VENISON STEW

Posiadacze zestawu Canal+ lub Polsat Box często nie zdają sobie sprawy, że ich antena ustawiona na Hot Birda to zaledwie połowa możliwości, jakie daje sprzęt zamontowany na dachu czy balkonie. Standardowa instalacja odbiera kanały z pozycji 13°E, ale wystarczy niewielka rozbudowa, by dołożyć drugiego satelitę – Astrę 19.2°E – i zyskać dostęp do setek dodatkowych stacji z Niemiec, Francji, Austrii czy Szwajcarii. Mowa tu o kanałach nadawanych bez szyfrowania, czyli takich, które nie wymagają żadnych dodatkowych opłat abonamentowych.

Problem polega na tym, że przeciętny użytkownik zamawiający pakiet telewizji satelitarnej dostaje zestaw skrojony wyłącznie pod Hot Birda. Instalator przyjeżdża, montuje antenę, ustawia ją na jedną pozycję orbitalną i zostawia instrukcję obsługi dekodera. O tym, że kilka centymetrów dalej na wysięgniku można umieścić drugi konwerter i odbierać równolegle Astrę, klient dowiaduje się najczęściej przypadkiem – od sąsiada albo z internetowego forum. Tymczasem brak tej informacji przy pierwszej instalacji to stracona szansa na poszerzenie biblioteki programów o niemieckie stacje publiczne, francuskie kanały informacyjne czy sportowe transmisje niedostępne w polskich pakietach.

Czego słuchają i co oglądają widzowie Astry 19.2°E

Satelita Astra na pozycji 19.2°E to prawdziwa kopalnia treści dla osób uczących się języków albo po prostu szukających odskoczni od polskojęzycznej ramówki. Wśród kanałów niekodowanych znajdziecie tam między innymi Das Erste HD, ZDF HD, 3sat HD, Phoenix HD – czyli trzon niemieckiej telewizji publicznej – a także komercyjne RTL HD, Sat.1 HD, ProSieben HD, VOX HD i Kabel Eins HD. Dla fanów informacji całodobowo nadają n-tv HD oraz Welt HD, a miłośnicy sportu mogą śledzić Sport1 HD i niemiecką odsłonę Eurosportu. Stronę francuską reprezentują TV5 Monde, Arte, BFM TV, CNews i LCI. Dochodzą do tego stacje muzyczne, dziecięce i dokumentalne – łącznie kilkaset programów, z czego zdecydowana większość dostępna jest bezpłatnie, w jakości HD.

Warto wiedzieć: niektóre z tych kanałów – zwłaszcza prywatne stacje niemieckie – mogą okresowo kodować wybrane audycje (głównie filmy i transmisje sportowe), ale codzienna ramówka, serwisy informacyjne i programy publicystyczne są nadawane swobodnie przez cały rok.

Dwie ścieżki do odbioru dwóch satelitów

Żeby antena mogła zbierać sygnał i z Hot Birda (13°E), i z Astry (19.2°E), musicie zastosować jeden z dwóch sprawdzonych układów. Wybór zależy głównie od tego, czy dopiero planujecie montaż anteny satelitarnej, czy modernizujecie już istniejącą instalację.

W praktyce monobloki – na przykład Opticum LMP-04H albo Inverto Black Pro Monoblock Single – sprawdzają się znakomicie przy pierwszym montażu, gdy technik od razu wie, że klient chce obie pozycje orbitalne. Układ na zeza z kolei to ratunek dla osób, które mają już antenę ustawioną na Hot Birda i nie chcą demontować całego talerza – wystarczy dokupić uchwyt boczny, drugi konwerter i przełącznik.

Rozmiar czaszy ma znaczenie większe, niż sądzicie

Do odbioru samego Hot Birda w zupełności wystarczy antena 60–70 cm. Przy dołożeniu Astry sprawa się jednak komplikuje, bo sygnał z bocznego promiennika (tego odsuniętego od środka czaszy) zawsze będzie słabszy od głównego. Dlatego instalatorzy zgodnie rekomendują czasze o średnicy 80–90 cm jako bezpieczne minimum. Talerz 100 cm to już wybór pewny, który daje zapas nawet podczas ulewnego deszczu albo mokrego śniegu osiadającego na powierzchni odbiciowej.

