SUMMERTIME APPLE SNOW

Siedzisz wieczorem na kanapie, włączasz ulubiony film akcji albo mecz ligowy. Obraz jest ostry, kolory nasycone, ale coś jest nie tak. Dialogi toną w tle, wybuchy brzmią płasko jak uderzenie w kartonowe pudło, a muzyka z koncertu nie ma żadnej głębi. Sięgasz po pilota, podgłaśniasz telewizor. Teraz z kolei za głośno, a jakość wcale się nie poprawiła. Brzmi znajomo?

W takiej sytuacji zazwyczaj obwiniamy telewizor albo słabe głośniki wbudowane w cienki ekran. Rzadko kto zwraca uwagę na to, co dzieje się z tyłu dekodera satelitarnego — na małe gniazda, przez które dźwięk opuszcza urządzenie i wędruje do telewizora lub soundbara. A to właśnie tam, na etapie wyjścia audio, decyduje się jakość tego, co za chwilę usłyszysz w salonie. Źle dobrany kabel, niewłaściwe gniazdo, źle ustawione parametry — i z sygnału Dolby Digital 5.1 zostaje ci zwykłe stereo, z dodatkowo słyszalnym szumem w tle.

Co znajdziesz z tyłu dekodera — przegląd wyjść audio

Odwróć dekoder albo zajrzyj do instrukcji obsługi. Na tylnej ściance zobaczysz zestaw gniazd. Jedne wyglądają znajomo od lat, inne pojawiły się dopiero w nowszych modelach. Każde z nich przesyła dźwięk w inny sposób i oferuje inną jakość. Poznajmy je po kolei, bo wybór właściwego wyjścia zmienia doświadczenie z oglądania bardziej niż jakakolwiek inna zmiana w ustawieniach.

HDMI — jeden kabel dla obrazu i dźwięku

To obecnie najpopularniejszy sposób przesyłania sygnału. Kabel HDMI przenosi jednocześnie obraz i dźwięk w postaci cyfrowej. W dekoderach Polsat Box 4K, Soundbox 4K, Ultrabox+ 4K czy Dualbox+ 4K znajdziesz wyjście HDMI 2.0 albo nowsze. To wystarczy do przesłania dźwięku w formacie Dolby Digital, Dolby Digital Plus, a nawet Dolby Atmos. Jeśli masz telewizor z funkcją HDMI ARC albo eARC, możesz podłączyć dekoder do telewizora, a z telewizora wyprowadzić dźwięk do soundbara tym samym kablem. Funkcja ARC (Audio Return Channel) sprawia, że dźwięk wędruje „z powrotem" przez kabel, którym normalnie idzie obraz. Starsza wersja ARC obsługuje Dolby Digital 5.1 i stereo, a dopiero eARC przepuszcza pełne formaty przestrzenne.

Wyjście optyczne — TOSLINK czyli cyfrowy światłowód

Na tylnych panelach dekoderów Canal+ Ultrabox+ 4K i wielu starszych modeli Polsatu znajdziesz małe kwadratowe gniazdo z czerwoną diodą w środku. To wyjście optyczne, określane też jako TOSLINK albo S/PDIF optyczne. Przesyła ono dźwięk w postaci impulsów świetlnych przez cienkie włókno szklane lub plastikowe. Dzięki temu sygnał jest całkowicie odporny na zakłócenia elektromagnetyczne — nie słyszysz żadnego buczenia nawet jeśli kabel biegnie obok listwy zasilającej czy routera WiFi.

Minus jest taki, że kabel optyczny nie obsługuje najnowszych formatów wielokanałowych. Prześlesz nim nieskompresowane stereo (PCM) albo skompresowany Dolby Digital 5.1 i DTS. Dolby Atmos w pełnej jakości nie przejdzie przez to gniazdo. Dla oglądania telewizji, filmów czy meczów to w zupełności wystarczy.

Wyjście koaksjalne — cyfrowe, ale miedziane

Złącze S/PDIF coaxial wygląda jak zwykłe gniazdo RCA (cinch), zazwyczaj w kolorze pomarańczowym. Przesyła ten sam sygnał cyfrowy co wyjście optyczne, tyle że elektrycznie, miedzianym przewodem. Kabel koaksjalny lepiej radzi sobie na dłuższych odcinkach (nawet do 10 metrów), podczas gdy kabel optyczny traci jakość powyżej 5 metrów. Niestety, producenci dekoderów rzadko montują wyjście koaksjalne w nowych modelach. Spotkasz je jeszcze w starszych urządzeniach i w niektórych modelach typu Evobox Stream.

Wyjścia analogowe — RCA i mini jack

Para gniazd RCA w kolorze czerwonym i białym to absolutny klasyk. Przesyła sygnał analogowy stereo — lewy i prawy kanał. Podłączysz przez nie dekoder do praktycznie każdego wzmacniacza czy wieży stereo. Sygnał analogowy jest wrażliwy na zakłócenia, szczególnie na długich kablach. Jeśli musisz użyć RCA, kup przewód z dobrym ekranowaniem, najlepiej nie dłuższy niż 3 metry.

