GARLIC, ROSEMARY AND LEMON STUFFING

W wielu domach telewizja satelitarna i naziemna funkcjonują jako dwa osobne systemy — z dwiema antenami na dachu, podwójnym okablowaniem i plątaniną kabli biegnących po ścianach. Tymczasem da się poprowadzić oba sygnały jedną drogą, co ogranicza liczbę przewodów i porządkuje cały układ. Odpowiednio zaprojektowana instalacja anteny satelitarnej w połączeniu z naziemną to rozwiązanie tańsze w utrzymaniu i łatwiejsze do późniejszej rozbudowy. Zanim zabierzesz się za wiercenie w ścianach, sprawdź, czy masz zgodę zarządcy budynku lub wspólnoty mieszkaniowej — szczególnie gdy montaż anteny satelitarnej planujesz na dachu albo ścianie zewnętrznej. Podpowiadamy poniżej, jak to zrobić — od kompletowania sprzętu po końcowe sprawdzenie odbioru.

Czym te dwa sygnały się różnią

Sygnał satelitarny DVB-S2 pracuje w zakresie 950–2150 MHz, natomiast naziemny DVB-T2 zajmuje pasmo 470–790 MHz. Te dwa zakresy częstotliwości się nie pokrywają, co pozwala przesyłać je jednym kablem koncentrycznym bez wzajemnych zakłóceń — trzeba je tylko zejść w odpowiednim urządzeniu przed wejściem do dekodera. Różni się też sposób ustawiania anten. Czasza satelitarna patrzy na południe z niewielkim odchyleniem na zachód, bo tam znajduje się satelita Hot Bird 13°E, z którego nadawane są pakiety platform Polsat Box i Canal+. Antena naziemna z kolei kieruje się w stronę najbliższego nadajnika naziemnego — dokładny azymut zależy od lokalizacji twojego domu względem wieży nadawczej. Warto pamiętać, że w mieście gdzie stoi dużo budynków blisko siebie, sygnał naziemny bywa odbijany od ścian i fasad, co powoduje zakłócenia — w takiej sytuacji antena kierunkowa typu Yagi poradzi sobie lepiej niż model pokojowy, bo skuteczniej tłumi sygnały dochodzące z boku.

Co trzeba kupić przed rozpoczęciem prac

Zanim wdrapiesz się na dach, zgromadź wszystkie potrzebne elementy. Przerwy w trakcie montażu z powodu brakującej części wydłużają całą pracę, dlatego lepiej przygotować się zawczasu. Oto co powinieneś mieć:

• Antenę satelitarną offsetową o średnicy 80–90 cm z konwerterem uniwersalnym (LO 9750/10600 MHz). Na rynku znajdziesz gotowe zestawy z linii Schrack Technik SAT Line, obejmujące czasze, uchwyty i maszty.
• Antenę naziemną DVB-T2 typu Yagi — to najpopularniejszy wybór do montażu na maszcie. Sprawdzone modele to na przykład Dipol 15/5-12/21-60 (A1515) z polaryzacją H/V, przystosowany do pasm VHF i UHF, albo mocniejszy Dipol 28/5-12/21-60 (A2810) do trudniejszych warunków odbioru.
• Przedwzmacniacz antenowy — montowany w puszce antenowej zamiast symetryzatora. Przy odległości do 20 km od nadajnika wystarczy model o niskim wzmocnieniu LNA B4007. W przedziale 20–40 km lepiej sprawdzi się B4008, a powyżej 40 km — B4009. Nie sięgaj od razu po najsilniejszy model, bo zbyt mocny przedwzmacniacz przesterowuje wzmacniacz w dalszej części instalacji.
• Maszt stalowy o średnicy minimum 35 mm z uchwytami ściennymi lub dachowymi. Powinien być na tyle długi, by antena naziemna znalazła się wyżej niż satelitarna.
• Diplekser (zwany też sumatorem sygnałów) — łączy sygnały z obu anten na jednym kablu. Musi obsługiwać zakresy 950–2150 MHz oraz 470–790 MHz. Wyglądem przypomina rozgałęźnik, ale działa odwrotnie — zamiast dzielić jeden sygnał na kilka wyjść, scala dwa różne pasma w jedno wyjście.
• Kabel koncentryczny RG-6 z miedzianym rdzeniem i podwójnym ekranowaniem. Tłumienie nie powinno przekraczać 26 dB na 100 m przy 2150 MHz. Dla instalacji zbiorowych przyjmuje się, że tłumienie całej linii nie może wykraczać poza 12 dB.
• Rozgałęźniki i wzmacniacze — potrzebne, gdy sygnał ma trafić do więcej niż jednego telewizora. Rozgałęźnik indukcyjny E2094 podzieli sygnał naziemny na 2 odbiorniki, a Signal R60104 na 4. Straty przy podziale rekompensuje wzmacniacz liniowy, taki jak HS-013 Terra R82010.

