SALAD WITH OMELETTE STRIPS AND BACON

Mieszkanie przy lesie ma swój urok. Cisza, śpiew ptaków o poranku, powietrze którym oddycha się pełną piersią. Ale gdy przychodzi niedzielne popołudnie i siadasz przed telewizorem, by obejrzeć mecz, a obraz nagle zamiera w najmniej odpowiednim momencie – przypominasz sobie, że za oknem rośnie rząd wysokich sosen. I to one właśnie odcinają cię od twojego ulubionego programu. Telewizja satelitarna potrzebuje swobodnej drogi do satelity, a każde drzewo stojące na linii wzroku między czaszą anteny a punktem na niebie działa jak przeszkoda, która potrafi całkowicie zablokować odbiór.

Dlaczego drzewa tak bardzo przeszkadzają

Antena satelitarna odbiera sygnał z orbity. Żeby działała prawidłowo, między konwerterem zamocowanym na ramieniu czaszy a satelitą nie może znajdować się nic, co ten sygnał zatrzyma, odbije albo rozproszy. Gałęzie i liście to naturalne ekrany. Najgorsze są mokre liście jesienią oraz oblodzone konary zimą – wtedy pochłaniają one znacznie więcej energii niż sucha roślinność. W praktyce nawet pojedyncza gałąź, która kołysze się na wietrze i co chwilę wchodzi w pole widzenia anteny, powoduje rwanie obrazu i dźwięku. Im bliżej anteny rośnie drzewo, tym większą część sygnału zasłania. W miejscowościach podwarszawskich, gdzie przeważają drzewostany sosnowe o wysokości sięgającej 20-30 metrów, kłopot ten dotyczy tysięcy gospodarstw domowych. Latem, gdy korony drzew są najbujniejsze, odbiór potrafi być zauważalnie gorszy niż zimą.

Jak sprawdzić, czy to drzewa są winne

Zanim zaczniesz przestawiać antenę albo wymieniać sprzęt, upewnij się, że problem faktycznie leży po stronie roślinności. Nie każdy zanik obrazu to wina drzewa. Czasem pada deszcz i woda zalega na czaszy, czasem obluzował się kabel lub zużył się konwerter. Jeśli obraz znika głównie w czasie silnego wiatru, intensywnych opadów albo po zmroku, podejrzewaj drzewa. Charakterystyczne jest też to, że problem dotyczy tylko niektórych kanałów – tych nadawanych na słabszych częstotliwościach. Wykonaj prosty test: wejdź w menu dekodera i sprawdź wskazania siły oraz jakości sygnału. Przy zapisanych wartościach zaobserwuj, czy spadki pokrywają się z porami dnia. Jeżeli odbiór pogarsza się zawsze o tych samych godzinach, prawdopodobnie poruszane wiatrem gałęzie cyklicznie wchodzą na linię antena-satelita. Możesz też przeprowadzić próbę tymczasowego przeniesienia anteny w inne, wolne od przeszkód miejsce – jeśli obraz wróci do normy, diagnostyka jest oczywista.

Podnieś antenę ponad korony drzew

Najczęściej stosowanym sposobem na walkę z zadrzewionym otoczeniem jest wyniesienie czaszy wyżej. Jeżeli mieszkasz w domu jednorodzinnym, masz do dyspozycji kilka opcji mocowania. Maszt antenowy można zamontować do ściany budynku przy użyciu uchwytów ściennych z podporą, które odsuwają rurę od elewacji na odległość od 20 do nawet 60 cm. Do wyboru masz maszty stalowe ocynkowane lub aluminiowe o długości od 1 do ponad 3 metrów. Ważne, by całość była sztywna – przy silnym wietrze nawet niewielkie drgania czaszy o średnicy 80-90 cm potrafią rozregulować ustawienie. Do mocowania na kominie stosuje się obejmy kominowe bezinwazyjne, które opasują komin taśmą stalową bez konieczności wiercenia. Ich montaż jest prostszy, a co ważniejsze – nie narusza struktury komina. Pamiętaj jednak, że zbyt wysoki maszt bez dodatkowego odciągu staje się podatny na podmuchy. Przy wysokościach przekraczających 2,5-3 metry nad punktem mocowania warto rozważyć linki stabilizujące.

