ONION BAJJI

Każdy, kto próbował powiesić antenę satelitarną na domu pokrytym grubym styropianem, szybko odkrywa, że to nie jest zwykłe przykręcenie 4 śrub do ściany. Warstwa izolacji o grubości 15, 18 czy nawet 20 cm sprawia, że zwykłe kołki rozporowe nie utrzymają kilku kilogramów metalu, który przy silniejszym wietrze zachowuje się jak żagiel. Zanim weźmiesz do ręki wiertarkę, przeczytaj ten poradnik, bo pominięcie jednego kroku może skończyć się anteną na trawniku i dziurami w elewacji.

Czemu styropian nie utrzyma anteny satelitarnej

Styropian to materiał miękki, lekki i o bardzo niskiej wytrzymałości mechanicznej. Wkręcenie kołka wprost w styropian to jeden z najczęstszych błędów, z jakimi spotykamy się w terenie. Przez pierwsze tygodnie wszystko wygląda dobrze, ale potem zaczyna się powolne osuwanie, szczególnie gdy wieje. Antena 80 cm, na przykład stalowa Corab o wymiarach 750×820 mm, waży z wyposażeniem nieco poniżej 4 kg. Wydaje się niewiele, ale do tego trzeba doliczyć uchwyt, konwerter i siłę wiatru, która przy porywach powyżej 80 km/h generuje napór rzędu kilkudziesięciu kilogramów. Przy większej czaszy 90 cm (Corab, wymiary 948×844 mm, waga ponad 5,5 kg) producent podaje maksymalną prędkość wiatru na poziomie 123 km/h, ale to przy założeniu że uchwyt trzyma się ściany nośnej, a nie styropianu.

Efektem źle zamocowanej anteny jest nie tylko utrata sygnału na dekoderze Polsat Box 4K czy Ultrabox+ 4K od Canal+, ale realne uszkodzenie elewacji. Tynk pęka, woda wnika pod ocieplenie, pojawia się wilgoć i pleśń. Na naprawę takiego bałaganu trzeba potem wydać wielokrotnie więcej, niż kosztowałby porządny montaż. Jeśli nie czujesz się pewnie z wiertarką udarową i kotwami chemicznymi, zleć to profesjonalnemu instalatorowi anten satelitarnych.

Trzy sprawdzone sposoby mocowania anteny do ściany z ociepleniem

Sprawdziliśmy na forach instalatorów i w poradnikach branżowych, jakie metody stosują fachowcy. Każda ma swoje zalety i ograniczenia.

• Kotwa chemiczna z prętem gwintowanym i tulejami dystansowymi – to najbardziej solidne rozwiązanie. Wiercisz otwór przez styropian aż do ściany konstrukcyjnej (cegła, beton, silikat), wstrzykujesz żywicę chemiczną, osadzasz pręt gwintowany M10 lub M12 i nakładasz tuleję dystansową z polipropylenu, która wypełnia przestrzeń w warstwie izolacji. Tuleja nie pozwala styropianowi się zgniatać przy dokręcaniu i zmniejsza ryzyko ucieczki ciepła w tym miejscu. Ta metoda daje najwyższą nośność i sprawdza się nawet przy ociepleniu grubości 20 cm i więcej.
• Wycięcie fragmentu styropianu i montaż uchwytu bezpośrednio do muru – wycinasz prostokątny blok styropianu, przykręcasz uchwyt wprost do ściany nośnej kołkami rozporowymi 12 mm, a następnie wkładasz styropian z powrotem i uszczelniasz szczelinę silikonem lub pianką niskoprężną. Sprawdzone przy ociepleniu do 12 cm, przy grubszych warstwach wycinanie bywa kłopotliwe.
• Długie kołki rozporowe z szeroką podstawą uchwytu – uchwyt z płytą montażową o wymiarach minimum 200×200 mm mocujesz na kołkach o długości dobranej tak, żeby weszły co najmniej 8 cm w ścianę nośną. Kołnierze kołków powinny wpaść lekko pod powierzchnię tynku (około 5 mm), a uchwyt musi opierać się na nich równomiernie. Metoda prostsza od kotwy chemicznej, ale mniej pewna przy większych antenach i silnych wiatrach.

Montaż na kotwie chemicznej krok po kroku

Jeśli chcesz zrobić to sam i porządnie, postawimy na kotwę chemiczną. Potrzebujesz: wiertarki udarowej z wiertłem o średnicy 14 lub 16 mm, prętów gwintowanych M10 lub M12 ze stali nierdzewnej (długość = grubość styropianu + minimum 8 cm zakotwienia w murze + kilka centymetrów na nakrętki), tulei dystansowych o średnicy zewnętrznej 50 mm i wewnętrznej 18 mm, pistoletu z kartuszem żywicy poliestrowej lub winyloestrowej, szczotki do otworów i poziomnicy.

Zacznij od zaznaczenia na elewacji punktów mocowania uchwytu. Użyj poziomnicy, bo nawet niewielkie przekoszenie płytki montażowej spowoduje problemy z regulacją anteny. Wywierć otwory przez styropian do ściany nośnej – wiercąc styropian, wyłącz udar, włącz go dopiero gdy dojdziesz do cegły lub betonu. Głębokość otworu w murze: minimum 8 cm dla pręta M10, minimum 10 cm dla M12.

Etap, który amatorzy często pomijają: dokładnie oczyść otwory szczotką i zdmuchnij pył. Żywica chemiczna nie chwyci się zakurzonego podłoża. Włóż tuleję siatkową (obowiązkowa przy pustakach i cegłach dziurawkach, bo żywica bez niej rozleje się w pustych komorach) i wstrzyknij żywicę, wypełniając otwór od dna ku górze. Powoli wkręć pręt gwintowany obracając go o ćwierć obrotu, żeby żywica równomiernie go otoczyła.

