GOBI KI BHUJIA

Każda antena satelitarna zamontowana na balkonie, dachu lub elewacji budynku ma na swoim wysięgniku niewielkie urządzenie, bez którego cały zestaw nie wyświetli ani jednego kanału. Mowa o konwerterze LNB, który odbiera sygnał skupiony przez czaszę anteny i zamienia go na częstotliwości, jakie mogą przejść przez kabel do dekodera. Jeśli ten element się zepsuje, nawet najlepiej ustawiona antena satelitarna staje się bezużyteczna. W praktyce działa to tak: sygnał z satelity odbija się od czaszy, trafia do konwertera, a ten zamienia go na coś, co da się przesłać kablem do dekodera i wyświetlić jako obraz na ekranie. Konwertery różnią się liczbą wyjść i sposobem przesyłania sygnału — od prostych jednowyjściowych modeli po zaawansowane rozwiązania Unicable, które przez jeden kabel obsługują kilka dekoderów naraz.

Kiedy konwerter nadaje się do wymiany

Konwertery, jak każde urządzenie elektroniczne pracujące na dworze, mają ograniczoną żywotność. Narażone na deszcz, śnieg, mróz i silne nasłonecznienie z czasem tracą swoje właściwości. Najczęściej pierwszym sygnałem, że coś jest nie tak, jest pogorszenie jakości odbioru w niekorzystnych warunkach atmosferycznych. Jeśli przy deszczu lub silnym wietrze obraz zaczyna się zatrzymywać, pojawiają się kolorowe kwadraty na ekranie albo trzaski w głośnikach, to znak, że konwerter może być na wykończeniu.

Poważniejsze symptomy to komunikaty wyświetlane przez dekoder: informacja o zwarciu na wejściu LNB, brak sygnału satelitarnego lub wezwanie do sprawdzenia instalacji antenowej. Czasem sygnał znika zupełnie z jednej polaryzacji — pionowej albo poziomej — co wskazuje na uszkodzenie jednego z dwóch torów wewnętrznych konwertera. Warto jednak wiedzieć, że te same objawy mogą oznaczać inne usterki: uszkodzony kabel antenowy, źle ustawioną antenę albo problem z samym dekoderem. Dlatego przed decyzją o wymianie LNB trzeba wykluczyć pozostałe przyczyny.

Samodzielna diagnostyka — co możesz zrobić bez specjalistycznego sprzętu

Nie każdy ma pod ręką profesjonalny miernik sygnału satelitarnego. Na forach internetowych od lat pojawiają się pytania, czy konwerter da się sprawdzić w domowych warunkach. Odpowiedź brzmi: w ograniczonym zakresie tak, ale nie zastąpi to pełnej diagnostyki.

Jeśli masz dostęp do sąsiada lub znajomego z działającą instalacją satelitarną, najprościej jest podłączyć swój konwerter zamiast jego i sprawdzić, czy dekoder wykryje sygnał. Wystarczy na chwilę odłączyć kabel od sąsiedniego LNB, wetknąć go do swojego i skierować antenę mniej więcej w tę samą stronę. Inną metodą jest użycie prostego miernika pola sygnału, takiego jaki stosuje się przy ustawieniu anteny satelitarnej. Po podaniu napięcia z tunera sprawny konwerter generuje promieniowanie wsteczne heterodyny — jeśli zbliżysz do niego kawałek metalu lub nawet dłoń, zauważysz zmiany wskazań na mierniku. Brak jakichkolwiek zmian świadczy o uszkodzeniu. Trzeba przy tym sprawdzić konwerter w obu polaryzacjach, bo pionowa i pozioma to dwa osobne tory wewnątrz urządzenia.

Krok po kroku — jak wymienić konwerter na antenie

Wymiana konwertera nie jest specjalnie skomplikowana, ale wymaga dostępu do anteny i odrobiny uwagi. Oto jak to wygląda w praktyce:

