DEVILLED BEEF ROAST

Na balkonach i dachach wciąż wiszą talerze z logo dawnych platform, zwykle o średnicy około 60 cm, projektowane z myślą o kanałach w niższej rozdzielczości niż dzisiejsze HD i 4K. Przez lata metal się odkształca, powłoka koroduje, mocowania się luzują, a plastikowe elementy konwertera parcieją pod wpływem słońca i mrozu. Do tego dochodzi fakt, że obecne transmisje są gęściej upakowane i używają bardziej wymagającego sposobu kodowania sygnału, więc stary komplet zwyczajnie przestaje nadążać. Jeśli jeszcze dołożymy dekoder 4K od Canal+ lub Polsat Box, to każda słabość instalacji wyjdzie jak na dłoni – obraz zaczyna się zacinać przy gorszej pogodzie, a niektóre kanały potrafią zniknąć całkowicie.

Wymiana wysłużonej anteny po Cyfra+ czy Wizja TV na zestaw dostosowany do odbioru 4K nie jest tylko kosmetyką, ale realnym usprawnieniem całej instalacji. Możemy to zrobić samodzielnie, krok po kroku, albo zlecić ekipie instalatorskiej, która przyjedzie z profesjonalnym miernikiem i załatwi temat w jedno popołudnie. Przejdźmy po kolei przez to, co trzeba ocenić, co kupić i jak wszystko ustawić, żeby dekodery w rodzaju Ultrabox+ 4K, Polsat Box 4K czy Soundbox 4K miały dobre warunki do pracy.

Co trzeba wymienić po starej platformie

Instalacje montowane w czasach Wizja TV czy pierwszych dekoderów Cyfra+ zwykle składały się z małej czaszy, pojedynczego konwertera i jednego przewodu idącego prosto do tunera. Wtedy większość kanałów nadawano w standardowej rozdzielczości, a wymagania co do jakości sygnału były mniejsze niż przy dzisiejszym HD i 4K. Dziś typowy zestaw to antena 80–90 cm, nowy konwerter z większą liczbą wyjść albo w technologii jednokablowej oraz przewód klasy RG-6 przystosowany do pracy na zewnątrz. Do tego dochodzi dekoder 4K (wynajmowany od operatora) albo moduł dostępu wpinany bezpośrednio w telewizor, który także potrzebuje porządnego sygnału satelitarnego.

Zanim cokolwiek kupimy, warto zrobić krótką diagnozę istniejącej instalacji. Sprawdzamy, czy czasza nie jest powyginana, czy uchwyt nie jest przerdzewiały i czy antena nie „chodzi” na boki po lekkim pchnięciu ręką. Oglądamy konwerter: pęknięta osłona, zielony nalot na złączach lub ślady wody oznaczają, że nadaje się on tylko do wymiany. Ocenimy też przewód – popękana izolacja na zewnątrz, przetarcia na krawędziach i luźne wtyki typu F zwiastują późniejsze problemy z odbiorem.

• Jeżeli antena ma średnicę 60 cm – planujemy wymianę na większą.
• Jeżeli mocowanie jest skorodowane – wymieniamy uchwyt i śruby.
• Jeżeli konwerter ma jedno wyjście – przy 2 dekoderach lub dekoderze z 2 głowicami potrzebny będzie model z większą liczbą wyjść albo Unicable.
• Jeżeli przewód ma więcej niż 20–25 m i jest stary – sensownie jest przeciągnąć nowy kabel satelitarny 75 Ohm, najlepiej w jednym odcinku.

Dobór nowej anteny pod kanały 4K

Dla odbioru kanałów 4K z satelitów Hotbird w środkowej Polsce najczęściej poleca się anteny o średnicy 80–90 cm. Talerz 80 cm w wielu przypadkach wystarczy, ale jeśli mamy możliwość, warto sięgnąć po 85–90 cm, szczególnie gdy antena będzie wystawiona na podmuchy wiatru między blokami lub pracuje w pobliżu wysokich drzew. W sklepach RTV i serwisach aukcyjnych znajdziemy gotowe zestawy opisane jako „antena satelitarna 80 cm do HD/4K” lub podobnie, co ułatwia wybór. Zwracamy uwagę, żeby czasza była ze stali ocynkowanej z dodatkową powłoką lub z aluminium, a uchwyt masztowy był wykonany z rury o średnicy minimum 35 mm.

Kolejna decyzja to wybór konwertera, czyli „główki” w ognisku anteny. Najpopularniejsze typy to:

• Single – jedno wyjście, tylko dla jednego tunera z jedną głowicą.
• Twin – dwa wyjścia, dla dekodera z dwiema głowicami (nagrywanie i oglądanie jednocześnie) albo dwóch odbiorników.
• Quad / Octo – 4 lub 8 niezależnych wyjść dla kilku pomieszczeń.
• Unicable / dCSS – specjalny konwerter jednokablowy, który potrafi przesłać wiele „kanałów częstotliwości” jednym kablem do kilku dekoderów.

