POTATOES IN YOGURT SAUCE

Klasyczna antena offsetowa to po prostu duża metalowa czasza, którą większość z nas widuje na ścianach domów i balkonach. Ma kształt wycinka paraboli i odbija sygnał z satelity do konwertera zamocowanego na wysięgniku. Popularny model Corab ASC-800M-C ma wymiary około 831 na 752 mm, waży niespełna 4 kg i osiąga zysk energetyczny 37,4 dB przy częstotliwości 11,70 GHz. To solidny sprzęt, który przy prawidłowym ustawieniu daje bardzo dobry odbiór kanałów z satelity Hotbird.

Antena panelowa działa na innej zasadzie. Nie ma tu parabolicznego lustra – zamiast tego pod płaską obudową znajduje się układ wielu małych elementów promieniujących, które wspólnie zbierają sygnał. Całość, łącznie z konwerterem, zamknięta jest w jednej prostokątnej płycie. Model Selfsat H30D+ to płyta o wymiarach 517 na 277 mm i grubości zaledwie 58 mm, ważąca 4,5 kg. Jego zysk to 33,7 dBi. Większy wariant Selfsat H50D przy wymiarach 517 na 514 mm i wadze 8,5 kg oferuje zysk 36,1 dBi, co według producenta odpowiada dobrej czaszy 80 cm.

Kiedy antena panelowa ma przewagę nad offsetową

Decyzja o wyborze anteny panelowej rzadko wynika z kaprysu. Najczęściej chodzi o dwie rzeczy: albo wspólnota mieszkaniowa nie zgadza się na montaż dużej anteny satelitarnej na elewacji, albo po prostu nie chcecie, żeby antena rzucała się w oczy. Płaska płyta w kolorze antracytu lub bieli, przykręcona do barierki balkonowej, wygląda jak element obudowy klimatyzatora albo niewielki panel – nie przyciąga wzroku tak jak 80-centymetrowa czasza.

W budynkach wielorodzinnych zarządcy często przymykają oko na płaskie anteny montowane na uchwytach balkonowych, podczas gdy na klasyczną czaszę wymagana jest pisemna zgoda. Uchwyt balkonowy czołowy lub boczny, taki jak modele z rury stalowej o długości 30–50 cm, pozwala zamocować antenę panelową bez wiercenia w elewacji – wystarczy objąć barierkę i dokręcić śruby.

Trzeba jednak wiedzieć, że antena panelowa o zysku 33,7 dBi (H30D+) nie dorówna pełnowymiarowej czaszy 80 cm. W praktyce oznacza to, że przy bardzo intensywnym deszczu lub gęstej pokrywie śnieżnej sygnał może zaniknąć szybciej niż na dużej czaszy. Model H50D z zyskiem 36,1 dBi jest już znacznie bliższy parametrom klasycznej anteny offsetowej i w większości warunków pogodowych sprawuje się porównywalnie.

Jak zamontować antenę panelową na balkonie – krok po kroku

Montaż anteny panelowej jest prostszy niż w przypadku klasycznej czaszy, bo nie trzeba składać reflektora ani mocować osobnego konwertera na wysięgniku. Oto jak to zrobić:

• Krok 1 – wybór miejsca. Balkon musi mieć widok na południe. Sprawdźcie, czy z miejsca, gdzie planujecie montaż, widać niebo w kierunku południowym. Drzewa, sąsiednie budynki, a nawet grube gałęzie mogą osłabić sygnał. Jeśli stoicie na balkonie i patrzycie na południe, satelita Hotbird znajduje się mniej więcej na wprost, z lekkim odchyleniem w prawo (na zachód).
• Krok 2 – uchwyt. Do anteny panelowej pasują standardowe uchwyty balkonowe z rury o średnicy 32–38 mm. Uchwyt czołowy (prosty) sprawdzi się, gdy antena ma być skierowana prostopadle do barierki. Uchwyt boczny daje więcej możliwości regulacji. Dokręćcie mocno śruby – antena panelowa H50D waży 8,5 kg i przy silnym wietrze musi trzymać się solidnie.
• Krok 3 – poziomica. Maszt uchwytu musi być ustawiony idealnie pionowo. Sprawdźcie to poziomicą w dwóch płaszczyznach. Nawet niewielkie odchylenie od pionu utrudni późniejsze dostrojenie anteny.
• Krok 4 – montaż anteny na maszcie. Antenę panelową nasuwa się na maszt i blokuje śrubami. Na tym etapie nie dokręcajcie ich na stałe – potrzebny będzie jeszcze luz do regulacji kierunku.
• Krok 5 – podłączenie kabla. Do gniazda w antenie (wbudowany konwerter) przykręcacie kabel koncentryczny zakończony wtykiem F. Złącze warto zabezpieczyć przed wilgocią taśmą samowulkanizującą.

