SUGAR 'N' SPICE

Zauważamy, że przestrzeń pod telewizorem często przypomina składowisko elektroniki. Zasilacze, plątanina kabli i co najmniej dwa piloty leżą obok siebie. Tradycyjne dekodery satelitarne przez lata były nieodłącznym elementem domowych zestawów rozrywkowych. Coraz częściej zadajemy sobie jednak pytanie, jak pozbyć się tego dodatkowego pudełka. Współczesne odbiorniki telewizyjne oferują wbudowane funkcje, które pozwalają uprościć domową instalację. Odbiór telewizji satelitarnej bez fizycznego dekodera to rozwiązanie, które zyskuje na popularności. Zamiast kolejnego urządzenia, które pobiera prąd i zajmuje miejsce, wykorzystujemy wnękę ukrytą z boku lub z tyłu naszego ekranu.

Jak działa moduł CAM CI+

Aby to zadziałało, potrzebujemy małego adaptera, który nazywa się modułem CAM CI+. To metalowa lub plastikowa obudowa o rozmiarach zbliżonych do karty kredytowej, wyposażona w slot na kartę abonencką. W nowszych wersjach karta bywa już wbudowana na stałe wewnątrz samego modułu. Urządzenie to wkłada się bezpośrednio do gniazda Common Interface w telewizorze. Zastępuje ono zewnętrzny dekoder, ponieważ telewizor posiada już wbudowany tuner satelitarny DVB-S2. To właśnie ten podzespół odpowiada za przechwytywanie sygnału z anteny. Moduł CAM pełni rolę tłumacza. Odszyfrowuje on płatne pakiety kanałów i przekazuje gotowy obraz do matrycy ekranu.

Na polskim rynku działają dwaj główni operatorzy, którzy oferują takie akcesoria. W ofercie Canal+ znajdziemy moduł CAM ECP, który obsługuje również treści w bardzo wysokiej rozdzielczości. Z kolei propozycja od drugiego operatora to moduł CAM CI+ Polsat Box. Oba urządzenia spełniają tę samą funkcję, ale różnią się zastosowanymi zabezpieczeniami. Korzystając z takiego adaptera, obsługujemy całą telewizję jednym pilotem – tym od telewizora. Nie musimy uczyć się nowej klawiatury ani pamiętać, który przycisk włącza dźwięk w zewnętrznej przystawce.

Porównanie sprzętu dostępnego na rynku

Dlaczego rezygnujemy z klasycznego dekodera? Przede wszystkim chodzi o porządek i mniejsze zużycie energii. Zwykły dekoder potrafi pobierać kilkanaście watów prądu nawet w trybie czuwania. Moduł w gnieździe telewizora zużywa go śladowe ilości. Dodatkowo zyskujemy szybsze przełączanie kanałów, ponieważ nie ma pośredniego urządzenia przetwarzającego dane. Zanim jednak podejmiemy decyzję, musimy przyjrzeć się dostępnemu sprzętowi. Operatorzy udostępniają różne modele dekoderów oraz modułów. Poniższa tabela pokazuje, co zazwyczaj trafia do naszych domów.

Jak widać, dekodery w najwyższych standardach obrazu są najczęściej jedynie dzierżawione. Jeśli zależy nam na własności sprzętu, moduły CAM lub podstawowe modele dekoderów stanowią lepszy wybór. Należy jednak pamiętać, że rezygnując z dekodera, tracimy dostęp do funkcji nagrywania audycji na dysku twardym oraz niektórych aplikacji internetowych, które bywają wbudowane w system operacyjny zewnętrznej przystawki. Moduł to czysty odbiór na żywo, bez dodatków.

Kable i złącza antenowe

Kolejnym ważnym elementem jest fizyczne doprowadzenie sygnału do telewizora. Tu z pomocą przychodzi odpowiedni przewód koncentryczny. Zazwyczaj stosuje się kable o impedancji 75 omów, które posiadają podwójne lub potrójne ekranowanie. Zapobiega to zakłóceniom od sieci energetycznej czy routerów bezprzewodowych. Podczas zakupu zwracamy uwagę na materiał, z którego wykonano żyłę środkową. Najlepszy wybór to przewody z żyłą miedzianą, a nie stalową powlekaną miedzią. Miedź znacznie lepiej przewodzi prąd, co jest niezbędne do zasilania konwertera umieszczonego na czaszy, zwłaszcza gdy odległość od anteny do telewizora przekracza kilkanaście metrów. Zbyt cienki przewód powoduje spadki napięcia, przez co konwerter przestaje działać i na ekranie pojawia się komunikat o braku sygnału.