Montaż masztu i anten — krok po kroku

Zamocuj maszt na ścianie za pomocą uchwytów z kołkami rozporowymi. W cegle pełnej wystarczą kołki 10 mm, w betonie lepiej zastosować 12 mm. Maszt musi być pionowy — sprawdź to poziomicą w dwóch płaszczyznach. Jeśli montujesz go na krawędzi dachu, użyj specjalnych uchwytów krokwiowych, które nie naruszają konstrukcji połaci. Przy montażu na balkonie zamocuj maszt do balustrady za pomocą klamer i upewnij się, że konstrukcja wytrzyma obciążenie — sama antena satelitarna o średnicy 80 cm waży kilka kilogramów, a przy silnym wietrze siły na nią działające rosną kilkukrotnie.

Antenę satelitarną przykręć do uchwytu na maszcie za pomocą dołączonych śrub i obejm, ale nie dokręcaj ich do końca — zostaw luz potrzebny do późniejszej regulacji. Konwerter zamontuj w uchwycie na ramieniu czaszy, z gniazdem skierowanym do dołu, żeby woda deszczowa nie wnikała do złącza. W dalszej kolejności zamontuj antenę naziemną na osobnym uchwycie wyżej na tym samym maszcie. Elementy bierne anteny Yagi ustaw poziomo — w Polsce większość nadajników DVB-T2 nadaje z polaryzacją poziomą. Odstęp pionowy między obiema antenami powinien wynosić co najmniej 1,5 m, a najlepiej około 2 m. Zbyt bliskie sąsiedztwo sprawia, że metalowe elementy jednej anteny zakłócają odbiór drugiej.

Ustawienie anteny satelitarnej

To najdokładniejsza część montażu anteny satelitarnej. Czaszę skieruj na południe z niewielkim odchyleniem na zachód. Kąt pochylenia ustaw według skali na uchwycie montażowym — producent oznacza na nim orientacyjne wartości dla różnych szerokości geograficznych. Azymut regulujesz powoli, obracając czaszę w poziomie i obserwując wskaźnik siły sygnału na dekoderze — w Canal+ BOX+ znajdziesz go w menu instalacyjnym, podobnie jak w Polsat Box 4K. Gdy pasek sygnału osiągnie maksimum, dokręć wszystkie śruby. Złącze na konwerterze owiń taśmą samowulkanizującą, żeby ochronić je przed wilgocią.

Ustawienie anteny naziemnej DVB-T2

Antena naziemna ma większą tolerancję na niedokładne ustawienie niż satelitarna. Skieruj ją w stronę nadajnika i obracaj powoli w lewo i prawo, obserwując wskaźnik jakości sygnału w menu telewizora. Do precyzyjnego ustawienia przyda się prosty miernik sygnału — nie musi to być profesjonalny sprzęt za kilkaset złotych, wystarczy niedrogi miernik wskazówkowy, który podłączasz między antenę a kabel. Po uzyskaniu najlepszego wyniku dokręć uchwyt. Pamiętaj, że ustawienie anteny satelitarnej i naziemnej to dwie oddzielne operacje — nie próbuj regulować obu jednocześnie, bo nie odróżnisz, który sygnał w danym momencie poprawiasz.

Łączenie sygnałów na jednym kablu

Kiedy obie anteny są zamontowane i ustawione, podłącz ich kable do dipleksera. Montujesz go w pobliżu masztu albo w szafce rozdzielczej. Kabel z anteny satelitarnej wpinasz w gniazdo oznaczone SAT, a z naziemnej w gniazdo DVB-T. Z wyjścia dipleksera wyprowadzasz jeden wspólny przewód do dekodera. Tuner sam rozdzieli pasma — satelitarny odbierze 950–2150 MHz, a naziemny 470–790 MHz. Ważne: nie myl dipleksera z multiswitchem — ten drugi służy do rozdzielenia sygnału satelitarnego na kilka odbiorników, a nie do łączenia dwóch różnych pasm.

