SUMMER FISH SALAD

Kupno nowego mieszkania to zawsze emocjonująca decyzja. Oglądamy ściany, okna, łazienkę i kuchnię. Rzadko kiedy jednak zaglądamy do wnęk przy drzwiach wejściowych albo pytamy o to, jakie przewody schowano w ścianach. A tymczasem właśnie tam kryje się jeden z najbardziej praktycznych elementów każdego lokalu – infrastruktura telekomunikacyjna. Wielu nabywców orientuje się dopiero po odbiorze kluczy, że nie ma możliwości podłączenia światłowodu albo że sygnał telewizji naziemnej dociera tylko do jednego pokoju. Żeby uniknąć takich niespodzianek, warto wiedzieć, czego dokładnie można wymagać od dewelopera jeszcze przed podpisaniem umowy rezerwacyjnej.

Przepis nie jest nowy, ale wciąż mało znany

W rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, które zmieniło warunki techniczne budynków, znalazł się cały rozdział poświęcony instalacjom telekomunikacyjnym. Dotyczy on wszystkich budynków wielorodzinnych, dla których wniosek o pozwolenie na budowę złożono po 23 lutego 2013 roku. Oznacza to, że od ponad dekady każdy nowy blok mieszkalny musi być wyposażony w zestaw konkretnych przewodów, skrzynek i przyłączy. Niestety, nadal zdarzają się inwestycje, w których przepis ten jest omijany albo traktowany po macoszemu. Deweloper nie może tłumaczyć się oszczędnościami – przepis nakłada na niego twardy obowiązek, a jego niedopełnienie grozi problemami przy odbiorze budynku przez nadzór budowlany.

Trzy główne instalacje – co dokładnie powinno się znaleźć w budynku

Rozporządzenie wyodrębnia trzy rodzaje instalacji, które deweloper ma obowiązek wykonać. Po pierwsze – instalacja światłowodowa, zbudowana z kabli jednomodowych, z co najmniej dwoma włóknami doprowadzonymi do każdego lokalu. To ona daje fundament pod szybki internet i łączy budynek ze światem zewnętrznym poprzez punkt styku z publiczną siecią telekomunikacyjną. Po drugie – zbiorcza instalacja antenowa do odbioru programów naziemnych (DVB-T2) oraz satelitarnych (DVB-S2) z dwóch różnych pozycji orbitalnych. Dzięki temu mieszkańcy nie muszą wieszać na balkonie własnych czasz, a elewacje pozostają czyste i estetyczne. Po trzecie – okablowanie zapewniające równy dostęp różnych operatorów, czyli dodatkowe przewody koncentryczne i skrętki, które umożliwiają podłączenie usług dowolnego dostawcy – czy to telewizji kablowej, czy sieci osiedlowej, bez faworyzowania jednej firmy.

Pięć przewodów między skrzynką a punktem styku

Sercem instalacji w każdym mieszkaniu jest zestaw pięciu przewodów, które biegną od telekomunikacyjnej skrzynki mieszkaniowej (TSM) umieszczonej tuż przy drzwiach wejściowych, aż do punktu styku zlokalizowanego na poziomie zero lub minus jeden budynku. W skład tego zestawu wchodzą:

• Dwa kable koncentryczne typu RG-6 o impedancji 75 Ohm. Jeden przeznaczony jest do przesyłu sygnału z instalacji zbiorczej (telewizja naziemna i satelitarna), a drugi pozostaje do dyspozycji operatora zewnętrznego – może też posłużyć do doprowadzenia drugiego sygnału satelitarnego w systemie multiroom.
• Dwie skrętki komputerowe kategorii co najmniej 5e. Pierwsza służy operatorowi telekomunikacyjnemu do dostarczenia internetu, druga przewidziana jest pod instalację domofonową, wideodomofonową lub alarmową. W praktyce wielu wykonawców od razu wybiera kable kategorii 6, które lepiej radzą sobie z wyższymi prędkościami transmisji – szczególnie przy dłuższych odcinkach zbliżających się do 90 metrów.
• Jeden kabel światłowodowy z dwoma włóknami jednomodowymi, zakończony złączami typu SC/APC o zielonym kolorze. To właśnie te dwa włókna stanowią okno na świat dla przyszłych usług gigabitowych i to one są najczęściej sprawdzane przez operatorów przy pierwszym uruchomieniu łącza.

Długość odcinka między TSM a punktem styku ma znaczenie praktyczne. Dla skrętki zaleca się nie przekraczać 95 metrów, a dla kabla koncentrycznego RG-6 – 65 metrów. Przy większych odległościach sygnał zwyczajnie traci na sile i mogą pojawić się problemy, których nie da się już później łatwo nadrobić bez wymiany całego ciągu przewodów.

