SALAMI AND PASTA SALAD

Wieczór finału Ligi Mistrzów albo niedzielne Grand Prix Formuły 1. Wybieracie wygodny fotel, przygotowujecie przekąski, uruchamiacie aplikację streamingu i po kilkunastu sekundach obraz zaczyna się zacinać. Pasek buforowania skacze, jakość spada do rozdzielczości przypominającej płytę DVD z poprzedniego wieku, a dźwięk traci synchronizację z ruchem ust zawodników. Taki obraz sytuacji zna każdy, kto próbował oglądać ważniejsze mecze przez internet w godzinach największego ruchu. Serwery operatorów nie wytrzymują napływu widzów i jedynym ratunkiem pozostaje przejście na tradycyjny odbiór z satelity.

Dlaczego tak się dzieje? Przecież prędkości łączy w polskich domach są dziś wysokie, a infrastruktura internetowa stale się poprawia. Trudność polega na tym, że streaming to ruch dwukierunkowy. Każdy widz wysyła zapytania i odbiera pakiety. Gdy milion osób jednocześnie prosi o ten sam strumień, węzły operatorów zaczynają działać na granicy przepustowości. W telewizji satelitarnej ten problem w ogóle nie istnieje, bo sygnał trafia z kosmosu prosto do Waszej anteny. Nikt nie dzieli się z Wami łącza, nikt nie narzuca limitów, nikt nie decyduje, czy dacie radę odebrać obraz w 4K czy w 720p.

Jak działa zestaw do telewizji satelitarnej

Cały układ składa się z czterech elementów, które współpracują ze sobą i brak któregokolwiek z nich uniemożliwia odbiór. Pierwszy to antena paraboliczna, która zbiera fale z satelity i kieruje je do jednego punktu. Drugi to konwerter LNB zamontowany na ramieniu przed czaszą. Ten element odbiera skupiony sygnał i przygotowuje go do przesłania kablem. Trzeci element to kabel koncentryczny łączący konwerter z dekoderem. Czwartym jest sam dekoder, który przetwarza cyfrowy strumień na obraz i dźwięk zrozumiały dla telewizora.

W typowych polskich warunkach antenę kieruje się na satelitę Hotbird, który obsługuje platformy Canal+ i Polsat Box. W okolicach centralnej Polski czaszę ustawia się na południe z bardzo lekkim odchyleniem na zachód. Nie podajemy dokładnych kątów, bo te zależą od miejsca montażu. Dla każdej lokalizacji wartości są inne. Ważne jest, aby między czaszą a satelitą nie stały drzewa, budynki ani inne przeszkody. Gdy coś zasłania linię widzenia, sygnał słabnie i obraz staje się nierówny.

Wybór dekodera - serwis Canal+ czy serwis Polsat Box

Przeanalizowaliśmy ofertę obu platform pod kątem sportowych transmisji. Dekodery 4K u obu operatorów dostępne są wyłącznie w dzierżawie, co oznacza comiesięczną opłatę, ale gwarancję wymiany na nowszy model w razie awarii lub zmiany oferty.

W serwisie Canal+ znajdziecie trzy modele: Ultrabox+ 4K, Dualbox+ 4K oraz Canal+ BOX+. Ultrabox+ 4K wyposażony jest w procesor BCM 7252S, 2 GB pamięci RAM i 8 GB pamięci eMMC. Dualbox+ 4K pojawił się w ofercie jako następca wycofanego Ultraboxa i oferuje podwójny tuner, co pozwala na nagrywanie jednego kanału podczas oglądania innego. Moduł CAM ECP 4K przeznaczony jest dla telewizorów z wbudowanym tunerem DVB-S2 i gniazdem CI+ z obsługą standardu ECP. W ofercie prepaidu jako własność sprzedawany jest tylko model WiFiBox+ (Sagemcom DSIW74), ale obsługuje on jedynie jakość HD.

W serwisie Polsat Box do wyboru macie: Polsat Box 4K, Polsat Box 4K Lite, Soundbox 4K oraz Evobox Stream. Polsat Box 4K i jego lżejsza wersja Lite obsługują standard DVB-S2X i funkcję DUO - przełączanie między satelitą a telewizją internetową. Soundbox 4K wyróżnia się wbudowanymi czterema głośnikami i systemem Android TV. Evobox Stream to urządzenie stricte internetowe, czasem dostępne w sklepach RTV jako własność dla ofert Polsat Box GO. Moduł CAM CI+ Polsat Box obsługuje telewizory zgodne ze standardem CI+.