Wyjście słuchawkowe mini jack 3,5 mm spotkasz w dekoderach Evobox Stream. Przydaje się do słuchania telewizji w słuchawkach, gdy reszta domowników już śpi. Jakość dźwięku jest przeciętna — wystarczająca do podcastów czy wiadomości.

Bluetooth — bez kabli, ale z kompromisami

Dekoder Polsat Soundbox 4K ma wbudowane głośniki i obsługuje Bluetooth. Możesz sparować go z bezprzewodowymi słuchawkami albo zewnętrznym głośnikiem. Bluetooth używa kompresji dźwięku — kodeki SBC albo AAC nie dorównają jakości kablowi HDMI czy optycznemu. Do słuchania w tle jest OK, do poważnego kina domowego — nie bardzo.

Podłączenie dekodera do soundbara — krok po kroku

Załóżmy, że masz soundbar z wejściem HDMI ARC i chcesz podłączyć go do dekodera Polsat Box 4K albo Ultrabox+ 4K. Oto co musisz zrobić:

• Podłącz dekoder do telewizora kablem HDMI — wpinając go do dowolnego wolnego portu HDMI w telewizorze (np. HDMI 1).
• Znajdź w telewizorze port oznaczony jako HDMI ARC albo HDMI eARC — zazwyczaj jest to HDMI 2 albo HDMI 3.
• Podłącz drugi kabel HDMI od portu ARC w telewizorze do portu HDMI OUT (ARC) w soundbarze.
• Włącz w telewizorze funkcję CEC (może nazywać się Anynet+ na Samsungu, SimpLink na LG, Bravia Sync na Sony). Znajdziesz ją w ustawieniach dźwięku albo w ustawieniach ogólnych.
• W ustawieniach dźwięku telewizora wybierz jako wyjście audio HDMI ARC albo System Audio.
• W ustawieniach dekodera (Menu → Ustawienia → Dźwięk) ustaw wyjście audio na HDMI i format dźwięku na Dolby Digital albo Auto.

Po tych kilku krokach dźwięk z dekodera będzie przechodził przez telewizor i trafiał do soundbara. Będziesz mógł sterować głośnością jednym pilotem — tym od telewizora. Soundbar będzie się włączał i wyłączał razem z telewizorem.

Alternatywnie, jeśli soundbar ma osobne wejście HDMI IN, możesz podłączyć dekoder bezpośrednio do soundbara, a z soundbara wyprowadzić obraz do telewizora jednym kablem HDMI. Wtedy dekoder idzie do HDMI IN w soundbarze, a HDMI OUT ARC z soundbara idzie do HDMI ARC w telewizorze. To rozwiązanie daje ci pełną kontrolę nad dźwiękiem w soundbarze, bez pośrednictwa telewizora.

Podłączenie przez wyjście optyczne — gdy HDMI nie jest opcją

Jeśli twój soundbar albo amplituner nie ma HDMI ARC, a ma wejście optyczne, użyj kabla TOSLINK. Oto procedura:

• Zdejmij z obu końców kabla optycznego małe plastikowe zaślepki ochronne — bez tego sygnał nie przejdzie.
• Jedną końcówkę wpinaj do gniazda OPTICAL OUT lub SPDIF OUT na dekoderze (np. Ultrabox+ 4K ma to gniazdo na tylnej ściance).
• Drugą końcówkę wpinaj do gniazda OPTICAL IN na soundbarze lub amplitunerze.
• W ustawieniach dekodera zmień wyjście audio na SPDIF albo Optyczne.
• Ustaw format dźwięku na Dolby Digital (nie PCM, bo wtedy stracisz dźwięk wielokanałowy).
• W soundbarze wybierz jako źródło wejścia OPTICAL.

Kabel optyczny kupisz w każdym sklepie z elektroniką. Długość od 1 do 3 metrów to standard do użytku domowego. Pamiętaj, żeby nie zaginać kabla pod kątem ostrzejszym niż 90 stopni — włókno światłowodowe jest kruche i pęknie w środku, nawet jeśli z zewnątrz będzie wyglądał normalnie. Taki uszkodzony kabel będzie przerywał albo w ogóle nie przesyłał dźwięku.

Ustawienia dźwięku w dekoderach — co warto zmienić

Samo podłączenie kabla to dopiero połowa sukcesu. Musisz jeszcze ustawić właściwe parametry w samym dekoderze. Oto co znajdziesz w menu:

W dekoderach Canal+ Ultrabox+ 4K i Dualbox+ 4K ścieżka wygląda tak: Menu → Ustawienia → Dekoder → Format dźwięku. Wybierz Dolby Audio albo DD+, jeśli chcesz przesyłać dźwięk wielokanałowy do amplitunera. Ustawienie PCM wymusza konwersję do zwykłego stereo — użyteczne tylko wtedy, gdy podłączasz dekoder do prostego wzmacniacza bez dekodera Dolby.