Na końcu kabla montuje się wtyk antenowy z gwintem. Wkręcany wtyk antenowy zapewnia mocne połączenie z gniazdem w telewizorze i zapobiega przypadkowemu wysunięciu się przewodu. Używamy do tego specjalnych szczypiec zaciskowych lub klucza płaskiego, aby dokręcić nakrętkę do oporu, ale bez nadmiernego użycia siły, która mogłaby uszkodzić gwint wewnątrz obudowy telewizora.

Ustawienie czaszy i odbiór z dwóch satelitów

Zanim włożymy moduł do telewizora, musimy upewnić się, że nasza czasza jest prawidłowo skierowana. W naszej strefie geograficznej talerz ustawiamy na południe z bardzo lekkim odchyleniem na zachód. Celujemy w satelitę Hotbird, który nadaje pakiety polskie. Samodzielne ustawienie anteny satelitarnej wymaga dużej dokładności. Używamy do tego miernika sygnału lub aplikacji w telefonie, które podpowiadają, w którą stronę przesunąć czaszę o milimetr.

Często pojawia się pytanie, czy za pomocą jednego talerza odbierzemy tylko polskie stacje. Odpowiedź brzmi: nie. Obok satelity Hotbird, na orbicie znajduje się również Astra. Z tego kierunku nadawane są między innymi kanały religijne, takie jak TV Trwam czy Radio Maryja, a także wiele stacji niemieckich i francuskich, które są nadawane bez szyfrowania. Aby odbierać oba satelity bez konieczności przekręcania anteny, monterzy stosują specjalny stelaż oraz dwa oddzielne konwertery. Wymaga to jednak poprowadzenia do telewizora dwóch osobnych kabli koncentrycznych lub zastosowania zaawansowanego konwertera typu Unicable, który przesyła wiele sygnałów jedną żyłą. Takie rozwiązania są często wybierane przez osoby, które chcą mieć dostęp do zagranicznych wiadomości i kultury bez dokładania kolejnej czaszy na balkonie.

Pomoc profesjonalistów

Jeśli mieszkamy w bloku, na osiedlu, gdzie balkony są blisko siebie, a dostęp do przestrzeni bywa ograniczony, instalacja anteny satelitarnej potrafi przysporzyć problemów. W takich sytuacjach, gdy brakuje nam odpowiedniego uchwytu lub wiedzy, jak bezpiecznie poprowadzić przewód po elewacji, warto zlecić to fachowcom. Zdecydowanie odradzamy wspinanie się na dachy czy wychylanie przez barierki bez odpowiednich zabezpieczeń.

W tym miejscu należy wspomnieć o firmie CYFRA.TV. Jest to autoryzowany serwis Canal+ oraz serwis Polsat Box, który posiada własnych instalatorów na terenie Warszawy, a także oddziały i ekipy w okolicznych miejscowościach. Wykonują oni kompleksowe naprawy anten, modemów i całych systemów satelitarnych. Gdy pojawiają się problemy z zanikającym obrazem, uszkodzonymi konwerterami na czaszy albo po prostu potrzebujemy profesjonalnego strojenia, ich technicy oferują szybką pomoc. Zgłaszając się do nich, mamy pewność, że sprzęt zostanie sprawdzony profesjonalnym miernikiem, a nie tylko na oko.

Instrukcja krok po kroku

Przejdźmy teraz do samej konfiguracji telewizora. Proces ten składa się z kilku prostych kroków, które wykonamy samodzielnie w domowym zaciszu.