Dla kibica śledzącego mecze w rozdzielczości 4K zalecamy dzierżawę. Operator wymienia sprzęt, gdy ten się zepsuje lub pojawi się nowsza wersja. Nie warto kupować starszych dekoderów HD na własność, bo operatorzy stopniowo wyłączają kanały w tej jakości.

Antena i konwerter - różnice między typami

W sklepach internetowych i na forach elektronicznych dominują trzy rodzaje czasz: offsetowe, płaskie oraz automatyczne. Najpopularniejsze pozostają anteny offsetowe o średnicy od 60 do 90 cm. Są tanie, proste w montażu i dają wystarczający zysk sygnału dla centralnej Polski. Anteny płaskie wyglądają estetyczniej na elewacji, ale mają niższą wydajność i są wrażliwsze na dokładność ustawienia. Anteny automatyczne to rozwiązanie dla kamperów i domów mobilnych. W domowej instalacji nie mają sensu.

Konwertery dzielimy według liczby wyjść i technologii:

• Single - jedno wyjście, jeden dekoder
• Twin - dwa wyjścia, dwa dekodery lub dekoder z funkcją nagrywania
• Quad - cztery wyjścia, cztery niezależne dekodery
• SCR Unicable - do czterech dekoderów przez jeden kabel
• Unicable II - do 32 odbiorników przez jeden kabel, protokoły EN50494 i EN50607

Współczynnik szumów współczesnych konwerterów wynosi od 0,1 do 0,3 dB, a wzmocnienie oscyluje wokół 55 dB. Dla domowej instalacji z jednym dekoderem wystarczy konwerter Single. Kupno droższego Quad bez potrzeby to niepotrzebny wydatek. Jeśli planujecie podłączyć drugi telewizor w innym pokoju, wtedy warto od razu zainwestować w Twin lub SCR Unicable. Oszczędzi to Wam kłopotów z przebudową instalacji.

Krok po kroku - montaż anteny satelitarnej

Samodzielny montaż anteny satelitarnej jest możliwy, gdy macie dostęp do narzędzi i odrobinę cierpliwości. Przed rozpoczęciem prac sprawdźcie, czy w miejscu, w którym zamontujecie antenę, macie wolną linię widzenia w kierunku południowo-zachodnim. Drzewa, bloki i kominy sąsiednich budynków potrafią skutecznie zablokować sygnał.

Narzędzia potrzebne do pracy:

• wiertarka z wiertłem 12 mm do betonu
• kołki rozporowe 12 mm
• klucz nasadowy 10 i 13 mm
• poziomica
• kompas lub aplikacja typu Satellite Director
• scyzoryk do ściągania izolacji z kabla
• złączki F nakręcane na konwerter i dekoder

Przebieg prac wygląda następująco. W pierwszej kolejności wyznaczacie miejsce na uchwyt, najlepiej ściana szczytowa lub komin, z dala od rynien i dachów krytych blachą. Wiercicie otwory, wkładacie kołki, przykręcacie wysięgnik za pomocą śrub. Następnie skręcacie antenę zgodnie z instrukcją producenta. Łączycie czaszę z ramą, montujecie ramię konwertera, przykręcacie sam konwerter. Na koniec nakładacie złączki F na końce kabla. Jeden koniec do konwertera, drugi do dekodera.

Ustawienie anteny satelitarnej wymaga ostrożności i precyzji. Skierujcie czaszę na południe z bardzo lekkim odchyleniem na zachód, a na dekoderze włączcie menu pomiaru sygnału. Po osiągnięciu maksymalnych wartości delikatnie dokręćcie wszystkie śruby. Gwałtowne ruchy potrafią przesunąć czaszę o stopień i odebrać sygnał. Jeśli po kilkunastu minutach nie dacie rady znaleźć właściwej pozycji, wezwijcie instalatora. Koszt wizyty to zazwyczaj kilkadziesiąt złotych, a oszczędza tygodnie nerwów i uszkodzeń sprzętu.

Kable, złącza i długości przewodów

W instalacjach satelitarnych używa się kabli koncentrycznych o impedancji 75 Ohm, najczęściej typu RG6. Wewnętrzna żyła ma średnicę około 1,13 mm i wykonana jest z miedzi. Ekranowanie podwójne - folia aluminiowa plus oplot z siatki miedzianej - chroni przed zakłóceniami. Popularne marki to TRISET-113, VAYOX czy Triset. Wszystkie spełniają wymagania dla telewizji 4K.

Maksymalna długość kabla między konwerterem a dekoderem wynosi od 30 do 40 metrów przy grubości żyły 1,13 mm. Powyżej tej długości sygnał traci na sile i konieczny jest wzmacniacz liniowy lub grubszy kabel. Złączki F nakręcane na końcach muszą być dobrze dokręcone. Luźne złącze to najczęstsza przyczyna problemów z odbiorem.