W dekoderach Polsat Box 4K i Soundbox 4K opartych na systemie Android TV ścieżka jest nieco inna: Ustawienia → Ustawienia Android TV → Ustawienia urządzenia → Wyświetlacz i dźwięk → Przetwarzanie dźwięku. Tutaj możesz wybrać format wyjściowy i zdecydować, czy dźwięk ma być przetwarzany przez dekoder, czy przepuszczany w oryginale (tzw. passthrough) do zewnętrznego urządzenia.

W dekoderze Polsat Soundbox 4K jest jeszcze ukryta opcja. Jeśli wejdziesz w Ustawienia → Informacje i naciśniesz 7 razy przycisk OK na pilocie przy pozycji Kompilacja systemu, odblokujesz tryb programisty. W nim znajdziesz zaawansowane ustawienia dźwięku: wzmocnienie dialogu, poziom niskich tonów (od -6 do +6 dB), poziom wysokich tonów, wirtualizację dźwięku przestrzennego i kilka presetów korektora. Ta funkcja przydaje się szczególnie wtedy, gdy nie masz zewnętrznego soundbara i musisz wycisnąć maksimum z wbudowanych głośników.

Gdy dźwięku nie ma albo jest zniekształcony — typowe problemy

Nawet przy poprawnym podłączeniu zdarzają się problemy. Oto co robimy najczęściej, gdy klienci zgłaszają kłopoty z dźwiękiem z dekodera:

• Całkowity brak dźwięku — sprawdź, czy w ustawieniach telewizora wybrane jest właściwe źródło audio. Odłącz i podłącz ponownie kabel. Wyłącz i włącz dekoder z prądu na około 30 sekund.
• Dźwięk przerywa albo charczy — najczęściej wina leży po stronie kabla. Kabel HDMI starszej generacji (standard 1.2 albo 1.3) nie radzi sobie z przesyłaniem 4K. Wymień go na kabel HDMI 2.0 albo HDMI 2.1.
• Dźwięk nie zgadza się z obrazem — tzw. opóźnienie audio. W ustawieniach soundbara albo telewizora znajdziesz opcję Audio Sync albo Lip Sync. Przesuń suwak w zakresie od 0 do 200 ms, aż ruch wargi pokryją się z dźwiękiem.

Kiedy samodzielne działania nie wystarczą

Czasami problem z dźwiękiem leży głębiej — w samej instalacji. Źle zamontowana antena, zbyt długi przewód koncentryczny, źle zarobione złącza F — to wszystko wprowadza zakłócenia do sygnału. Jeśli instalacja anteny satelitarnej ma więcej niż kilka lat, warto sprawdzić stan kabli i złącz. Wymiana starych przewodów na nowe, z podwójnym ekranem i żyłą miedzianą, potrafi zdziałać cuda.

Są sytuacje, kiedy warto oddać sprawę w ręce fachowców. Jeśli montaż anteny satelitarnej wymaga pracy na dużej wysokości, albo jeśli podejrzewasz uszkodzenie dekodera — nie ryzykuj samodzielnych napraw. Na terenie Warszawy i okolic działa firma CYFRA.TV, która zajmuje się autoryzowanymi naprawami sprzętu serwis Polsat Box i serwis Canal+. Ich instalatorzy obsługują Warszawę i okoliczne miejscowości, wykonują pełną diagnostykę dekoderów i naprawy gwarancyjne. Jeśli ustawienie anteny satelitarnej albo montaż anteny telewizyjnej sprawia ci kłopoty, to właśnie do nich warto zadzwonić.

Dobór kabli — na co zwrócić uwagę przy zakupie

Nie każdy kabel HDMI albo optyczny jest taki sam. Oto parametry, które mają realny wpływ na jakość dźwięku:

• Kabel HDMI — szukaj oznaczenia High Speed HDMI albo Ultra High Speed HDMI. Pierwszy obsługuje 4K przy 60 Hz, drugi przepuszcza pełne 4K z Dolby Atmos i eARC. Długość do 3 metrów nie powinna stanowić problemu.
• Kabel optyczny TOSLINK — standardowe kable mają rdzeń 1 mm, lepsze modele mają 2 mm. Długość do 3 metrów to bezpieczny zakres, powyżej 5 metrów sygnał może przerywać.
• Kabel RCA — szukaj przewodów z oznaczeniem OFHC (tlenowo wolna miedź) i z podwójnym ekranem. Unikaj najtańszych kabli — one są głównym źródłem zakłóceń.

Jakie wyjście wybrać do twojego zestawu

Masz soundbar z HDMI eARC? Podłącz dekoder kablem HDMI przez telewizor. Masz amplituner z wejściem optycznym? Użyj kabla TOSLINK. Masz starszą wieżę stereo? Podłącz dekoder kablem RCA. Masz dekoder Polsat Soundbox 4K? Wykorzystaj wbudowane głośniki z Dolby Atmos albo sparuj go przez Bluetooth z zewnętrznym głośnikiem.

Dźwięk to połowa filmowego doświadczenia. Nawet niedrogi soundbar podłączony dobrym kablem zagra lepiej niż głośniki wbudowane w najdroższy telewizor. Sprawdź dziś wieczorem, co masz z tyłu dekodera. Może wystarczy jeden kabel i pięć minut ustawień, żeby twoje filmy i mecze zabrzmiały zupełnie inaczej.