Jeśli wolisz zlecić montaż anteny satelitarnej i cały ten etap specjalistom, na rynku działają firmy oferujące kompleksowe wsparcie. Na terenie Warszawy i pobliskich miejscowości serwis MONTEX zatrudnia własnych instalatorów i realizuje autoryzowane naprawy sprzętu platform serwis Polsat Box oraz serwis Canal+. W razie problemów z instalacją anteny satelitarnej — od niepoprawnego ustawienia czaszy po uszkodzone okablowanie — mogą zaoferować pomoc techniczną na miejscu. Takie wsparcie bywa przydatne szczególnie przy montażu anteny telewizyjnej w trudno dostępnym miejscu, na przykład na wysokim dachu budynku wielorodzinnego.

Podział sygnału na kilka telewizorów

Jeśli sygnał ma dotrzeć do więcej niż jednego odbiornika, potrzebujesz dodatkowych elementów. Każdy podział sygnału naziemnego powoduje straty rzędu 3–4 dB — żeby je zrekompensować, wstaw przed rozgałęźnikiem wzmacniacz liniowy, na przykład HS-013 Terra R82010. Przy podziale na 2 odbiorniki sprawdzi się prosty rozgałęźnik indukcyjny E2094, a przy 4 odbiornikach — Signal R60104. Możliwy jest też podział na większą liczbę gniazd, trzeba wtedy zastosować rozgałęźnik o odpowiedniej liczbie wyjść.

Dla sygnału satelitarnego potrzebujesz multiswitcha. Przy 2 telewizorach wystarczy model na 2 wyjścia; przy 4–8 odbiornikach lepiej zastosować multiswitch na 5 lub 9 wyjść. Multiswitche z serii SAT Line Schrack Technik można łączyć kaskadowo, co ułatwia późniejszą rozbudowę instalacji. Niektóre dekodery satelitarne — jak Polsat Box 4K Lite czy Canal+ BOX+ — mają wbudowany tuner naziemny, co oznacza, że po podłączeniu jednego kabla z dupleksera potrafią odbierać oba sygnały. Jeśli natomiast w domu są telewizory starszego typu bez tunera DVB-T2 z kodekiem HEVC/H.265, dokup do nich zewnętrzny dekoder naziemny i podłącz kablem HDMI.

Najczęstsze błędy i jak ich unikać

Przy samodzielnym montażu łatwo o kilka pomyłek, które potrafią zepsuć cały efekt:

• Zbyt mały odstęp między antenami — jeśli czasza satelitarna przysłania elementy anteny naziemnej, sygnał naziemny wyraźnie słabnie. Trzymaj się minimum 1,5 m pionowej odległości.
• Tanie kable z aluminiowym rdzeniem — mają znacznie wyższe tłumienie niż przewody z rdzeniem miedzianym. Przy odcinkach powyżej 20 m różnica staje się odczuwalna i obniża sygnał poniżej progu odbioru.
• Niezabezpieczone złącza — odsłonięte gniazda koncentryczne korodują pod wpływem wilgoci w ciągu kilku miesięcy. Owijaj każde złącze na zewnątrz taśmą samowulkanizującą.
• Zbyt mocny przedwzmacniacz — przesterowuje wzmacniacz liniowy w dalszej części instalacji i zamiast poprawić odbiór, uniemożliwia go. Zacznij od modelu o niskim wzmocnieniu i wymień go na mocniejszy dopiero wtedy, gdy sygnał nadal będzie za słaby.
• Pominięcie zasilania przedwzmacniacza — jeśli w puszce antenowej zamontowany jest przedwzmacniacz, musisz doprowadzić do niego napięcie. Zasilacz montuje się przy jednym z telewizorów, a napięcie przesyłane jest tym samym kablem koncentrycznym. Rozgałęźnik musi być wtedy typu przepuszczającego prąd stały — tak jak wspomniany wcześniej E2094.

Po zakończeniu montażu sprawdź poziom sygnału w menu dekodera na każdym kanale. Wskaźnik poniżej 60% oznacza, że coś wymaga poprawy — albo ustawienie anteny nie jest wystarczająco precyzyjne, albo okablowanie generuje za duże straty. Przy bardzo wysokim poziomie sygnału (powyżej 90%) może natomiast dojść do przesterowania wejścia dekodera — wtedy zmniejsz wzmocnienie przedwzmacniacza lub odłącz go na próbę.