Starsze instalacje zwykle miały konwerter Single, który ogranicza dzisiejsze możliwości dekoderów 4K z dwoma głowicami, takich jak Ultrabox+ 4K czy Polsat Box 4K. Przy kilku pokojach sensowną opcją jest Unicable, bo pozwala jednym przewodem doprowadzić sygnał do rozgałęźnika satelitarnego i dalej do kilku odbiorników. Wersje zgodne z nowszym standardem potrafią obsłużyć 16, a nawet 24 „pasma użytkownika”, więc jedna czasza wystarcza na całe mieszkanie. Trzeba tylko pamiętać, że każdy dekoder dostaje własną częstotliwość wpisaną w menu ustawień anteny.

Demontaż starej czaszy i przygotowanie miejsca

Zaczynamy od odłączenia dekodera od zasilania i wykręcenia przewodu antenowego z tylnego gniazda. Na zewnątrz odkręcamy wtyk typu F od konwertera, uważając, żeby nie przekręcić całej główki. Jeżeli stojak lub uchwyt ścienny są mocno zardzewiałe albo chwieją się pod ręką, od razu planujemy ich wymianę – nowe uchwyty nie kosztują majątku, a dają pewne mocowanie. Demontujemy starą czaszę, zwykle luzując dwie śruby obejmy trzymającej ją na maszcie i ostrożnie zdejmując talerz.

Przed montażem nowej anteny sprawdzamy, czy miejsce daje swobodny „widok” na południową część nieba, bez drzew, sąsiednich balkonów i krawędzi dachu po drodze. W wielu poradnikach zaleca się, żeby anteny nie instalować w miejscu wymagającym chodzenia po stromym dachu – lepiej wybrać ścianę, balkon albo attykę, do której można dojść bez akrobacji. Jeżeli mieszkamy w bloku, administracja często wymaga zgody na wiercenie w elewacji, dlatego warto skontaktować się z zarządcą przed rozpoczęciem prac. Gdy takie formalności nas przerastają, łatwiej jest zamówić instalatora anten satelitarnych, który zna typowe regulaminy i od razu zaproponuje uchwyt zgodny z przepisami budynku.

Montaż nowej anteny i prowadzenie kabli

Nową czaszę składamy dokładnie według instrukcji producenta – zwykle trzeba przykręcić ramię, uchwyt konwertera i obejmę mocującą do masztu. Śruby dokręcamy „z czuciem”, tak żeby elementy nie miały luzu, ale jednocześnie dało się delikatnie regulować położenie anteny przy ustawianiu. Maszt montujemy do ściany na solidnych kołkach, pilnując pionu przy pomocy poziomicy – jeśli rura jest przekrzywiona, późniejsze ustawianie anteny robi się dużo bardziej uciążliwe. Rura o średnicy przynajmniej 35 mm zapewni odpowiednią sztywność nawet dla talerza 90 cm.

Kabel satelitarny dobieramy o impedancji 75 Ohm, najczęściej typu RG-6 w wersji przeznaczonej na zewnątrz, z grubą, odporną na promieniowanie UV powłoką. Długość od anteny do dekodera staramy się utrzymać do około 30 m, ponieważ przy większych odległościach rosną straty sygnału i trzeba już kombinować z lepszym przewodem lub inną trasą. Przewód prowadzimy możliwie prosto, unikając ostrych załamań i miejsc, gdzie kabel mógłby być przygnieciony przez okno lub drzwi. Co kilkadziesiąt centymetrów mocujemy go opaskami lub uchwytami kablowymi, żeby nie „dyndał” na wietrze.

• Na końcu przewodu zdejmujemy około 1,5 cm izolacji zewnętrznej.
• Oplot odginamy do tyłu, pilnując, żeby żadna żyłka nie dotykała drutu w środku.
• Przycinamy piankę tak, aby zostawić kilka milimetrów między końcem izolacji a końcem wtyku.
• Nakręcamy wtyk typu F tak, aby pianka równo doszła do jego krawędzi, a miedziana żyła wystawała na 1–2 mm.

Tak przygotowany przewód wkręcamy w gniazdo konwertera, pamiętając, aby górna część złącza była zabezpieczona przed wodą – można użyć samowulkanizującej taśmy lub gumowej osłonki. W mieszkaniu drugi koniec kabla podłączamy do wejścia satelitarnego dekodera, w przypadku dekoderów 4K zwykle będzie to gniazdo oznaczone jako SAT 1 albo IN 1.