Punkt styku i pomieszczenie techniczne

Wszystkie kable z poszczególnych mieszkań schodzą się w jednym miejscu – punkcie styku z publiczną siecią telekomunikacyjną. Zgodnie z przepisami ma on być usytuowany na pierwszej kondygnacji nadziemnej lub podziemnej, w wydzielonym pomieszczeniu technicznym albo – gdy nie ma takiej możliwości – w odpowiednio zabezpieczonej szafce telekomunikacyjnej. W punkcie styku montuje się przełącznice wyposażone w pola krosowe, które umożliwiają wielokrotne podłączanie i odłączanie poszczególnych lokali od sieci zewnętrznych. To tutaj operatorzy umieszczają swoją elektronikę – switche, modemy optyczne czy rozdzielacze. Właśnie dlatego rozporządzenie nakazuje, aby punkt styku był łatwo dostępny dla obsługi technicznej, oznakowany i zabezpieczony przed osobami postronnymi. W praktyce często spotyka się szafy typu RACK o szerokości 19 cali, stojące w garażu podziemnym lub wiszące na ścianie. Gorzej, gdy deweloper umieści je w przejeździe dla samochodów albo zbyt nisko nad podłogą, narażając sprzęt na przypadkowe uszkodzenie.

Telekomunikacyjna skrzynka mieszkaniowa – małe centrum dowodzenia

W każdym lokalu, w pobliżu drzwi wejściowych, deweloper musi zamontować TSM, czyli telekomunikacyjną skrzynkę mieszkaniową. To właśnie w niej kończą się wszystkie przewody doprowadzone z punktu styku i to z niej wyprowadza się dalej okablowanie do gniazdek w pokojach. Zalecane wymiary skrzynki to co najmniej 300 mm szerokości, 400 mm wysokości i 80–90 mm głębokości – choć rozporządzenie nie podaje tu sztywnych liczb. Niestety, wielu deweloperów montuje skrzynki o połowę mniejsze, do których po zainstalowaniu gniazda światłowodowego, rozgałęźnika antenowego, końcówek skrętki i gniazdka 230 V nie sposób już włożyć routera czy modemu operatora. Sprawdźcie to na etapie odbioru mieszkania – otwórzcie drzwiczki i oceńcie, czy w środku zmieści się jeszcze jakiekolwiek urządzenie aktywne. W dobrze zaprojektowanej TSM-ce znajduje się również listwa zasilająca, a całość jest tak rozplanowana, by kable nie plątały się i nie dotykały ostrych krawędzi obudowy.

Zbiorcza instalacja antenowa – dwie czasze, jeden maszt

Na dachu budynku wielorodzinnego deweloper ma obowiązek postawić maszt antenowy, a na nim zamocować zestaw anten. W jego skład wchodzą: antena radiowa na pasmo 88–108 MHz, antena telewizyjna VHF (174–230 MHz) do odbioru radia cyfrowego DAB i telewizji DVB-T, antena UHF na pasmo 470–860 MHz oraz dwie anteny satelitarne o średnicy co najmniej 1200 mm każda. Jedna skierowana jest na pozycję satelitarną Hotbird, druga na Astrę. W praktyce stosuje się czasem jedną czaszę z dwoma konwerterami, ale niezależnie od wybranego wariantu, montaż anteny satelitarnej i całego zestawu naziemnego musi być wykonany solidnie – najlepiej na uchwytach bocznych mocowanych do żelbetonowych elementów konstrukcji dachu albo na podstawach bezinwazyjnych obciążonych płytami chodnikowymi, które nie naruszają warstw hydroizolacji.

Sygnał z anten spływa kablami koncentrycznymi przez zabezpieczenia odgromowe do głównego punktu styku instalacji zbiorczej. Tam montuje się wzmacniacze selektywne (kanałowe) – urządzenia, które przepuszczają tylko te częstotliwości, na których nadawane są konkretne paczki programów, a odcinają szumy i zakłócenia pochodzące choćby z nadajników sieci komórkowych. Dalej sygnał trafia przez rozgałęźniki i odgałęźniki do poszczególnych klatek schodowych i do każdej TSM-ki. W pokojach instaluje się gniazda końcowe RTV-SAT, które umożliwiają podpięcie telewizora lub dekodera. Jeśli w mieszkaniu zaplanowano kilka punktów odbiorczych, stosuje się gniazda przelotowe łączone szeregowo, ale w nowoczesnym budownictwie dominuje topologia gwiazdy – każdy kabel biegnie niezależnie od skrzynki TSM do konkretnego pomieszczenia.