Większa czasza – większy margines na zakłócenia

Standardowa antena satelitarna oferowana przez platformy cyfrowe ma zazwyczaj średnicę 60-70 cm. W warunkach, gdzie drzewa stale osłabiają odbiór, można wymienić ją na model o średnicy 80, 90, a nawet 100 cm. Antena 90 cm zbiera wyraźnie więcej sygnału niż typowa 70-tka, co sprawia, że nawet częściowo przysłonięta wciąż potrafi dostarczyć obraz do dekodera. W sprzedaży dostępne są czasze stalowe malowane proszkowo oraz aluminiowe – te drugie są lżejsze i łatwiejsze w montażu na wysięgniku. Przy wyborze większej czaszy trzeba jednak pamiętać o solidniejszym mocowaniu: im większa powierzchnia, tym większy opór stawia wiatrowi. Do czaszy 100 cm zaleca się już uchwyty ze stali ocynkowanej o podwyższonej nośności, najlepiej z dodatkowym wspornikiem. Większa antena poprawi też odbiór podczas deszczu, który sam w sobie osłabia sygnał – a w połączeniu z mokrymi liśćmi daje efekt podwójnego tłumienia.

Zmiana miejsca montażu – czasem metr robi różnicę

Nie zawsze trzeba windować antenę wysoko nad dach. Niekiedy wystarczy przesunąć ją o kilkadziesiąt centymetrów w bok, by znaleźć prześwit między koronami. Obejrzyj dokładnie linię horyzontu od strony południowej (z lekkim odchyleniem na zachód – tam znajduje się satelita Hotbird, z którego nadają polskie platformy). Często okazuje się, że między dwoma drzewami istnieje naturalna luka, przez którą sygnał przechodzi bez przeszkód. Do znalezienia takiego miejsca nie potrzebujesz od razu specjalisty. Stań przy ścianie budynku, spójrz w kierunku południowym i wyobraź sobie prostą linię biegnącą od potencjalnego punktu montażu ku niebu pod kątem mniej więcej 30 stopni nad horyzontem. Jeśli na tej linii widzisz wyłącznie niebo – to dobre miejsce. Wykorzystaj do pomocy miernik sygnału satelitarnego – nawet prosty model analogowy ze skalą i sygnalizacją dźwiękową ułatwi ci szybkie sprawdzenie kilku lokalizacji bez biegania do telewizora.

Kable i złącza – niedoceniane ogniwo instalacji

W rozmowach o problemach z odbiorem rzadko wspomina się o kablach, a to właśnie one bywają źródłem wielu awarii. Stary, zwietrzały przewód albo źle zarobione złącze potrafią obniżyć poziom sygnału docierającego do dekodera nawet o kilkanaście procent. W instalacjach satelitarnych stosuje się kabel koncentryczny o oporności 75 omów, najlepiej z żyłą miedzianą o średnicy 1,13 mm i potrójnym ekranowaniem (typu Trishield). Jeżeli twój kabel ma kilka lat, a na zewnątrz widać popękany płaszcz – wymień go. Zarabianie końcówki kabla to czynność, którą wykonasz samodzielnie przy użyciu niedrogiej wtyczki typu F (nakręcanej). Oderwij ostrożnie około 1,5 cm płaszcza zewnętrznego, odwiń oplot aluminiowy, usuń folię ekranującą, odsłoń dielektryk, a następnie odetnij go tak, by wystawało około 5-7 mm miedzianej żyły. Nakręć wtyczkę F zgodnie z ruchem wskazówek zegara, aż dielektryk zrówna się z jej krawędzią. Żyła powinna wystawać na jakieś 2 mm poza gwint. Zbyt krótka nie złapie styku, zbyt długa grozi zwarciem.

