POTATO CHAAT

Jeśli masz zamontowaną antenę satelitarną od Polsat Box lub Canal+ zamontowany na ścianie, prawdopodobnie nie wykorzystujesz go w pełni. Talerz jest tam gdzie zawsze, konwerter działa, kabel biegnie do dekodera, ale lista kanałów ogranicza się do tego, za co co miesiąc płacisz. Tymczasem z tego samego sprzętu możesz odbierać polskie kanały niekodowane, nadawane w trybie FTA (z angielskiego Free To Air), bez żadnej umowy i bez abonamentu.

FTA to nie szara strefa ani obejście zabezpieczeń. To kanały, które nadawcy świadomie emitują bez szyfrowania, dostępne dla każdego, kto skieruje antenę w odpowiednią stronę i ma dekoder obsługujący standard DVB-S2. Właśnie na tym polega różnica między kanałem płatnym a niekodowanym: jeden wymaga aktywnej karty abonenckiej, drugi odbiera się natychmiast, bez jakiejkolwiek autoryzacji. Poza tym lista FTA zmienia się z czasem: nadawcy dochodzą i odchodzą, zmieniają transpondery, a raz na kilka miesięcy warto ponownie przeskanować satelitę w dekoderze, żeby nie przegapić czegoś nowego.

Skąd pochodzi sygnał i jakie satelity działają

Polskie kanały FTA nadawane są głównie z 2 pozycji orbitalnych. Pierwsza to Hotbird na 13°E, gdzie obok płatnych pakietów Polsat Box i Canal+ nadaje kilkanaście niekodowanych polskich stacji. Druga to Astra 19,2°E, z której dostępny jest przede wszystkim TV Trwam i Radio Maryja, a poza tym kanały zachodnie. Jeśli twoja antena jest już wycelowana w Hotbirda, masz bezpośredni dostęp do największej puli polskich kanałów FTA bez żadnych dodatkowych kosztów i bez zmiany sprzętu.

Jakie polskie kanały możesz odebrać bez płacenia

Lista kanałów FTA zmienia się co kilka miesięcy, bo nadawcy testują nowe transpondery lub zmieniają parametry emisji. Warto jednak znać kategorie stacji, które regularnie pojawiają się w ofercie Hotbirda bez szyfrowania.

• TVP Polonia HD i TVP Info HD na transponderze 10 719 MHz, polaryzacja V, SR 27 500, FEC 3/4, standard DVB-S2.
• Kanały muzyczne: 4Fun TV, 4Fun Dance, 4Fun Kids na 10 758 MHz / V / 27 500 / 3/4 oraz Nuta TV, Power TV, Stars.tv, Szlagier TV na różnych transponderach w paśmie Ku.
• Kanały informacyjne i tematyczne: Antena HD, TVC, TVS na transponderze 10 719 MHz / V / 27 500.
• Stacje ogólnotematyczne: Tele5, Polonia 1 na 11 278 MHz / V / 27 500 / 3/4.
• TV Trwam z Astry 19,2°E na transponderze 11 288 MHz / V / 22 000 / 2/3.

Dekodery Polsat Box i Canal+ nie wyświetlają automatycznie wszystkich stacji FTA dostępnych na Hotbirdzie. Kanały takie jak Antena HD, Power TV czy Nuta TV nie pojawiają się na domyślnej liście i wymagają ręcznego wpisania parametrów transpondera lub ponownego skanowania z opcją uwzględnienia kanałów niekodowanych. To nie błąd sprzętu, tylko celowe ograniczenie oprogramowania platformy.

Jaki sprzęt wybrać do odbioru FTA

Dekodery operatorów obsługują tryb FTA, ale z pewnymi ograniczeniami. Polsat Box 4K, Polsat Box 4K Lite i Soundbox 4K są wynajmowane w ramach umowy, podobnie jak Canal+ Ultrabox+ 4K, Dualbox+ 4K i Canal+ BOX+. Wyjątki to Evobox Stream, dostępny w sklepach RTV na własność przy ofertach Polsat Box GO, oraz WiFiBox+ (Sagemcom DSIW74) sprzedawany na własność w ofercie prepaid Canal+.

Do FTA warto rozważyć też niezależny dekoder, który nie jest powiązany z żadną platformą. Ważne, żeby obsługiwał DVB-S2 i kodek H.265 (HEVC). Bez H.265 część kanałów HD po prostu się nie wyświetli. Na polskim rynku dostępne są modele marek takich jak Ferguson, Opticum czy Globo. Tańsze urządzenia obsługujące tylko starszy standard DVB-S bez H.265 to zakup bez przyszłości, nawet jeśli kusi niska cena.

Antena, konwerter i kabel: co wpływa na jakość odbioru

W Warszawie i okolicach, gdzie bloki i biurowce często zasłaniają widok na południe, zalecana minimalna średnica anteny to 80 cm. Przy budynkach, gdzie w linii do satelity stoi fragment dachu sąsiedniego bloku, bezpieczniejszym wyborem jest 90 cm lub 100 cm. Konwerter, czyli LNB (Low Noise Block), montuje się na ramieniu wysięgnika anteny. Jego współczynnik szumów powinien wynosić poniżej 0,2 dB. Do obsługi jednego dekodera wystarczy single LNB, przy kilku urządzeniach potrzebny jest quad LNB z 4 wyjściami. Popularny wybór to modele Inverto Black Ultra czy Corab.