Dla odbioru płatnych pakietów satelitarnych, takich jak serwis Canal+ czy serwis Polsat Box, zbiorcza instalacja musi być przygotowana na przesył sygnału z dwóch satelitów jednocześnie. Do tego służą multiswitche – urządzenia umieszczane w punkcie styku, które łączą pasma z obu konwerterów satelitarnych z sygnałem naziemnym i rozsyłają zsumowany strumień jednym kablem koncentrycznym do każdego lokalu. Dzięki temu mieszkaniec może podłączyć dowolny dekoder – na przykład model Ultrabox+ 4K lub Dualbox+ 4K w ofercie Canal+ albo Polsat Box 4K czy Evobox Stream w ofercie Polsat Box – bez potrzeby samodzielnego ustawienia anteny satelitarnej na balkonie. Wystarczy, że włoży wtyczkę do gniazda antenowego w ścianie.

Gdy coś nie działa – wsparcie fachowca

Zdarza się, że po wprowadzeniu do nowego mieszkania okazuje się, iż sygnał telewizyjny jest słaby, niektóre kanały w ogóle nie są odbierane, a światłowód nie został rozszyty w punkcie styku. Przyczyną bywa najczęściej niedoróbka na etapie budowy – źle zarobione końcówki kabli, zamiana przewodów w skrzynce TSM albo zastosowanie rozgałęźników o zbyt dużym tłumieniu. W takich sytuacjach z pomocą przychodzi serwis CYFRA.TV, który dysponuje własnymi instalatorami na terenie stolicy oraz w sąsiednich miejscowościach. Zespół ten realizuje autoryzowane naprawy sprzętu Polsat Box i Canal+, a także zajmuje się kompleksowym montażem anteny telewizyjnej naziemnej, instalacją anteny satelitarnej oraz pełną diagnostyką instalacji zbiorczych. Fachowcy CYFRA.TV potrafią ocenić, czy problem leży po stronie okablowania w budynku, wadliwego multiswitcha, czy może samego dekodera – i od razu przystąpić do usunięcia usterki.

Na co zwrócić uwagę przy odbiorze lokalu

Przed podpisaniem protokołu zdawczo-odbiorczego warto poświęcić kilkanaście minut na sprawdzenie instalacji telekomunikacyjnej. Oto lista czynności, które można wykonać samodzielnie, bez specjalistycznych narzędzi:

• Zlokalizujcie skrzynkę TSM – powinna być zamontowana tuż przy wejściu, najlepiej na wysokości wzroku, z drzwiczkami otwierającymi się swobodnie i bez oporu.
• Policzcie przewody w środku. Powinny być widoczne dwa kable koncentryczne (RG-6), dwie skrętki oraz światłowód z zielonymi końcówkami. Jeśli czegoś brakuje – dopytajcie dewelopera.
• Sprawdźcie obecność gniazdek antenowych w ścianach. W zależności od projektu powinny być zamontowane w salonie i ewentualnie w sypialni. Wtyczka powinna wchodzić pewnie, bez luzu.
• Przetestujcie odbiór telewizji naziemnej – podłączcie telewizor z wbudowanym dekoderem DVB-T2/HEVC do gniazdka antenowego i uruchomcie automatyczne skanowanie kanałów. W okolicy Warszawy powinno wyszukać się kilkadziesiąt programów, w tym wszystkie główne multipleksy.
• Jeśli macie dekoder satelitarny – podłączcie go do gniazda oznaczonego jako SAT i sprawdźcie, czy pojawia się sygnał. W razie braku może to oznaczać, że multiswitch w punkcie styku nie został jeszcze skonfigurowany albo że kabel koncentryczny został źle zarobiony.
• Obejrzyjcie punkt styku – jeśli deweloper udostępnia pomieszczenie techniczne, rzućcie okiem, czy szafy operatorskie stoją stabilnie, czy kable są opisane i czy nie wiszą luzem nad podłogą.

Dobrze wykonana infrastruktura telekomunikacyjna nie rzuca się w oczy, ale decyduje o codziennym komforcie. Nikt nie chce przecież odkryć w dniu przeprowadzki, że internet działa tylko przez łącze mobilne, a na telewizję satelitarną trzeba czekać tydzień, bo w skrzynce TSM zabrakło jednego przewodu. Deweloper ma obowiązek dostarczyć lokal z kompletną instalacją – i warto mu o tym grzecznie, ale stanowczo przypomnieć, zanim złożycie ostatni podpis.