Wymiana konwertera na model o lepszych parametrach

Konwerter, czyli to małe urządzenie na ramieniu anteny, to następny element, który można ulepszyć. Modele o współczynniku szumów 0,1 dB zbierają sygnał skuteczniej niż starsze konstrukcje z szumami rzędu 0,3-0,6 dB. Różnica wydaje się niewielka, ale w praktyce – zwłaszcza gdy sygnał jest już osłabiony przez liście – może decydować o tym, czy obraz w ogóle się pojawi. Do wyboru masz konwertery typu Single (do jednego dekodera), Twin (dwa niezależne wyjścia – możesz podłączyć dekoder i telewizor z tunerem satelitarnym), Quad (cztery wyjścia) oraz Octo (osiem wyjść). Dla typowego domu z dwoma telewizorami wystarczy Twin lub Quad. Przy wymianie zwróć uwagę, by nowy konwerter miał taką samą średnicę obejmy (najczęściej 40 mm) i pasował do uchwytu na ramieniu twojej czaszy. Sama operacja zajmuje kilka minut – odkręcasz starą obejmę, wyciągasz stary konwerter, wkładasz nowy na to samo miejsce i dokręcasz.

Przycinanie gałęzi – gdy inne sposoby nie dają rady

Czasem żadne przestawianie sprzętu nie pomoże, bo drzewo rośnie dokładnie na osi antena-satelita i z roku na rok jest coraz wyższe. Zanim chwycisz za piłę, sprawdź w urzędzie gminy, czy drzewo nie jest objęte ochroną i czy jego przycięcie nie wymaga zgłoszenia. W wielu przypadkach usunięcie kilku gałęzi wystarczy, by odblokować linię widzenia. Jeżeli drzewo rośnie na twojej posesji, masz pełną swobodę działania – ale pamiętaj o bezpieczeństwie. Prace na wysokości przy użyciu piły łańcuchowej lepiej powierzyć ekipie z uprawnieniami. Gdy drzewo stoi na działce sąsiada, spróbuj polubownie ustalić zakres cięcia – być może sąsiadowi też zależy na dobrym odbiorze telewizji. W ostateczności możesz rozważyć usługę instalatora, który za pomocą miernika precyzyjnie wskaże, które konkretnie gałęzie stanowią problem.

Telewizja bez anteny – kiedy drzewa wygrywają

Zdarzają się sytuacje, w których żadne podnoszenie anteny ani wymiana sprzętu nie przynoszą oczekiwanych rezultatów. Dom stoi w gęstym lesie, dookoła 30-metrowe sosny, a prześwitu w koronach po prostu nie ma. Wtedy warto zastanowić się nad inną drogą dostarczania telewizji do domu. Coraz więcej operatorów oferuje telewizję światłowodową lub przez internet – jakość obrazu nie ustępuje tej satelitarnej, a drzewa przestają mieć jakiekolwiek znaczenie. Również tradycyjna telewizja kablowa, jeśli tylko dociera do twojej ulicy, całkowicie eliminuje kłopoty z odbiorem. Polsat Box i Canal+ udostępniają również swoje pakiety przez internet, bez konieczności montowania anteny na dachu. To może być najprostsze wyjście, zwłaszcza jeśli masz już stabilne łącze szerokopasmowe.

Kiedy poprosić o pomoc instalatora

Samodzielne majsterkowanie przy antenie daje satysfakcję, ale ma swoje granice. Jeśli czasza znajduje się na dachu dwukondygnacyjnego budynku albo dostęp do niej wymaga pracy na dużej wysokości, lepiej od razu umówić się z fachowcem. Instalator dysponuje cyfrowym miernikiem sygnału, który pokazuje nie tylko siłę, ale i jakość odbioru z dokładnością do pojedynczych decybeli. Taki sprzęt pozwala w kilka minut ocenić, czy dane miejsce w ogóle nadaje się pod montaż. Fachowiec przyjedzie z zapasem uchwytów, masztów i kabli, więc nie będziesz musiał osobno kompletować osprzętu. Dobry instalator najpierw przeprowadzi pomiary w kilku punktach elewacji, dachu i komina, a dopiero potem zaproponuje konkretne rozwiązanie. Przy okazji sprawdzi stan całej instalacji – od konwertera po gniazdko w pokoju – i wymieni to, co już się zużyło. W przypadku domów położonych w trudnym, zadrzewionym terenie wizyta specjalisty często okazuje się oszczędnością czasu i nerwów.