Ustawianie anteny na satelitę Hotbird

Do odbioru Polsat Box i Canal+ potrzebujecie satelity Hotbird na pozycji 13 stopni na wschód. Dla centralnej Polski antenę kieruje się niemal dokładnie na południe, z bardzo niewielkim odchyleniem na zachód. Nachylenie anteny względem poziomu (czyli elewacja) wynosi około 29–31 stopni – to mniej więcej jedna trzecia kąta prostego.

Do precyzyjnego ustawienia przyda się miernik sygnału satelitarnego. Podłącza się go między antenę a dekoder. Na wyświetlaczu widać poziom mocy i jakości sygnału. Poruszajcie anteną powoli – najpierw w poziomie (prawo-lewo), potem w pionie (góra-dół). Róbcie ruchy o kilka milimetrów i obserwujcie wskazania. Gdy jakość sygnału przekroczy 70%, macie już prawidłowy kierunek. Wtedy dokręćcie wszystkie śruby.

Jeśli nie macie miernika, możecie użyć samego dekodera. W menu instalacyjnym Polsat Box 4K lub Canal+ Ultrabox+ 4K znajdziecie wskaźnik siły i jakości sygnału. Ustawcie telewizor tak, żeby widzieć go z miejsca montażu anteny, albo poproście drugą osobę o obserwowanie wskaźnika i komunikowanie zmian.

Przy antenie panelowej precyzja ustawienia jest szczególnie ważna. Ze względu na mniejszy zysk energetyczny niż w czaszy 80 cm, każde niedokładne ustawienie szybciej odbije się na jakości obrazu – szczególnie przy kanałach 4K, które wymagają więcej przepustowości.

Kable i złącza – od tego zależy wszystko

Nawet najlepiej ustawiona antena nie pomoże, jeśli kabel będzie źle zarobiony. Do instalacji satelitarnej używa się kabla koncentrycznego typu RG-6 z oplotem minimum 77% i potrójnym ekranowaniem. Grubszy kabel Triset-113 sprawdzi się przy dłuższych odcinkach, powyżej 30 metrów.

Zarabianie wtyku F na kablu to czynność, którą można wykonać samodzielnie, ale trzeba trzymać się kilku zasad:

• Zdejmijcie zewnętrzną izolację na długości około 12–15 mm. Uważajcie, żeby nie przeciąć oplotu.
• Oplot i folię aluminiową odegnijcie do tyłu na izolację zewnętrzną.
• Zdejmijcie dielektryk (białą piankę) na długości około 8–10 mm, odsłaniając miedzianą żyłę środkową.
• Nakręćcie wtyk F na kabel – oplot powinien stykać się z gwintem wewnątrz wtyku.
• Żyła środkowa musi wystawać z wtyku na około 1–2 mm. Jeśli jest za długa, przytnijcie ją. Jeśli za krótka – zdejmijcie więcej dielektryka.
• Najczęstszy błąd to zwarcie oplotu z żyłą środkową. Sprawdźcie, czy żaden drucik oplotu nie dotyka miedzianego przewodu – inaczej sygnał w ogóle nie przejdzie.

Do zastosowań zewnętrznych lepiej sprawdzają się wtyki kompresyjne, które zaciska się specjalną zaciskarką. Są szczelniejsze i odporniejsze na wilgoć niż zwykłe wtyki nakręcane. Każde złącze na zewnątrz owińcie taśmą samowulkanizującą – woda, która dostanie się do kabla, potrafi zniszczyć całą instalację.

Co zrobić, gdy obraz znika podczas deszczu lub śniegu

Zanik sygnału przy złej pogodzie to normalne zjawisko, ale przy antenie panelowej może występować częściej niż przy dużej czaszy. Krople wody na powierzchni anteny i mokry śnieg działają jak tłumik – osłabiają sygnał docierający do elementów odbiorczych. Oto co można z tym zrobić:

• Impregnacja. Spryskajcie powierzchnię anteny preparatem hydrofobowym (takim jak do szyb samochodowych). Woda będzie spływać, zamiast tworzyć warstwę na obudowie. Zabieg warto powtarzać co kilka miesięcy.
• Osłona konwertera. W antenie panelowej konwerter jest wbudowany, ale i tak można zamontować nad anteną mały daszek z pleksi lub blachy. Musi być na tyle wysoko, żeby nie zasłaniać widoku na satelitę.
• Nie odśnieżajcie anteny na siłę. Uderzanie w obudowę albo polewanie gorącą wodą może rozregulować ustawienie albo uszkodzić elektronikę. Jeśli śnieg przywarł do anteny, poczekajcie aż sam stopnieje albo delikatnie zmiećcie go miękką szczotką.
• Sprawdźcie kable. Czasem przyczyna leży nie w antenie, tylko w zamokniętym złączu. Jeśli po deszczu obraz znika, a przy suchej pogodzie wraca, prawdopodobnie gdzieś przy wtyku zbiera się woda.