Teraz nałóż na pręt tuleję dystansową, przyciętą na wymiar odpowiadający grubości styropianu razem z warstwą kleju i tynku. Tuleja musi przylegać gładko do elewacji – nie może ani wystawać, ani chować się do środka. Poczekaj na utwardzenie żywicy (zwykle od 30 minut do 2 godzin, zależy od producenta i temperatury). Po pełnym utwardzeniu nakładaj płytkę uchwytu, podkładki i nakrętki. Dokręcaj równomiernie na krzyż, nie za mocno, żeby nie deformować tynku.

Jak ominąć problem ucieczki ciepła przez mocowanie

Każdy metalowy pręt przechodzący przez ocieplenie to potencjalne miejsce, przez które ciepło ucieka na zewnątrz. Fachowo nazywa się to mostkiem termicznym – w okolicy takiego punktu mogą pojawiać się skropliny i w efekcie grzyb na ścianie wewnątrz mieszkania. Na rynku dostępne są specjalne systemy montażowe, takie jak Fischer Thermax, z wbudowanym stożkiem z tworzywa zbrojonego włóknem szklanym. Stożek wcina się w izolację i odcina przewodzenie ciepła między prętem a elewacją. Długość użytkowa tego systemu wynosi od 62 do 290 mm, więc pasuje do naprawdę grubych ociepleń.

Jeśli nie korzystasz z takiego systemu, zadbaj o tuleje dystansowe z materiału o niskim przewodnictwie cieplnym – polipropylen lub poliamid sprawdzają się dobrze. Po zamontowaniu uchwytu uszczelnij przestrzeń wokół prętów masą silikonową, żeby woda deszczowa nie dostawała się pod ocieplenie.

Prowadzenie kabla od anteny do dekodera

Kabel koncentryczny od konwertera do dekodera musi przejść przez ścianę, a to kolejne miejsce, gdzie możesz narobić szkód. Nie wierc skośnie przez styropian byle gdzie – najlepiej skorzystaj z istniejących przepustów (jeśli budynek je ma), a jeśli nie, poprowadź kabel po elewacji w pionie do odpowiedniego miejsca i tam przeprowadź go przez ścianę pod lekkim kątem w dół, żeby deszczówka nie spływała kablem do środka. Otwór po przejściu kabla uszczelnij pianką niskoprężną lub silikonem.

Na zewnętrznej ścianie kabel mocuj uchwytami kablowymi co 40–60 cm. Nie przybijaj ich w styropian – istnieją uchwyty z mocowaniem wtykowym, które osadzasz w otworze wywierconym do ściany nośnej przez ocieplenie. Prowadź kabel w liniach prostych, równolegle do krawędzi budynku, bo na nowej elewacji krzywo wiszący przewód wygląda fatalnie.

Ustawianie anteny na satelitę Hot Bird

Po zamocowaniu uchwytu i zawieszeniu czaszy trzeba ją ustawić na odpowiedni satelitę. Polskie platformy Canal+ i Polsat Box nadają z satelity Hot Bird. Dla Warszawy i okolic antenę kierujemy na południe z bardzo niewielkim odchyleniem na zachód, a kąt podniesienia ustawiamy w okolicy 30 stopni. Najlepszy sposób na precyzyjne ustawienie to miernik sygnału satelitarnego – podpinasz go do konwertera kablem i powoli obracasz antenę, aż miernik pokaże najwyższy poziom. Bez miernika możesz podłączyć dekoder i obserwować sygnał w menu ustawień, ale potrzebujesz wtedy drugiej osoby przy telewizorze.

Antena 80 cm z zyskiem energetycznym około 37,4 dB przy 11,7 GHz zapewnia solidny odbiór kanałów HD i 4K na terenie centralnej Polski. Jeśli zależy ci na zapasie sygnału na wypadek obfitych opadów deszczu, rozważ czaszę 90 cm z zyskiem powyżej 39 dB. Większa antena daje lepszą odporność na pogodę, ale wymaga solidniejszego mocowania i bardziej rozbudowanego uchwytu.

Typowe błędy i jak je naprawić

Z naszego doświadczenia wynika, że najczęściej powtarzają się te same pomyłki:

• Kołki wkręcone tylko w styropian – jedyne wyjście to demontaż i ponowny montaż z zakotwiczeniem w ścianie nośnej. Nie próbuj doszczelniać ani podklejać, bo pod obciążeniem i tak puści.
• Brak tulei dystansowych – styropian zgnieciony przy dokręcaniu nakrętek z czasem się jeszcze bardziej odkształca i uchwyt zaczyna się ruszać. Odkręć nakrętki, nasuń odpowiednio przyciętą tuleję i dokręć ponownie.
• Nieszczelne przejście kabla przez ścianę – widoczne zacieki lub wilgotne plamy wokół przepustu. Wyciągnij kabel, oczyść otwór, włóż ponownie z lekkim spadkiem na zewnątrz i uszczelnij silikonem odpornym na UV.
• Antena „pracuje" na wietrze – obraz raz jest, raz znika, a na dekoderze sygnał skacze. Sprawdź dokręcenie wszystkich śrub na uchwycie i na obejmie masztowej. Często wystarczy dociągnąć 2-3 nakrętki kluczem.
• Rdzawe zacieki na elewacji – to skutek zastosowania elementów, które nie były nierdzewne. Przy następnym montażu używaj prętów i podkładek ze stali nierdzewnej AISI 304, a uchwyty wybieraj ocynkowane ogniowo lub malowane proszkowo.