W miastach gdzie stoi dużo budynków blisko siebie, kable często przechodzą przez wspólne piony instalacyjne. W takich przypadkach nie wolno rozdzielać kabla konwertera bez odpowiedniego rozdzielacza satelitarnego.

Najczęstsze usterki i ich rozwiązywanie

Problemy z sygnałem satelitarnym mają kilka typowych przyczyn. Zanim wezwiecie serwis, sprawdźcie kilka rzeczy samodzielnie:

• Brak sygnału całkowity - sprawdźcie złączki F na obu końcach kabla, często wystarczy dokręcić luźne połączenie
• Sygnał przerywa przy silnym wietrze - prawdopodobnie antena porusza się na uchwycie, dokręćcie śruby mocujące czaszę
• Sygnał znika po deszczu - woda dostała się do konwertera, wymontujcie go i sprawdźcie uszczelnienie
• Jakość spada w określonych porach roku - gałęzie drzew rosną i zasłaniają linię widzenia, przycinajcie je regularnie
• Tylko część kanałów działa - konwerter uszkodzony częściowo, konieczna wymiana na nowy

Do pomiarów przydatny jest prosty miernik sygnału satelitarnego. Kosztuje kilkadziesiąt złotych i podłącza się go między konwerter a dekoder. Profesjonalni instalatorzy używają analizatorów spektrum, które pokazują pełny wykres mocy sygnału. Dla domowej instalacji to zbędny wydatek.

Najwięcej problemów zgłaszają użytkownicy starszych instalacji z początku lat dwutysięcznych. Kable z tamtego okresu mają już utlenione złącza i pęknięcia w izolacji, które nie są widoczne gołym okiem. W takich sytuacjach wymiana samego kabla rozwiązuje większość dolegliwości.

Moduł CAM czy dekoder - co wybrać

Gdy Wasz telewizor ma wbudowany tuner satelitarny DVB-S2 i gniazdo CI+, możecie zrezygnować z zewnętrznego dekodera na rzecz modułu CAM CI+. Moduł wsuwa się w gniazdo telewizora, a do niego wkłada kartę abonencką. Zaletą jest mniej urządzeń w salonie, jeden pilot i lepsza jakość obrazu. Telewizor przetwarza sygnał bezpośrednio, bez dodatkowej konwersji.

Wady są jednak istotne. Moduł CAM nie obsługuje funkcji nagrywania, nie ma czasem dostępu do VOD i interfejsu platformy. W serwisie Canal+ moduł CAM ECP 4K wymaga telewizora z gniazdem CI+ w standardzie ECP. Starsze modele nie będą działać. W serwisie Polsat Box zwykły moduł CAM CI+ działa z większością telewizorów, ale też bez funkcji interaktywnych.

Dla kogo moduł CAM? Dla osób, które mają nowoczesny telewizor z odpowiednim gniazdem, nie nagrywają programów i zależy im na minimalnej liczbie kabli. Dla pozostałych dekoder 4K od Canal+ lub Polsat Box pozostaje rozsądniejszym wyborem, bo daje pełen dostęp do funkcji platformy.

Koszty i korzyści dla kibica

W porównaniu z abonamentem za internet o wysokiej przepustowości plus subskrypcję platformy streamingowej, telewizja satelitarna często wychodzi taniej. Jednorazowy koszt instalacji to inwestycja na lata. Dobrej jakości antena posłuży od 15 do 20 lat, konwerter wymienia się co 7 do 10 lat, kabel bez problemu wytrzymuje dekadę. Dekoder w dzierżawie oznacza, że operator wymienia go za darmo w razie awarii.

Kibic śledzący regularnie mecze w 4K zyskuje trzy rzeczy. Pewność odbioru nawet w godzinach największego obciążenia. Pełną rozdzielczość obrazu bez kompresji. Dźwięk bez opóźnień. Streaming internetowy nawet przy łączu 300 Mb/s potrafi zaoferować obraz skompresowany do 10 do 15 Mb/s. Telewizja satelitarna oferuje strumień o przepływności kilkudziesięciu Mb/s. Różnicę widać szczególnie na dużych ekranach 65 cali i większych.

Decyzja o przejściu na odbiór satelitarny to nie zachcianka, ale realna oszczędność nerwów podczas najważniejszych momentów meczu czy wyścigu. Dla regularnego kibica antena paraboliczna jest podstawowym elementem wyposażenia. Bez niej pozostały sprzęt działa gorzej, a transmisje najważniejszych wydarzeń sportowych stają się loterią.