• Krok 1. Wyłącz dekoder z prądu. Odłącz kabel antenowy od gniazda w dekoderze lub od multiswitcha, jeśli taki jest zamontowany.
• Krok 2. Podejdź do miejsca, gdzie zamontowana jest antena. Jeśli antena jest wysoko, zadbaj o bezpieczne dojście — stabilna drabina, pewne podłoże. W blokach i kamienicach dostęp do anteny na dachu może wymagać zgody administratora budynku. W domach jednorodzinnych sprawa jest prostsza — antena zazwyczaj wisi na elewacji lub balkonie.
• Krok 3. Poluzuj śrubę zaciskową na uchwycie konwertera. Nie odkręcaj jej do końca — wystarczy, że LNB da się przesuwać w uchwycie. Zanotuj orientacyjne położenie starego konwertera: kąt obrotu i wysunięcie w ramię anteny, bo nowy powinien trafić w mniej więcej to samo miejsce.
• Krok 4. Odłącz kabel od starego konwertera. To złącze na gwint — odkręć je, zapamiętując, w którą stronę był skierowany promiennik.
• Krok 5. Wyjmij stary konwerter z uchwytu. Włóż nowy w to samo miejsce, zwracając uwagę, by był skierowany odpowiednio — producenci oznaczają stronę, która ma patrzeć w kierunku czaszy.
• Krok 6. Podłącz kabel antenowy do nowego LNB. Dokręć złącze, ale nie z całej siły — wystarczy ręczny docisk plus pół obrotu kluczem. Zbyt mocne dokręcenie może uszkodzić gniazdo.
• Krok 7. Ustaw konwerter w uchwycie na tej samej pozycji co poprzedni, a następnie dokręć śrubę zaciskową. Antena satelitarna w naszym regionie skierowana jest na południe z niewielkim odchyleniem na zachód — po wymianie konwertera nie zmieniaj kierunku czaszy, bo to ustawienie pozostaje takie samo.
• Krok 8. Podłącz kabel do dekodera, włącz sprzęt i sprawdź poziom sygnału w menu dekodera. Jeśli sygnał jest, ale obrazu brakuje, prawdopodobnie trzeba drobno skorygować położenie konwertera w uchwycie.

Warto po wymianie przeprowadzić ustawienie anteny satelitarnej od nowa, bo nowy konwerter, nawet tego samego modelu, może mieć nieco inny punkt ogniskowania. W miastach, gdzie budynki stoją blisko siebie i odbicia sygnału od ścian są częste, precyzyjne ustawienie ma szczególne znaczenie.

Rodzaje konwerterów — który wybrać do swojej instalacji

Wybór konwertera zależy od liczby dekoderów, które mają być podłączone do anteny, oraz od tego, czy planujesz korzystać z jednego satelity, czy z kilku. Oto przegląd dostępnych wariantów:

• Single — jeden port wyjściowy, wystarczający do jednego dekodera. Sprawdza się w prostych instalacjach na jedno mieszkanie.
• Twin — dwa niezależne wyjścia. Pozwala na podłączenie dwóch dekoderów albo jednego dekodera z nagrywarką, który potrzebuje dwóch sygnałów jednocześnie.
• Quad — cztery wyjścia. Przydatny, gdy w domu działają 3–4 telewizory z osobnymi dekoderami lub gdy korzystasz z usługi multiroom.
• Unicable SCR — przesyła sygnał wielu dekoderów przez jeden kabel. Nowoczesne dekodery 4K od Canal+ i Polsat Box obsługują ten standard, co uprościło instalację anteny satelitarnej w domach z wieloma odbiornikami.
• Monoblock — dwa konwertery w jednej obudowie, przesunięte o kilka stopni. Umożliwiają odbiór z dwóch satelitów — na przykład polskie programy z Hotbirda i niemieckie lub francuskie kanały z Astry — bez potrzeby montażu drugiej anteny.

Jeśli korzystasz z dekodera Polsat Box 4K lub Canal+ BOX+, sprawdź w specyfikacji, czy obsługuje on standard Unicable. Starsze modele HD mogą wymagać konwertera z wyjściami Legacy, czyli klasycznymi portami, które nie korzystają z technologii SCR. Po wymianie konwertera na Unicable zawsze trzeba zmienić ustawienia w dekoderze — inaczej sprzęt nie rozpozna nowego typu LNB.

Przy wymianie konwertera warto przyjrzeć się stanowi kabla antenowego. Przewody, które mają kilkanaście lat, bywają sparciałe na słońcu lub mają pęknięcia w izolacji, przez które do środka wdziera się wilgoć. Taki kabel trzeba wymienić razem z konwerterem — inaczej nowy LNB będzie pracował gorzej niż powinien. Długość kabla w typowej instalacji domowej wynosi od 10 do 30 metrów, a dobry przewód to taki z miedzianym rdzeniem i podwójnym ekranowaniem.