• Sprawdzamy w instrukcji obsługi telewizora, czy posiada on wbudowany tuner DVB-S2 oraz gniazdo Common Interface.
• Podłączamy kabel koncentryczny z anteny bezpośrednio do gniazda satelitarnego w telewizorze. Upewniamy się, że oplot kabla nie dotyka miedzianej żyły środkowej, co spowodowałoby zwarcie.
• Wsuwamy moduł CAM CI+ do slotu w telewizorze. Zwracamy uwagę na strzałkę narysowaną na obudowie modułu. Wkładamy go delikatnie, bez użycia siły.
• Jeśli moduł wymaga osobnej karty, wsuwamy ją do slotu wewnątrz modułu, zgodnie z zaznaczonym schematem czipa.
• Włączamy telewizor i wchodzimy w menu ustawień. Wybieramy opcję skanowania kanałów satelitarnych.
• Telewizor zapyta o typ podłączonego modułu. Zatwierdzamy wybór i rozpoczynamy wyszukiwanie. Proces ten trwa zazwyczaj od kilku do kilkunastu minut.

Rozwiązywanie typowych problemów

Czasami zdarza się, że po skanowaniu ekran pozostaje czarny lub wyświetla się komunikat o braku uprawnień. Co wtedy robimy? Najpierw wyjmujemy moduł z gniazda, odłączamy telewizor od prądu na około minutę i podłączamy go ponownie. To tzw. twardy reset, który często rozwiązuje problem zawieszenia się oprogramowania w gnieździe CI+. Następnie sprawdzamy, czy karta abonencka jest czysta i sucha. Można ją delikatnie przetrzeć miękką szmatką.

Zdarza się również, że telewizor poprawnie widzi moduł, ale prosi o podanie kodu PIN. Jest to standardowe zabezpieczenie przed nieautoryzowanym dostępem, zwłaszcza w domach, gdzie chcemy ograniczyć dzieciom dostęp do pewnych kategorii wiekowych. Kod ten zazwyczaj znajduje się na karcie aktywacyjnej dołączonej do umowy lub w dokumentach od operatora. Jeśli go zgubimy, musimy skontaktować się z biurem obsługi, aby uzyskać nowy.

Innym częstym błędem jest wkładanie modułu na odwrót. Gniazdo Common Interface ma wewnątrz specjalne prowadnice. Jeśli poczujemy opór, nie wolno pchać adaptera na siłę. Należy go wyjąć, obrócić o 180 stopni i spróbować ponownie. Zbyt mocne dociśnięcie może trwale uszkodzić delikatne piny wewnątrz telewizora, co narazi nas na kosztowną naprawę gniazda w serwisie RTV.

Kolejnym powodem braku obrazu bywa źle przygotowany wtyk antenowy. Jeśli izolacja została nacięta zbyt głęboko, miedziany oplot może stykać się z wewnętrzną żyłą. Powoduje to zadziałanie zabezpieczenia przeciwzwarciowego w telewizorze, które odcina zasilanie konwertera na antenie. W takim przypadku musimy zdjąć wtyk, poprawić izolację nożem tapicerskim i zamontować go ponownie. Pamiętajmy, że konwerter potrzebuje zasilania z telewizora, aby w ogóle przetwarzać sygnał z czaszy.

Jeśli problem nadal występuje, a na ekranie widzimy informację o braku sygnału, winna może leżeć po stronie samej anteny. Silny wiatr potrafił minimalnie obrócić czaszą na uchwycie. Wystarczy ułamek stopnia, aby stracić jakość sygnału potrzebną do odbioru kanałów w wysokiej rozdzielczości. Wtedy ponownie wkraczają instalatorzy, którzy za pomocą specjalistycznego sprzętu namierzą właściwą pozycję orbity i dokręcą śruby mocujące.

Ustawienia zasilania w menu

Warto również wiedzieć, że niektóre telewizory mają w menu ukryte ustawienia zasilania gniazda antenowego. Należy upewnić się, że opcja zasilania konwertera LNB jest włączona. Zazwyczaj znajduje się ona w zaawansowanych ustawieniach tunerów satelitarnych. Bez tego napięcia, wynoszącego od 13 do 18 voltów, sprzęt na dachu po prostu nie działa.

Korzystanie z modułu CAM to czysta wygoda. Znikają zbędne kable HDMI, zasilacze sieciowe i konieczność pamiętania o przełączaniu wejść w telewizorze. Oglądanie ulubionych programów staje się prostsze, a salon odzyskuje estetyczny wygląd. Gdy jednak napotkamy trudności, na które nasze domowe sposoby nie pomagają, autoryzowane serwisy i doświadczeni monterzy zawsze służą wsparciem, gwarantując, że nasza domowa rozrywka będzie działać bez zakłóceń przez długie lata.