najczęstszym błędem przy zarabianiu jest zwarcie oplotu ekranu z żyłą środkową – jeden zabłąkany drucik potrafi całkowicie odciąć sygnał.

Przygotowanie kabla pod złącze F wygląda następująco: najpierw odcinacie równo końcówkę przewodu. Potem ostrym nożem lub specjalnym stripperem zdejmujecie około 12–15 mm zewnętrznej izolacji, uważając, by nie przeciąć oplotu. Oplot i folię ekranującą odginacie do tyłu na izolację. Następnie usuwacie około 8–10 mm wewnętrznego dielektryka (białej pianki otaczającej żyłę), odsłaniając miedziany drucik. Na tak przygotowany kabel nakręcacie lub zaciskacie wtyk F – żyła środkowa powinna wystawać z wtyku na około 2–3 mm.

Ustawienie anteny – kiedy trzeba to zrobić od nowa

Jeśli wasza antena już teraz odbiera kanały z Hot Birda, nie musicie jej ruszać. Nowy dekoder po podłączeniu sam odnajdzie zaprogramowane transpondery. Jeśli jednak antena była ustawiona na innego satelitę albo została poruszona przez wiatr, konieczna będzie regulacja. Antenę na Hot Birda ustawia się w kierunku południowym z bardzo niewielkim odchyleniem na zachód. Dokładne wartości azymutu i elewacji zależą od miejsca montażu – dla różnych lokalizacji w kraju różnią się one o kilka stopni.

Do samodzielnego ustawienia anteny przyda się prosty miernik sygnału satelitarnego, zwany potocznie sat-finderem. Urządzenie podłącza się między konwerter a dekoder – pokazuje ono poziom sygnału na skali diodowej i wydaje dźwięk, którego ton zmienia się wraz z siłą odbioru. Kręcąc czaszą w płaszczyźnie poziomej (lewo-prawo), a następnie pionowej (góra-dół), szukacie pozycji, przy której miernik wskazuje najwyższą wartość. Po wstępnym ustawieniu warto jeszcze sprawdzić w menu dekodera poziomy dla kilku różnych transponderów – niektóre z nich są słabsze i to one decydują o tym, czy podczas deszczu obraz nie zaniknie.

Jeśli nie czujecie się na siłach, by wchodzić na dach z miernikiem w ręku, możecie skorzystać z usług instalatora. Fachowiec dysponuje miernikiem cyfrowym, który pokazuje nie tylko siłę, ale i jakość sygnału z podziałem na konkretne częstotliwości. Taki pomiar trwa zwykle kilkanaście minut i daje pewność, że antena jest ustawiona optymalnie. Wyszukując instalatora, pytajcie znajomych o polecenia – dobry fachowiec nie potrzebuje wielkiej reklamy, bo pracuje głównie z poleceń.

Jaki sprzęt dostaniecie od nowego operatora

Zarówno Canal+, jak i Polsat Box oferują dekodery w dwóch wariantach: na własność (głównie modele HD w ofertach przedpłaconych) oraz w dzierżawie (sprzęt 4K, który po zakończeniu umowy trzeba zwrócić). W Canal+ flagowym urządzeniem jest Ultrabox+ 4K z wbudowanym dyskiem twardym do nagrywania oraz Dualbox+ 4K z dwoma niezależnymi tunerami. W ofercie przedpłaconej dostępny jest WiFiBox+ (Sagemcom DSIW74) – dekoder HD, który można kupić na własność. Z kolei Polsat Box proponuje Polsat Box 4K z dyskiem, Polsat Box 4K Lite bez dysku, Soundbox 4K z wbudowanym soundbarem od Bang & Olufsen oraz Evobox Stream, który bywa dostępny w sklepach RTV jako sprzęt na własność do ofert internetowych Polsat Box GO.

Osobną kategorią są moduły CAM CI+, które wkłada się bezpośrednio do gniazda Common Interface w telewizorze. Dzięki nim nie potrzebujecie dodatkowego dekodera ani pilota – kanały odbiera wbudowany tuner satelitarny telewizora, a moduł wraz z kartą dostępu zajmuje się ich odkodowaniem. Rozwiązanie to sprawdza się, gdy chcecie zachować porządek w szafce RTV i ograniczyć liczbę urządzeń. Warunkiem jest posiadanie telewizora z tunerem DVB-S2 i gniazdem CI+ zgodnym ze standardem ECP.