• Antena 60–70 cm – tylko Hot Bird, ewentualnie monoblok przy bardzo silnym sygnale
• Antena 80 cm – minimum do monobloku, poprawny odbiór przy dobrej pogodzie
• Antena 90 cm – zalecana do układu zez, solidny sygnał przez większość roku
• Antena 100 cm – pewny odbiór nawet przy opadach, większa waga i wyższy koszt zakupu

Modele stalowe pokryte lakierem proszkowym – na przykład Corab ASC-800M (80 cm), Corab 90 cm czy Technisat TechniDish 80 – dominują w polskich sklepach i na forach. Są odporne na korozję, a ich masa (od 4 do 6 kg w zależności od średnicy) pozwala na montaż na standardowych uchwytach ściennych i balkonowych.

Kabel, złącza i drobiazgi, które decydują o obrazie

Nawet najlepsza antena i konwerter nie pomogą, jeśli sygnał płynie cienkim, źle zakończonym przewodem. Do instalacji satelitarnych używa się kabla koncentrycznego o impedancji 75 omów, najczęściej w klasie RG6. Popularne przewody serii Triset-113 lub Triset-302 posiadają żyłę miedzianą o średnicy 1,02–1,13 mm, podwójny ekran (folia aluminiowa plus oplot miedziany) i zewnętrzny płaszcz odporny na promieniowanie UV.

Zarabianie końcówek to czynność, którą da się wykonać samodzielnie przy pomocy podstawowego ściągacza izolacji i kompletu wtyków kompresyjnych. Przy połączeniach na zewnątrz unikajcie tanich wtyków skręcanych – po pierwszej zimie potrafią puścić, a wilgoć wędruje wtedy w głąb kabla i stopniowo niszczy ekran. Kolejność działań jest następująca: prostopadłe cięcie przewodu, zdjęcie płaszcza na odcinku 6–7 mm, odgięcie oplotu do tyłu, usunięcie folii dielektryka tak by nie dotykała żyły głównej, wsunięcie wtyku do oporu i zaciśnięcie go zaciskarką. Po montażu delikatnie pociągnijcie za kabel – jeśli wtyk nie drgnie, zakończenie jest solidne.

Gdzie w tej układance pojawia się fachowiec

Samodzielne dokładanie drugiego konwertera to zadanie dla osób, które czują się pewnie z kluczem imbusowym w ręku i mają cierpliwość do regulacji ustawień na milimetry. Jeśli jednak antena wisi na kominie na wysokości 8 metrów albo dostęp do dachu jest utrudniony, rozsądniej jest wezwać instalatora. W Warszawie i podwarszawskich miejscowościach działa między innymi serwis CYFRA.TV, który dysponuje własnymi ekipami monterskimi i realizuje autoryzowane naprawy urządzeń Polsat Box oraz Canal+. Ich technicy zajmują się zarówno montażem anten satelitarnych od podstaw, jak i rozbudową istniejących zestawów o dodatkowe konwertery – w tym właśnie pod Astrę 19.2°E. Gdyby podczas samodzielnej próby coś poszło nie tak – na przykład dekoder przestał widzieć sygnał albo kanały znikają przy pochmurnej pogodzie – serwis CYFRA.TV wykonuje również diagnostykę i regulację całych instalacji satelitarnych.

Jak skonfigurować dekoder po dołożeniu Astry

Gdy antena jest już ustawiona, a kable podpięte do przełącznika DiSEqC (lub bezpośrednio z monobloku), trzeba jeszcze wskazać dekoderowi, że ma przeszukiwać dwie pozycje orbitalne. W menu instalacyjnym urządzeń Canal+ Ultrabox+ 4K oraz Dualbox+ 4K wybiera się opcję konfiguracji z dwoma satelitami. Dekoder zapyta wtedy o przypisanie wejść DiSEqC – standardowo Hot Bird na port A (lub 1), Astra na port B (lub 2). W modelu WiFiBox+ (Sagemcom DSIW74) – sprzedawanym na własność w ofercie prepaid – ścieżka konfiguracji wygląda analogicznie.

