ROLLED ROAST TURKEY

Do odbioru telewizji DVB-T2 nie kupujemy anteny „najmocniejszej”, tylko antenę dobraną do miejsca montażu, kierunku nadajnika, długości przewodu i tego, czy chcemy odbierać samo UHF, czy także VHF dla MUX-8. W praktyce najczęstszy błąd polega na tym, że ktoś bierze model ze wzmacniaczem „na wszelki wypadek”, a potem ma gorszy odbiór niż na zwykłej antenie pasywnej. Jeżeli mieszkasz blisko nadajnika i masz czysty kierunek, wzmacniacz często nie pomaga, tylko przesterowuje sygnał.

Przy nowym zakupie dobrze jest zacząć od sprawdzenia 3 rzeczy: z której strony masz nadajnik, czy po drodze stoją wysokie bloki albo drzewa oraz ile metrów kabla idzie od anteny do telewizora. W sklepach i poradnikach branżowych powtarza się jedna zasada: nie ma jednego modelu dobrego dla każdego domu i każdego mieszkania. Dlatego zamiast pytać „jaka antena jest najlepsza”, lepiej pytać „jaka antena będzie dobra u mnie”.

Od czego zacząć wybór

Najpierw ustalamy, czy sygnał ma dojść z jednego kierunku, czy odbija się od budynków i dociera z różnych stron. Jeżeli antena będzie na dachu domu, na kominie albo na maszcie przy ścianie i masz w miarę otwartą przestrzeń, zwykle lepszy wynik daje antena kierunkowa. Gdy mmontaż anteny jest na balkonie, nisko nad ziemią albo między budynkami, czasem lepiej wypada konstrukcja o szerszym kącie odbioru, ale nadal zewnętrzna, nie pokojowa.

Druga sprawa to pasmo. Typowe multipleksy telewizji naziemnej idą w UHF, a MUX-8 jest nadawany w VHF, więc jeśli chcesz mieć pełniejszy odbiór, szukaj anteny UHF+VHF albo zestawu z dołożonym elementem na VHF. Sporo osób kupuje samą antenę UHF, a potem dziwi się, że części kanałów nie ma mimo poprawnego ustawienia.

Kiedy Yagi, kiedy siatkowa, kiedy panelowa

Yagi to najbezpieczniejszy wybór wtedy, gdy wiemy, skąd ma przyjść sygnał. Taka antena zbiera sygnał w węższym zakresie, więc łatwiej odciąć śmieci z innych stron. W praktyce sprawdza się na obrzeżach miast, w domach jednorodzinnych i tam, gdzie od anteny do telewizora idzie dłuższy przewód.

Siatkowa nadal ma sens, choć przez lata narosło wokół niej sporo przesady. Nie jest rozwiązaniem do wszystkiego, ale bywa skuteczna tam, gdzie sygnał nie dochodzi czysto z jednego kierunku i trzeba złapać to, co odbija się od otoczenia. Trzeba tylko uważać na modele z bardzo mocnym wzmacniaczem, bo one potrafią narobić więcej szkody niż pożytku.

Panelowa jest dobrym wyborem, gdy nie chcesz dużej konstrukcji na dachu albo masz mało miejsca na balkonie. W ofertach sklepów trafiają się modele z filtrem LTE 700 i to ma sens, bo pasmo ponad zakresem telewizji bywa źródłem zakłóceń. Jeśli w okolicy stoi dużo stacji komórkowych albo obok biegnie ruchliwa trasa z gęstą zabudową, filtr bywa bardzo pomocny.

Aktywna czy pasywna

To jest punkt, na którym najłatwiej przepłacić albo sobie zaszkodzić. Antena pasywna nie ma wzmacniacza i właśnie od niej dobrze zacząć, jeśli przewód nie jest przesadnie długi, a sygnał jest przyzwoity. Antena aktywna ma wzmacniacz zasilany z zasilacza lub z odbiornika i przydaje się wtedy, gdy sygnał na wejściu jest za słaby albo trzeba go rozdzielić na kilka telewizorów.

