COORG MUTTON BIRYANI

Telewizja satelitarna na balkonie kusi prostotą, ale zanim wydasz pierwszą złotówkę na sprzęt, sprawdź jedną rzecz: czy z tego konkretnego miejsca w ogóle da się złapać sygnał. Antena nie potrzebuje pozwolenia od nieba ani prądu od sąsiada. Potrzebuje czystego widoku na kawałek nieba nad południem. Brzmi banalnie, dopóki nie okaże się, że ściana sąsiedniego bloku stoi dokładnie tam, gdzie powinien być satelita.

Od której strony świata patrzy Twój balkon

Wszystkie polskie pakiety, czyli to, co oferują Polsat Box i Canal+, schodzą z satelity Hotbird stojącego na pozycji 13°E. W naszej części kraju czaszę kieruje się na południe, z niewielkim odchyleniem w stronę zachodu, a samą antenę podnosi pod kątem mniej więcej 29-30 stopni nad poziom. Z tego wynika prosty wniosek. Balkon wychodzący na północ to z góry przegrana sprawa, bo satelita świeci po przeciwnej stronie budynku i żadna sztuczka tego nie obejdzie.

Balkony od wschodu i zachodu bywają na styk. Czasem da się obrócić czaszę na tyle, by zajrzała zza narożnika, a czasem nie. Najtańszy sposób weryfikacji to telefon: aplikacja pokazująca przez aparat linię do satelity podpowie, czy w wyznaczonym kierunku nie sterczy komin albo gałąź. Pomaga też zwykły kompas oraz stara obserwacja monterów. Mniej więcej w południe słońce stoi blisko miejsca, w którym siedzi Hotbird, więc wystarczy spojrzeć wzdłuż barierki w tamtą stronę.

Jest jeszcze druga satelita, Astra na 19,2°E. To stamtąd lecą TV Trwam, Radio Maryja oraz sporo kanałów niemieckich i francuskich. Leży nieco bliżej zachodu i można ją odbierać razem z Hotbirdem jednym konwerterem typu monoblock, tyle że taki zestaw lubi czaszę 80-90 cm, żeby obu satelitów słuchać bez kaprysów.

Co potrafi zasłonić sygnał

Przeszkód jest więcej, niż się wydaje. Sąsiedni blok, drzewa, które przez kilka lat urosną i wejdą w linię odbioru, gęsta blacha balustrady, daszek balkonu z piętra wyżej, wreszcie balkon sąsiada nad Twoją głową. Wysokie piętro niczego nie gwarantuje, bo niższy budynek tuż przed oknem potrafi skutecznie zaciemnić widok. Sprawdź to, zanim sięgniesz po wiertarkę.

• Stań przy barierce i popatrz w kierunku południowo-zachodnim, najlepiej z telefonem i aplikacją satelitarną w ręku.
• Zerknij, czy sąsiedzi z tej samej strony budynku mają już anteny i jak są skręcone. To gotowa odpowiedź za darmo.
• Pożycz na chwilę dekoder i prosty miernik, podłącz pod konwerter i zobacz, czy paski sygnału w menu rosną.

Gdy balkon leży na granicy widoczności i sam nie potrafisz tego ocenić, warto zamówić instalatora anten satelitarnych z miernikiem. Taka osoba w kilka minut powie, czy odbiór jest realny, czy szkoda zachodu, i oszczędzi Ci kupowania sprzętu, który trafi do piwnicy.

Sprzęt, który zmieści się na balkonie

Sercem zestawu jest czasza. Lepiej sprawdza się antena offsetowa, czyli ta bardziej płaska, z konwerterem osadzonym z boku. Nie odkłada się na niej śnieg, a głowica nie zasłania lustra. W naszej okolicy 80 cm w zupełności wystarcza do odbioru w jakości HD, a 90 cm daje zapas na 4K i gorszą pogodę. Większe talerze, rzędu 100-120 cm, na balkonie są przesadą, bo łapią wiatr jak żagiel i obciążają mocowanie ponad miarę.