W sprzęcie Polsat Box – Polsat Box 4K, Polsat Box 4K Lite i Soundbox 4K (wszystkie w dzierżawie) oraz Evobox Stream (dostępny czasem w sprzedaży do ofert internetowych) – po przejściu do ustawień anteny również definiuje się dwie pozycje satelitarne i uruchamia automatyczne skanowanie. Nowo odnalezione kanały z Astry wylądują na liście programów, najczęściej od numeru 1000 w górę, i od tego momentu przełącza się między nimi pilotem tak samo, jak między stacjami z Hot Birda.

Narzędzia potrzebne przy samodzielnym montażu

Jeśli decydujecie się na układ zez, do listy dochodzi jeszcze uchwyt na kilka konwerterów (metalowa szyna mocowana do wysięgnika anteny) oraz przełącznik DiSEqC 2/1 w obudowie odpornej na zachlapanie. Sam przełącznik najlepiej umieścić blisko anteny, w puszce instalacyjnej lub przynajmniej owinąć go szczelnie taśmą wulkanizacyjną – woda wewnątrz obudowy DiSEqC to jedna z częstszych przyczyn zaniku sygnału po kilku miesiącach użytkowania.

Ustawianie anteny krok po kroku

Antena musi być zwrócona na południe, z bardzo delikatnym odchyleniem ku zachodowi. W praktyce wygląda to tak, że stajecie za czaszą i obracacie ją powoli, obserwując wskazania miernika sygnału albo paska w dekoderze (menu instalacja → siła sygnału). Gdy wskaźnik osiągnie najwyższą wartość, blokujecie śruby azymutu. Następnie regulujecie kąt elewacji (podniesienia czaszy) – tutaj ruchy muszą być naprawdę niewielkie, dosłownie po 1–2 stopnie. Na końcu obracacie konwerter (skręcenie LNB) – parametr ten wpływa na jakość sygnału i najczęściej wynosi od -10 do +10 stopni w zależności od lokalizacji.

• Krok 1: Zmierzcie kompasem przybliżony kierunek południowy i skierujcie w niego czaszę
• Krok 2: Podłączcie miernik sygnału między konwerter a dekoder
• Krok 3: Obracajcie antenę poziomo małymi ruchami, aż miernik pokaże maksimum
• Krok 4: Dokręćcie śruby azymutu, następnie dostrójcie elewację
• Krok 5: Skorygujcie skręcenie konwertera i ponownie sprawdźcie siłę sygnału
• Krok 6: Przy układzie zez – powtórzcie regulację dla drugiego konwertera, przesuwając go wzdłuż uchwytu

Uwaga praktyczna: przy monobloku ustawiacie wyłącznie główny promiennik na Hot Birda – drugi promiennik automatycznie kieruje się na Astrę i nie podlega osobnej korekcie.

Drobne usterki, które możecie ogarnąć sami

Gdy po rozbudowie instalacji obraz na kanałach z Astry zacina się lub znika, nie trzeba od razu wzywać fachowca. Najpierw sprawdźcie, czy złącza F przy konwerterze i przy przełączniku DiSEqC są dobrze dokręcone – poluzowana końcówka to najczęstsza przyczyna okresowych zaników sygnału. Drugim podejrzanym jest woda w kablu – jeśli płaszcz przewodu jest pęknięty, wilgoć mogła wejść kilka metrów w głąb i wtedy jedynym wyjściem jest wymiana całego odcinka. Trzeci punkt kontrolny to menu dekodera: upewnijcie się, że konfiguracja DiSEqC nie została przypadkiem zresetowana (np. po aktualizacji oprogramowania). Jeśli żaden z tych zabiegów nie pomaga, pozostaje kontakt z serwisem – ten sam zespół CYFRA.TV, który montuje instalacje w Warszawie i okolicznych gminach, wykonuje także przeglądy i naprawy autoryzowane dla sprzętu Polsat Box oraz Canal+.