Ustawienie anteny na Hotbird i Astra

Dla odbioru polskich platform satelitę Hotbird ustawiamy antenę na południe z bardzo niewielkim odchyleniem na zachód, co potwierdzają zarówno poradniki, jak i kalkulatory satelitarne. W praktyce robimy tak: luzujemy śruby odpowiadające za obrót czaszy w poziomie, ustawiamy ją mniej więcej w kierunku południowym, po czym podłączamy dekoder i przechodzimy do ekranu z paskami „siła” i „jakość”. Następnie bardzo powoli przesuwamy antenę w lewo i w prawo, zatrzymując się na chwilę po każdej korekcie, aż pasek jakości wyraźnie „podskoczy”. Podobnie korygujemy pochylenie talerza góra–dół, aż znajdziemy położenie, w którym jakość sygnału jest najwyższa.

W poradach operatorów można spotkać wskazówkę, że warto dążyć do jakości powyżej około 50% na pasku dekodera, bo wtedy pogorszenie pogody nie odcina natychmiast kanałów. W czasie końcowego dokręcania śrub kontrolujemy cały czas wskazania – przy niektórych antenach lekkie przesunięcie podczas zaciskania mocowania potrafi „uciec” z najlepszego punktu. Jeżeli planujemy także kanały z satelity Astra (na przykład TV Trwam czy stacje zagraniczne), można założyć drugi konwerter w specjalnym uchwycie obok głównego i ustawić go już przy użyciu miernika lub z pomocą instalatora. Bez doświadczenia z takim „zezowaniem” dużo łatwiej jest wezwać fachowca, bo wymaga to cierpliwej regulacji w dwóch płaszczyznach.

Konfiguracja dekoderów 4K i instalacji Unicable

Gdy sygnał z anteny jest już doprowadzony do mieszkania, czas na konfigurację dekoderów. W przypadku klasycznego konwertera z kilkoma wyjściami zwykle wystarczy wybrać w menu typ instalacji z jedną anteną skierowaną na Hotbird, a dekoder sam odczyta resztę parametrów. Kłopoty pojawiają się częściej przy konwerterach Unicable lub dCSS, gdzie do każdego dekodera trzeba przypisać względem niego unikalną częstotliwość. Na szczęście w instrukcjach konwerterów znajduje się tabela, a w dekoderach 4K, takich jak Ultrabox+ 4K, można przejść do trybu ustawień własnych i wpisać wartości dokładnie według tej tabeli.

Typowy konwerter Unicable pierwszej generacji obsługuje 4 lub 8 „kanałów użytkownika”, co pozwala zasilić kilka głowic w różnych pomieszczeniach jednym kablem. Wersje nowsze, typu dCSS, radzą sobie z kilkunastoma, a nawet kilkudziesięcioma częstotliwościami, więc bez problemu obsłużą zestaw z dekoderem 4K w salonie, dodatkowym dekoderem HD w sypialni i modułem CAM w telewizorze. Warto pamiętać, żeby do rozdzielenia sygnału używać rozgałęźników przeznaczonych do instalacji satelitarnych, o paśmie co najmniej do około 2150 MHz, bo zwykłe rozdzielacze antenowe od telewizji naziemnej potrafią mocno tłumić sygnał. Jeśli po konfiguracji pojawia się komunikat „brak sygnału” tylko na jednym dekoderze, często winne jest przypisanie tej samej częstotliwości dwóm urządzeniom – wtedy zmieniamy jedną z nich zgodnie z tabelą producenta.

Kiedy lepiej wezwać instalatora

Choć wiele kroków da się zrealizować samodzielnie, są sytuacje, w których rozsądniej jest skorzystać z usług instalatora anten. Dotyczy to przede wszystkim miejsc, gdzie antenę da się zamocować tylko wysoko na ścianie lub kominie, albo gdy trzeba wejść na stromy dach – tu bezpieczeństwo powinno być ważniejsze niż oszczędność. Pomoc fachowca przyda się także wtedy, gdy planujemy rozbudowaną instalację z konwerterem Unicable, kilkoma dekoderami 4K i dodatkowym odbiorem z Astry. Doświadczeni monterzy mają mierniki, które w kilka minut pokażą jakość sygnału na różnych częstotliwościach i pozwolą wykryć problemy, których nie widać na samym pasku w menu dekodera.

Jeżeli po własnoręcznej wymianie anteny nadal zauważamy znikające kanały, komunikaty o błędach na transponderach z kanałami 4K albo duże różnice w jakości między różnymi częstotliwościami, dobry instalator potrafi szybko wskazać przyczynę. Czasem winny jest tylko jeden słabo zaciśnięty wtyk albo zagięty przewód na krawędzi okna, innym razem konieczna jest wymiana całego odcinka kabla przeprowadzonego lata temu byle jak. W praktyce takie wsparcie bywa mniej kłopotliwe niż wielogodzinne kręcenie anteną z balkonu bez pewności, że wynik będzie zadowalający.

FAQ Sprzęt i antena

FAQ Ustawienie i usterki