Jakie dekodery współpracują z anteną panelową

Antena panelowa z wbudowanym konwerterem Single obsłuży jeden dekoder. Wersja Twin pozwala podłączyć dwa niezależne tunery – na przykład główny dekoder w salonie i dodatkowy w sypialni. Wersja Quad daje cztery niezależne wyjścia.

W ofercie Polsat Box znajdziecie dekodery Polsat Box 4K, Polsat Box 4K Lite oraz Soundbox 4K. Wszystkie trzy są dostępne wyłącznie na wynajem. Model Evobox Stream można czasem kupić na własność w sklepach RTV – działa on z internetową usługą Polsat Box GO, ale ma też wejście satelitarne. Z kolei Canal+ oferuje Ultrabox+ 4K, Dualbox+ 4K oraz Canal+ BOX+ – również wyłącznie na wynajem. Jedynym dekoderem Canal+ sprzedawanym na własność jest model HD o nazwie WiFiBox+ (Sagemcom DSIW74), dostępny w ofercie prepaid.

Do wszystkich tych urządzeń antena panelowa H50D z konwerterem Twin lub Quad nada się bez problemu. Model H30D+ lepiej sprawdzi się przy pojedynczym dekoderze – przy dwóch tunerach może brakować zapasu sygnału w trudniejszych warunkach pogodowych.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Wybór i montaż anteny

• Czy antena panelowa H30D+ wystarczy do odbioru Polsat Box 4K? Tak, ale pod warunkiem że mieszkacie w miejscu z dobrą widocznością na południe i nie ma dużych przeszkód. Przy intensywnym deszczu sygnał może jednak okresowo słabnąć. Bezpieczniejszym wyborem będzie H50D.
• Jak sprawdzić, czy na moim balkonie jest wystarczająco dobry widok na satelitę? Stańcie na balkonie twarzą na południe. Jeśli widzicie niebo bez drzew i budynków w promieniu kilkunastu metrów przed sobą, sygnał powinien być dobry. Możecie też użyć aplikacji na telefon – np. Satellite Finder – która pokaże wam na ekranie, gdzie dokładnie znajduje się Hotbird.
• Czy do montażu anteny panelowej potrzebna jest zgoda wspólnoty? Jeśli montujecie antenę na barierce balkonowej i nie wiercicie w elewacji, zazwyczaj nie ma problemu. Mimo to warto rzucić okiem na regulamin wspólnoty – niektóre zabraniają jakichkolwiek instalacji widocznych z zewnątrz.

Problemy z odbiorem

• Dlaczego obraz znika tylko na niektórych kanałach? Różne kanały nadawane są na różnych transponderach – czyli częstotliwościach. Jeśli antena jest lekko rozregulowana, może dobrze odbierać jedne częstotliwości, a gorzej inne. Sprawdźcie ustawienie anteny i kąt skręcenia konwertera.
• Czy antenę panelową można stosować do odbioru Astry 19,2°E? Tak, anteny Selfsat H30D+ i H50D odbierają również sygnał z Astry. Trzeba tylko przestawić antenę bardziej na zachód. Na Astrze nadają m.in. TV Trwam, Radio Maryja oraz kanały niemieckie i francuskie.
• Co zrobić, gdy po burzy antena przestała działać? Najpierw sprawdźcie, czy kabel nie został zalany. Odkręćcie wtyk F przy antenie i przy dekoderze – jeśli w środku jest woda lub ślady korozji, kabel trzeba wymienić. Jeśli kabel jest suchy, możliwe że przepięcie uszkodziło konwerter. W takim przypadku konieczna będzie wizyta instalatora.

Kable i podłączenia

• Jaki kabel wybrać do instalacji satelitarnej na balkonie? Kabel RG-6 z potrójnym ekranem i żyłą miedzianą (nie stalową pokrytą miedzią). Do długości 20–25 metrów to wystarczy. Przy dłuższych odcinkach lepiej sprawdzi się Triset-113.
• Czy mogę przedłużyć kabel satelitarny zwykłą złączką? Każde dodatkowe połączenie to strata sygnału i potencjalne miejsce awarii. Jeśli musicie przedłużyć kabel, użyjcie złącza F (tzw. baryłki) i zabezpieczcie je przed wilgocią. Lepiej jednak wymienić cały odcinek na dłuższy kabel bez łączenia.