Materiał? Stal ocynkowana malowana proszkowo wychodzi taniej i dobrze znosi deszcz, aluminium jest lżejsze, ale kruche i łatwiej je wgnieść. Za przyzwoitą czaszę 80-90 cm zapłacisz orientacyjnie 90-200 zł, w zależności od producenta i grubości blachy.

Drugi element to konwerter, czyli głowica wpięta w ramię anteny. Liczbę wyjść dobiera się do liczby telewizorów. Single obsłuży jeden odbiornik (mniej więcej 20-40 zł), Twin dwa albo jeden z nagrywaniem (40-70 zł), Quad aż cztery (60-120 zł). Jeśli marzy Ci się Hotbird i Astra naraz, bierzesz monoblock (30-90 zł), który łączy dwie głowice w jednej obudowie. Patrz na współczynnik szumów. Im niższy, tym lepiej, a rozsądne wartości mieszczą się w przedziale od 0,1 do 0,3 dB.

Uchwyty i mocowanie do balustrady

Na balkonie króluje uchwyt balkonowy. Występuje w trzech odmianach: czołowy montowany na poręczy od frontu, boczny prawy lub lewy zakładany z boku słupka oraz prosty, będący przedłużeniem pionowej rury balustrady. Rura ma zwykle średnicę 38 albo 48 mm, a ramię od 20 do nawet 100 cm. Im dalej antena odsuwa się od barierki, tym mniej zasłaniają ją szczeble, ale rośnie dźwignia, na której hula wiatr. Większość modeli przyjmie czaszę o średnicy do 75-100 cm.

Sam montaż wygląda tak. Przykładasz uchwyt z poziomicą, zaznaczasz punkty, wiercisz otwory wiertłem 12 mm i wbijasz kołki rozporowe. Dla pewności daj przynajmniej cztery śruby. Rura, na której usiądzie antena, musi stać idealnie w pionie, bo inaczej zepsujesz sobie wszystkie kąty przy strojeniu. Jeśli barierka jest cienka i ażurowa, wsuń między płaskownik poręczy a pionowe szczeble kawałek stalowej rurki. Dopiero o nią oprze się obejma uchwytu, dzięki czemu całość nie będzie się chwiać. Przy ścianie ocieplonej styropianem dobór kotwy zależy od tego, co jest pod spodem. Inne kołki wchodzą w pustak, inne w beton, a otwór zawsze trzeba przedmuchać z pyłu. Producenci mocowań, na przykład fischer, mają osobne systemy do każdego podłoża. Za uchwyt balkonowy zapłacisz mniej więcej 40-90 zł.

Kabel, wtyki i przejście do mieszkania

Na zewnątrz idzie wyłącznie kabel żelowany, odporny na słońce i wilgoć, najlepiej z miedzianą żyłą. Popularny RG6 w wersji zewnętrznej kosztuje orientacyjnie 1,50-2,50 zł za metr. Przy krótkiej trasie 5-10 m straty są pomijalne, ale gdy ciągniesz kilkanaście metrów cienkim, kiepsko ekranowanym przewodem, obraz potrafi się rozsypywać w kwadraty. Złączki, czyli wtyki F (po 1-2,50 zł za sztukę), skręcaj albo zaciskaj starannie, bo każde niedbałe połączenie to kolejny ubytek sygnału.

Najczęstszy ból głowy to przeprowadzenie kabla do środka bez kucia ściany. Ratuje płaska przejściówka grubości około 0,2 mm, którą wciska się pod uszczelkę drzwi balkonowych albo okna. Dostępna jest w bieli, brązie i czerni, więc da się ją ukryć na tle ramy, a kosztuje zwykle 10-15 zł. Wprowadza minimalną stratę, rzędu jednego decybela, co przy dobrym ustawieniu anteny nie robi różnicy. Przewód na zewnątrz spinaj opaskami i zostaw przy wejściu do mieszkania małą pętlę skierowaną w dół, żeby woda po niej spływała, a nie wnikała do środka.