Nie montujemy wzmacniacza „na ślepo”. Jeśli sygnał jest mocny, wzmacniacz może przeładować tor odbiorczy i pojawiają się zaniki, skakanie jakości albo brak części kanałów mimo dużego wskazania siły. W praktyce najpierw sprawdzamy odbiór na symetryzatorze, a dopiero gdy obraz rwie lub nie trzyma jakości, dokładamy wzmacniacz dopuszkowy albo masztowy.

Popularne modele wzmacniaczy dopuszkowych z filtrem zakłóceń mieszczą się zwykle w przedziale około 30-40 zł. Prosty filtr LTE 700 do wstawienia w instalację to zwykle około 20-35 zł. To są dodatki tanie, ale tylko wtedy, gdy są naprawdę potrzebne; nie każdy zestaw ich wymaga.

Na jakie parametry patrzeć

Na pudełkach często widać duże liczby, ale nie każda coś mówi. Dla zwykłego użytkownika sens mają głównie 4 rzeczy: obsługiwane pasmo, zysk anteny, obecność filtra LTE oraz jakość wykonania puszki, mocowania i połączeń. Sam napis „DVB-T2” nie świadczy o tym, że antena jest dobra; oznacza jedynie, że nadaje się do obecnego standardu odbioru.

Jeśli patrzymy na konkretne typy sprzętu ze sklepów, proste anteny kierunkowe UHF zaczynają się zwykle od około 100-160 zł, modele kierunkowe UHF+VHF częściej mieszczą się w zakresie 130-200 zł, a bardziej rozbudowane konstrukcje panelowe lub inteligentne potrafią kosztować około 290-460 zł. Anteny siatkowe ze wzmacniaczem spotyka się zwykle w okolicach 120-160 zł, a anteny pokojowe od około 30 zł do mniej więcej 100 zł.

Przy kablu nie oszczędzamy za bardzo. Zwykły przewód RG-6 da się znaleźć już od około 1-3 zł za metr, ale lepszy kabel z wyższej półki, na przykład z serii Triset-113, częściej kosztuje około 2,8-3,5 zł za metr. Na krótkim odcinku różnica w cenie jest mała, a później mniej problemów wychodzi przy wilgoci, długiej linii i rozdzielaniu sygnału.

Jak dobrać antenę do miejsca

Jeżeli mieszkasz w bloku i możesz wystawić antenę tylko na balkon, najpierw sprawdź, czy balkon patrzy mniej więcej w stronę nadajnika. Gdy tak jest, zacząłbym od małej kierunkowej albo panelowej wersji zewnętrznej, nie od pokojowej. Antena stojąca za szybą często przegrywa nawet z prostym modelem zamocowanym na uchwycie za balustradą.

W domu jednorodzinnym zwykle lepiej od razu wejść na dach albo na ścianę szczytową i dać antenę wyżej. Różnica między 2 m a 5-7 m ponad gruntem bywa większa niż różnica między tanią i drogą anteną. Jeśli po drodze stoją drzewa, nie patrzymy tylko na odległość od nadajnika, ale na to, czy korony nie zasłaniają kierunku odbioru.

W miejscach, gdzie sygnał jest kapryśny, instalatorzy często robią prosty test: biorą jedną antenę pasywną, podpinają krótki odcinek porządnego kabla, ustawiają antenę w 2-3 punktach wysokości i dopiero wtedy decydują, czy trzeba zmieniać typ anteny albo dokładać wzmacniacz. Tę samą metodę można zastosować samemu, jeśli masz dostęp do dachu lub balkonu i telewizor z podglądem siły oraz jakości.