Montaż uchwytu i anteny – kilka praktycznych uwag

Jeśli zakładacie instalację od zera, musicie zdecydować, gdzie i na czym zamocować antenę. Do wyboru są uchwyty ścienne (przykręcane do muru na kołki rozporowe), uchwyty kominowe (obejmujące komin stalową taśmą) oraz maszty wolnostojące (wbijane w ziemię lub zalewane betonem). Uchwyt musi być solidny – antena o średnicy 80 cm przy silnym wietrze działa jak żagiel i potrafi wyrwać słabe mocowanie z muru. Minimalna zalecana średnica czaszy do odbioru Hot Birda w Polsce to 80 cm. Mniejsza antena (60 cm) może wystarczyć w zachodnich regionach kraju, ale przy ulewnym deszczu lub gęstej pokrywie śnieżnej sygnał będzie zanikał.

Przy wyborze miejsca montażu kierujcie się prostą zasadą: antena musi mieć swobodny widok na niebo w kierunku południowym. Sprawdźcie, czy na linii wzroku nie ma drzew, których gałęzie będą rosły i z czasem zasłonią satelitę, albo sąsiedniego budynku, który już teraz stoi na przeszkodzie. Warto też zerknąć na anteny sąsiadów – jeśli wszystkie skierowane są mniej więcej w tę samą stronę, macie gotową podpowiedź co do właściwego kierunku.

Przebieg zmiany operatora krok po kroku

Całą operację można zamknąć w kilku następujących po sobie działaniach. Oto one:

• Złóżcie wypowiedzenie u obecnego operatora – pamiętajcie o zachowaniu formy pisemnej i odręcznym podpisie.
• Zanotujcie datę zakończenia umowy oraz termin na zwrot sprzętu (14 dni dla Canal+, 30 dni dla Polsat Box).
• Zamówcie usługę u nowego operatora – umowę możecie podpisać przez internet, w salonie sprzedaży lub u autoryzowanego pośrednika.
• Po otrzymaniu nowego dekodera podłączcie go do istniejącej instalacji antenowej – jeśli antena jest ustawiona na Hot Birda, odbiór powinien ruszyć od razu.
• Sprawdźcie w menu dekodera poziomy sygnału dla kilku transponderów – jeśli są niskie, rozważcie regulację anteny.
• Skompletujcie sprzęt do zwrotu: dekoder, karta, pilot, zasilacz, ewentualnie moduł CAM i dysk zewnętrzny.
• Dostarczcie sprzęt do punktu operatora lub wyślijcie kurierem – zachowajcie potwierdzenie nadania lub protokół zwrotu.
• Przez kolejne 2–3 tygodnie obserwujcie, czy na koncie abonenckim nie pojawiły się nieoczekiwane obciążenia.

Gdy coś pójdzie nie tak – najczęstsze potknięcia

Najwięcej problemów wynika z przekroczenia terminu zwrotu sprzętu. Operatorzy traktują te zapisy poważnie, a kary potrafią być dotkliwe. Drugim częstym błędem jest niekompletny zestaw zwrotny – brak pilota albo zasilacza to dodatkowa opłata, nawet jeśli sam dekoder wrócił na czas. Trzecia pułapka czeka na tych, którzy wypowiadają umowę przed końcem okresu zobowiązania – wtedy operator może zażądać zwrotu przyznanych ulg, co potrafi podnieść rachunek o kilkaset złotych. Zanim więc podejmiecie decyzję o zmianie, sprawdźcie dokładnie, do kiedy trwa wasza umowa i jakie są warunki jej wcześniejszego rozwiązania.

Zdarza się też, że po podłączeniu nowego dekodera niektóre kanały nie działają mimo dobrego sygnału. Przyczyną bywa nieaktualna lista transponderów w oprogramowaniu urządzenia – w takim wypadku pomaga ręczne wyszukanie kanałów lub aktualizacja oprogramowania przez internet. Jeśli problem dotyczy tylko kanałów w wysokiej rozdzielczości, sprawdźcie, czy wasz kabel koncentryczny nie jest zbyt długi i czy złącza są dobrze zarobione – HD i 4K są bardziej wrażliwe na straty sygnału niż zwykła rozdzielczość SD.