Gdy elewacji ruszać nie wolno

Bywa, że mieszkanie jest wynajmowane albo wspólnota nie godzi się na żadne wiercenie. Wtedy z pomocą przychodzi stojak balastowy oraz bezinwazyjny wspornik do wnęki okiennej o szerokości do około 95 cm. Stawiasz, dociążasz, gotowe, bez jednej dziury. Przy takim mocowaniu trzymaj się anteny do 70-80 cm i koniecznie zabezpiecz konstrukcję mocną linką lub sznurkiem, bo za czaszę, która przy wichurze poleci na samochód albo przechodnia, odpowiadasz Ty. To nie przesada, lecz zwykła ostrożność.

Strojenie anteny krok po kroku

Najpierw upewnij się, że rura stoi pionowo. Potem z tyłu czaszy ustawiasz elewację na wspomniane 29-30 stopni i dopiero wtedy zaczynasz obracać całą antenę w poziomie, powoli, w stronę południa z lekkim ruchem na zachód. Pracuj milimetrami, bo satelita to mały punkt na niebie.

• Wepnij prosty miernik między konwerter a dekoder, albo poproś drugą osobę, żeby patrzyła na paski sygnału w menu dekodera i mówiła, kiedy rosną.
• Gdy złapiesz odczyt, dostrój go obracając antenę odrobinę w lewo i prawo, aż wskazanie będzie najwyższe.
• Na koniec delikatnie skręć konwerter w uchwycie, lekko zgodnie z ruchem wskazówek zegara patrząc od przodu anteny, żeby dobić jakość.

Najprostszy satfinder ze wskazówką kupisz za 20-35 zł, jego cyfrowy odpowiednik z wyświetlaczem LCD za 45-70 zł, a porządny miernik z ekranem i bazą transponderów za 150-250 zł. Gdy wszystko gra, mocno dokręć każdą śrubę. Poluzowana antena ucieknie z ustawienia po pierwszej porządnej wichurze i cała zabawa zacznie się od nowa.

Dekoder albo moduł, czyli co podłączysz do anteny

Sama czasza obrazu nie pokaże. Sygnał trafia do dekodera operatora albo do modułu wkładanego prosto w telewizor. U Canal+ na rynku są dekodery Ultrabox+ 4K, Dualbox+ 4K i Canal+ BOX+, przy czym pudełka 4K dostaje się tylko w najem. Na własność, w ofercie prepaid, sprzedawany jest model HD o nazwie WiFiBox+ (Sagemcom DSIW74). Kto woli telewizor bez dodatkowej skrzynki, sięga po moduł CAM ECP, w który wkłada się kartę. Polsat Box stawia na Polsat Box 4K, Polsat Box 4K Lite, Soundbox 4K oraz Evobox Stream. Tutaj również odbiorniki 4K idą wyłącznie w najem, a Evobox Stream bywa do kupienia na własność w sklepach RTV. Odpowiednikiem modułu jest CAM CI+, który włożysz w slot telewizora i zapomnisz o osobnym dekoderze.

Formalności, zanim chwycisz wiertarkę

Prawo jest po Twojej stronie bardziej, niż sądzisz. Wnętrze balkonu i wewnętrzna strona balustrady to część Twojego lokalu, więc tu możesz powiesić antenę bez pytania kogokolwiek o zdanie, podobnie jak wieszasz suszarkę na pranie. Sytuacja zmienia się, gdy chcesz mocować uchwyt do zewnętrznej elewacji albo ciągnąć kabel przez klatkę schodową. Te części budynku należą do wszystkich, więc potrzebujesz zgody wspólnoty lub spółdzielni, zwykle w formie uchwały. Potwierdzał to w swoich orzeczeniach Sąd Najwyższy. Pamiętaj jeszcze o sąsiadach. Jeśli antena będzie im zasłaniać okno albo w inny sposób przeszkadzać ponad zwykłą miarę, mogą domagać się jej przesunięcia, a wtedy demontaż pójdzie na Twój koszt. Lepiej dogadać te sprawy wcześniej, niż tłumaczyć się po fakcie.