Jak ustawić antenę krok po kroku

Zaczynamy od mechaniki. Maszt albo uchwyt musi być osadzony sztywno, bo nawet małe odchylenie po silniejszym wietrze potrafi zmienić odbiór. Następnie składamy antenę zgodnie z instrukcją, przykręcamy puszkę, zakładamy przewód, dokręcamy złącze i zabezpieczamy połączenie przed wodą.

Potem obracamy antenę w stronę nadajnika i przechodzimy do strojenia. Jedna osoba delikatnie przestawia antenę po kilka stopni, druga obserwuje w telewizorze nie samą siłę, lecz przede wszystkim jakość. Gdy znajdziesz najlepszy punkt, dokręcasz obejmy i jeszcze raz sprawdzasz każdy multipleks po kolei, bo zdarza się, że jeden pakiet działa świetnie, a drugi słabiej.

• nie ustawiaj anteny od razu „na full” ze wzmacniaczem
• najpierw sprawdź odbiór na krótkim kablu
• celuj na jakość, nie na samą siłę
• po dokręceniu uchwytów sprawdź kanały jeszcze raz
• jeżeli brakuje tylko MUX-8, sprawdź czy antena obsługuje VHF

Typowe usterki i poprawki

Jeśli obraz zacina się tylko podczas deszczu albo po wietrze, najpierw oglądamy połączenia na zewnątrz. Najczęściej winne są źle założone złącza, woda w puszce anteny, stary kabel albo poluzowany uchwyt. Sama wymiana przewodu i ponowne zarobienie końcówek nieraz daje więcej niż zmiana całej anteny.

Gdy kanały znikają po podłączeniu rozgałęźnika, problemem bywa zbyt duże tłumienie albo zasilanie wzmacniacza podane w złą stronę. Przy 2 odbiornikach często wystarcza dobry rozdzielacz i antena pasywna, ale przy dłuższych odcinkach lub słabym sygnale stosuje się już wzmacniacz i porządny podział sygnału. Tu pomoc instalatora w środku tekstu trzeba powiedzieć uczciwie: jeżeli instalacja idzie na kilka pomieszczeń i do tego część przewodów jest ukryta w ścianach, lepiej zamówić pomiar niż wymieniać element po elemencie.

Jeżeli telewizor pokazuje wysoką siłę, a niską jakość, to częsty znak, że sygnał jest zaśmiecony albo przesterowany. Wtedy próbujemy 3 rzeczy: wyłączamy wzmacniacz, dokładamy filtr LTE albo korygujemy kierunek anteny o mały kąt. Dopiero gdy to nie pomaga, zmieniamy typ samej anteny.

Co zwykle opłaca się kupić

Do mieszkania z balkonem skierowanym mniej więcej na nadajnik rozsądny zestaw to mała antena zewnętrzna kierunkowa albo panelowa, dobry przewód, szczelne złącza i bez wzmacniacza na start. Do domu z dachem i jednym telewizorem najczęściej opłaca się antena kierunkowa UHF+VHF, jeśli zależy Ci też na MUX-8. Przy dłuższym kablu albo przy podziale na kilka odbiorników dopiero wtedy dochodzi wzmacniacz albo lepszy osprzęt rozdzielający.

Antenę pokojową traktowałbym jako wybór dość ograniczony. Działa tam, gdzie sygnał jest naprawdę łatwy do odebrania, najlepiej przy oknie i bez grubej ściany po drodze. Gdy mieszkasz niżej, między budynkami albo telewizor stoi daleko od okna, lepiej od razu iść w stronę anteny zewnętrznej, nawet małej.

Najkrótsza odpowiedź na pytanie „jaką antenę wybrać do DVB-T2” brzmi więc tak: do prostych warunków bierzemy kierunkową pasywną, do odbić i trudniejszego otoczenia rozważamy siatkową albo panelową, a wzmacniacz dokładamy dopiero po sprawdzeniu odbioru. To daje najmniej nietrafionych zakupów i najmniej późniejszego kręcenia anteną bez końca.