Kabel koncentryczny powinien być RG-6 o impedancji 75 Ω, z rdzeniem z pełnej miedzi i grubością żyły nie mniejszą niż 1 mm. Tłumienność dobrego kabla wynosi mniej niż 21 dB na 100 m w paśmie do 2150 MHz. Każde 10 m przewodu pochłania około 2-3 dB sygnału. Przy trasie przekraczającej 40 m lub gdy musisz użyć rozdzielacza sygnału, który sam z siebie tłumi go o kolejne 3,5-4 dB, warto skonsultować instalację z fachowcem przed zakupem sprzętu, żeby nie okazało się, że na dekoderze ląduje zbyt słaby sygnał.

Jak ustawić antenę na Hotbirda krok po kroku

Hotbird na 13°E ustawia się na południe z bardzo niewielkim odchyleniem na zachód. Dla Warszawy elewacja wynosi około 29-30 stopni od poziomu. Przed przystąpieniem do regulacji sprawdź, czy żaden budynek ani drzewo nie blokuje widoku w tej osi, bo nawet częściowe przesłonięcie mocno obniży poziom sygnału, szczególnie przy kanałach HD.

• Zamocuj uchwyt na ścianie, używając kołków rozporowych o średnicy 8 mm wkręconych na głębokość minimum 70 mm. Pionowość uchwytu sprawdź poziomicą przed dokręceniem.
• Osadź czaszę anteny na maszcie, dokręć śruby zostawiając lekki luz do regulacji, zamontuj konwerter na wysięgniku.
• Przygotuj kabel: zewnętrzną izolację usuń na 15 mm, oplot zawiń do tyłu, rdzeń skróć do 6 mm, zakończ złączem F i zabezpiecz połączenie gumową tuleje lub taśmą odporną na warunki zewnętrzne.
• Wstępnie wyceluj antenę kompasem na południe i ustaw elewację na 29-30 stopni według podziałki na uchwycie lub inklinometrem.
• Podłącz miernik satelitarny, np. Satlink WS-6906, między konwerterem a dekoderem. Szukaj maksimum przesuwając antenę w poziomie, potem w pionie, na końcu korygując obrót konwertera. Docelowy poziom MER powyżej 15 dB, wskaźnik BER bliski zeru.
• Po znalezieniu maksimum dokręć wszystkie śruby i zaizoluj złącze na konwerterze przed wilgocią.

Jak wyszukać kanały FTA w dekoderze

Po podłączeniu anteny wejdź w menu dekodera, przejdź do zakładki Instalacja lub Wyszukiwanie kanałów, wybierz satelitę Hotbird 13°E z listy i uruchom automatyczne skanowanie. Trwa od kilku do kilkunastu minut. Jeśli kanał nie pojawi się na liście, użyj ręcznego strojenia: wpisz częstotliwość transpondera, polaryzację, wartość SR i FEC, a następnie uruchom skan dla tego jednego transpondera. Skanowanie warto powtarzać co 2-3 miesiące, bo nadawcy bez ostrzeżenia zmieniają transpondery i kanały mogą znikać z listy mimo dobrego sygnału na antenie.

Typowe problemy z odbiorem i sposoby ich usunięcia

• Brak sygnału po podłączeniu: najpierw sprawdź złącza F na obu końcach kabla. Luźne lub źle zakończone złącze to najczęstsza przyczyna braku obrazu.
• Obraz się zrywa lub zawiesza przy HD: wartość MER spada prawdopodobnie poniżej 12 dB. Sprawdź jakość kabla i stan konwertera. LNB starszy niż 5-7 lat traci czułość i warto go wymienić.
• Kanały znikają przy deszczu: sygnał satelitarny osłabia się przy intensywnych opadach. Rozwiązaniem jest powiększenie anteny lub dokładniejsze ustawienie elewacji.
• Kanały FTA nie pojawiają się po automatycznym skanowaniu na dekoderze operatora: wejdź do ręcznego dodawania transpondera, wpisz parametry konkretnego transpondera, a potem sprawdź w ustawieniach listy, czy opcja wyświetlania stacji FTA jest włączona.

Pytania, które najczęściej się pojawiają

• Czy do odbioru FTA potrzebna jest karta abonencka? Nie. Kanały FTA nie wymagają żadnej karty, żadnej aktywacji i żadnego konta u operatora. Wystarczy antena skierowana na właściwy satelitę i dekoder z obsługą DVB-S2.
• Czy dekoder Canal+ lub Polsat Box obsługuje kanały FTA? Tak, jeśli ma obsługę DVB-S2 i dostęp do menu instalacyjnego. Większość dekoderów obu platform pozwala na ręczne dodanie transponderów i skanowanie niekodowanych stacji.
• Co to jest transponder i dlaczego wpisuje się go ręcznie? To kanał nadawczy satelity, przez który transmitowanych jest kilka lub kilkanaście stacji jednocześnie. Każdy ma swoją częstotliwość, polaryzację i prędkość transmisji. Wpisanie tych 3 wartości mówi dekoderowi dokładnie, gdzie szukać sygnału.
• Czy antenę zamontowaną na zachodniej ścianie można przestawić na Hotbirda? Zależy od uchwytu. Jeśli pozwala na regulację w poziomie i pionie, można próbować samodzielnie. W miastach gdzie dostęp do południowej ściany jest trudny, instalatorzy montują czaszę na balkonie lub stosują obejmy rurowe od strony tarasu.