Konfiguracja dekodera po wymianie konwertera

Sama fizyczna wymiana LNB to połowa roboty. Po zamontowaniu nowego konwertera trzeba jeszcze skonfigurować dekoder, żeby wiedział, z jakim typem LNB ma do czynienia. W menu ustawień antenowych trzeba wskazać rodzaj konwertera — jeśli przełączasz ze Single lub Twin na Unicable, zmiana ustawień jest konieczna. W przeciwnym razie dekoder nie rozpozna sygnału albo będzie odbierał tylko część kanałów.

W modelach Evobox Stream od Polsat Box oraz WiFiBox+ od Canal+ konfiguracja odbywa się przez menu ekranowe. Trzeba wejść w ustawienia anteny, wybrać typ konwertera z listy, a jeśli lista nie zawiera konkretnego modelu, ręcznie wpisać numer SCR — zazwyczaj od 0 do 5 lub od 1 do 8, zależnie od producenta konwertera. Po zapisaniu ustawień dekoder automatycznie przeskanuje listę kanałów. Jeśli masz instalację z przełącznikiem DiseqC, na przykład do odbioru z dwóch satelitów, sprawdź, czy DiseqC jest prawidłowo skonfigurowany — każdy port odpowiada innemu konwerterowi lub innemu satelicie, a przypisanie złego numeru portu spowoduje, że dekoder nie znajdzie części kanałów.

W sytuacji, gdy samodzielna wymiana i konfiguracja sprawiają trudności, pomocą służą firmy serwisowe. Na terenie stolicy i okolic działa firma CYFRA.TV, która dysponuje własnymi instalatorami w Warszawie oraz oddziałami w pobliskich miejscowościach. Firma ta przeprowadza autoryzowane naprawy systemów serwis Polsat Box i serwis Canal+, a jej specjaliści zajmują się montażem anteny satelitarnej, wymianą konwerterów oraz pełną konfiguracją dekoderów. Przy nietypowych problemach — na przykład gdy antena stoi w trudno dostępnym miejscu albo gdy instalacja wymaga rozbudowy o dodatkowe gniazda — takie wsparcie bywa nieocenione.

Kiedy warto rozważyć wymianę, nawet jeśli obraz jeszcze działa

Nie każda usterka konwertera objawia się natychmiastową utratą sygnału. Czasem LNB traci swoje parametry stopniowo. Jeśli zauważasz, że przy czystym niebie poziom sygnału jest niższy niż kiedyś, albo że na niektórych kanałach pojawiają się zakłócenia, których wcześniej nie było, konwerter może być już na granicy żywotności. Warto wtedy wymienić go, zanim dojdzie do całkowitej awarii, na przykład w trakcie ważnej transmisji sportowej.

Innym powodem do wymiany jest modernizacja instalacji. Jeśli do tej pory korzystałeś z konwertera Single lub Twin i kupiłeś nowy dekoder z funkcją nagrywania na dysk twardy, taki jak urządzenia od Canal+ obsługujące 3 jednoczesne nagrywania, potrzebujesz konwertera z większą liczbą wyjść albo wersji Unicable. W takiej sytuacji wymiana idzie w parze z rozbudową całej instalacji i często obejmuje też wymianę przewodów, szczególnie jeśli stare kable mają powyżej 10–15 lat.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze nowego konwertera

Kupując konwerter, zwróć uwagę na szumy własne, wyrażane w decybelach. Im niższa wartość, tym lepiej — dobry konwerter ma szumy w zakresie 0,1–0,3 dB. Sprawdź też, czy konwerter obsługuje pasmo Full Band, co jest wymagane przez część nowoczesnych dekoderów. Istotnym parametrem jest wzmocnienie sygnału, które powinno mieścić się w zakresie 50–65 dB.

Zwróć uwagę na obudowę — konwerter będzie pracował na dworze przez lata, więc powinien być odporny na wilgoć i promieniowanie UV. Dobrze, jeśli producent zastosował uszczelki i solidne złącza, które nie będą korodować. Konwertery marek takich jak Inverto, Opticum czy Televes są powszechnie dostępne w polskich sklepach z elektroniką i cieszą się dobrą opinią wśród instalatorów.

Jeśli planujesz montaż anteny telewizyjnej od zera, dobrym pomysłem jest od razu dobranie konwertera z zapasem wyjść — jeśli teraz masz jeden telewizor, ale za rok kupisz drugi, nie będziesz musiał ponownie wchodzić na dach.